Prace dyplomowe · Fizjoterapia

Jak napisać pracę z fizjoterapii – opis interwencji, pomiar i dyskusja

W pracy z fizjoterapii najwięcej uwagi przyciągają trzy miejsca: opis programu, który da się odtworzyć, pomiar, który wykrywa zmianę, i dyskusja, która nie przypisuje programowi poprawy pojawiającej się także bez niego. Pokazujemy je na fikcyjnym programie ćwiczeń w bólu lędźwiowym, w wersji z jedną grupą i z grupą porównawczą.

Strona główna / Blog / Praca z fizjoterapii
W skrócie: Praca z fizjoterapii stoi na trzech filarach: program opisany tak, by dało się go odtworzyć (TIDieR, a przy ćwiczeniach także CERT), pomiar z podanym protokołem, rzetelnością i progami MDC oraz MCID, oraz dyskusja oddzielająca zmianę w trakcie programu od działania programu. Bez grupy porównawczej nie wolno pisać o skuteczności.

Co w pracy z fizjoterapii oceniają inaczej

Praca z fizjoterapii najczęściej dotyczy czegoś, co ktoś z kimś zrobił: programu ćwiczeń, terapii manualnej, edukacji. Stąd trzy miejsca, w których recenzent zatrzymuje się dłużej niż w pracy ankietowej. Czy z Twojego opisu dałoby się ten program odtworzyć? Czy narzędzie potrafi wykryć zmianę, o której piszesz, i czy ta zmiana coś znaczy dla pacjenta? Czy dyskusja nie przypisuje programowi poprawy, która pojawiłaby się także bez niego? Ten wpis pokazuje te trzy miejsca na jednym przykładzie, z tekstem do pracy i komentarzem.

Wyboru testów tu nie omawiamy – robi to przegląd statystyka dla fizjoterapeuty. Porównanie tej samej pracy napisanej z trzech perspektyw znajdziesz we wpisie psychologia, pielęgniarstwo, fizjoterapia – jedna praca, trzy podejścia. Sąsiednie wpisy serii pokazują inne akcenty: praca z pielęgniarstwa zaczyna się od problemu z praktyki, a praca z położnictwa i ratownictwa częściej opiera się na dokumentacji i małych próbach. Opisane niżej układy są częstą praktyką, a nie obowiązkiem; wymagania uczelni i promotora mają pierwszeństwo.

Przykład przewodni (fikcyjny, liczby symulowane). Studentka bada ośmiotygodniowy program ćwiczeń u dorosłych z przewlekłym bólem lędźwiowym. W wariancie A jest jedna grupa: zakwalifikowano 35 osób z bólem NRS ≥ 4, a oba pomiary ma 32. W wariancie B dochodzi 30 osób z drugiej placówki, z listy oczekujących, bez losowego przydziału. Program, wyniki i progi są wymyślone do pokazania sposobu pisania i nie mówią nic o skuteczności jakichkolwiek ćwiczeń. Wpis nie zawiera zaleceń klinicznych.

Problem i rama: ICF zamiast listy objawów

Wstęp pracy z fizjoterapii często zaczyna się od anatomii i epidemiologii, a kończy nagle celem badania. Brakuje przejścia: co dokładnie u tych osób ma się zmienić i dlaczego akurat to mierzysz. Dobrze porządkuje to Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia, czyli ICF (World Health Organization, 2001). WHO przedstawia ją jako klasyfikację i terminologię dziedzin zdrowia oraz ramę do mierzenia zdrowia i niepełnosprawności, uzupełnioną o czynniki środowiskowe. Dla bólu krzyża opracowano też ICF Core Sets, czyli uzgodnione przez ekspertów zestawy kategorii z funkcji ciała, struktur ciała, aktywności i uczestnictwa oraz czynników środowiskowych (Cieza i in., 2004).

W pracy dyplomowej ICF nie musi być teorią ani wymogiem. Wystarczy potraktować ją jak mapę: przypisz każdy pomiar do poziomu funkcjonowania i zobacz, czego brakuje (rysunek 1). Przypisanie narzędzia do poziomu jest Twoją decyzją, więc zapisz ją jednym zdaniem.

Schemat ICF w przykładzie: stan zdrowia przewlekły ból lędźwiowy łączy się z trzema poziomami. Funkcje i struktury ciała: ból NRS i zgięcie lędźwiowe. Aktywność: RMDQ i pięciokrotne wstawanie. Uczestnictwo: powrót do pracy i sport, w tym badaniu niemierzone. Poniżej czynniki środowiskowe i osobowe.
Rysunek 1. Uproszczona mapa ICF dla fikcyjnego badania. Różowe pola to poziomy zmierzone, szare pole – poziom niemierzony, który trzeba wymienić w ograniczeniach.

Jak bywa napisane: „Ból kręgosłupa jest chorobą cywilizacyjną, dlatego celem pracy była ocena skuteczności ćwiczeń”.

Co jest nie tak: nie wiadomo, u kogo, jakich ćwiczeń i w jakim sensie „skuteczności”. Słowo „skuteczność” obiecuje wniosek przyczynowy, którego schemat jednogrupowy nie uniesie. Brak też luki, którą praca wypełnia.

U osób z przewlekłym bólem lędźwiowym ograniczenia dotyczą nie tylko natężenia bólu, lecz także codziennych aktywności, takich jak wstawanie i schylanie się. [Dwa–trzy zdania o tym, co wiadomo o programach ćwiczeń i czego nie wiadomo w tej grupie, z cytowaniami.] Celem pracy była ocena zmiany natężenia bólu i niepełnosprawności w trakcie ośmiotygodniowego programu ćwiczeń oraz ocena, jaki odsetek uczestników osiągnął zmianę uznawaną za istotną klinicznie. Zgodnie z modelem ICF wyniki objęły poziom funkcji ciała (ból, zakres zgięcia) i aktywności (niepełnosprawność, wstawanie); uczestnictwa nie mierzono.

Pytania i hipotezy: jedna grupa to inne zdanie niż dwie

Rozróżnienie pytań i hipotez zna każdy promotor. W fizjoterapii ważniejsze jest co innego: schemat decyduje o czasowniku.

Sformułowanie celu, hipotezy i wniosku w schemacie jednej grupy i w schemacie z grupą porównawczą
ElementWariant A: jedna grupaWariant B: grupa porównawcza bez losowania
Celocena zmiany w trakcie programuporównanie zmiany między uczestnikami programu a osobami oczekującymi
HipotezaH1: po programie średni ból NRS będzie niższy niż przed programemH1: po uwzględnieniu bólu wyjściowego ból po 8 tygodniach będzie niższy w grupie programu
Analiza głównaróżnica przed–po z 95% CI, odsetek osób z poprawąANCOVA z pomiarem wyjściowym
Dopuszczalny wniosek„ból zmniejszył się w trakcie programu”„poprawa była większa niż w grupie oczekującej; grupy nie były losowane”
Niedopuszczalny wniosek„program zmniejszył ból”„program jest skuteczny”

Zdecyduj też, który wynik jest główny. W przykładzie jest to NRS; RMDQ i zakres ruchu są drugorzędne (5xSTS służy niżej tylko do pokazania rzetelności). Dzięki temu nie musisz wybierać „najlepszego” wyniku po analizie. Jeśli z literatury wynika mechanizm, opisz go zgodnie z zasadami wyprowadzania hipotezy z teorii; jeśli nie, napisz wprost, że badanie ma charakter oceny programu.

Opis interwencji według TIDieR

W rozdziale metodologicznym interwencja często zajmuje jedno zdanie, choć jest główną zmienną pracy. Lista TIDieR ma 12 pozycji i powstała, bo bez pełnego opisu nikt nie może interwencji wdrożyć ani powtórzyć badania; choć nacisk położono na badania kliniczne, ma zastosowanie do wszystkich schematów oceny interwencji (Hoffmann i in., 2014). Dla programów ćwiczeń istnieje ponadto 16-punktowa lista CERT, przeznaczona właśnie do ćwiczeń, a dłuższy opis można umieścić w załączniku (Slade i in., 2016). Pobierz obie listy i dołącz wypełnioną do pracy.

Pozycje listy TIDieR z fikcyjnym przykładem opisu programu ćwiczeń
Pozycja TIDieRCo napisać w przykładzie (fikcyjnym)
1. Krótka nazwaOśmiotygodniowy nadzorowany program ćwiczeń wzmacniających tułów
2. DlaczegoZałożenie programu i źródło, na którym oparto dobór ćwiczeń
3. Co: materiałyMaty, taśmy oporowe w trzech oporach, karta ćwiczeń domowych (załącznik)
4. Co: proceduryLista sześciu ćwiczeń z opisem, rozgrzewka, część główna, wyciszenie
5. Kto prowadziłDwie fizjoterapeutki, staż i szkolenie w protokole
6. JakGrupy do 6 osób, bezpośrednio, plus ćwiczenia domowe
7. GdzieSala w placówce ambulatoryjnej (bez nazwy)
8. Kiedy i ile16 sesji po 45 min, 2 razy w tygodniu, serie, powtórzenia, przerwy
9. DostosowanieReguła progresji ustalona z góry, np. zmiana oporu po 3 seriach bez wzrostu bólu
10. ModyfikacjeZmiany w trakcie badania i ich powód; jeśli nie było – napisz to
11. Jak dobrze: planKryterium z góry, np. co najmniej 12 z 16 sesji; dziennik obecności
12. Jak dobrze: wykonanie32 ukończone osoby: M = 13.5 sesji (SD = 1.5, zakres 9–16); 29 z 32 miało co najmniej 12

Jak bywa napisane: „Pacjenci wykonywali ćwiczenia stabilizacyjne zgodnie z zaleceniami fizjoterapeuty”.

Co jest nie tak: nie ma tu dawki, progresji, osoby prowadzącej ani informacji o obecności. Pozycje 11 i 12 są pomijane najczęściej, a bez nich nie wiadomo, czy zbadano program, czy jego część. Chodzi o przestrzeganie protokołu, czyli adherencję.

Program trwał 8 tygodni i obejmował 16 nadzorowanych sesji po 45 minut (2 razy w tygodniu), prowadzonych w grupach do 6 osób przez dwie fizjoterapeutki przeszkolone w protokole. Każda sesja składała się z rozgrzewki, sześciu ćwiczeń (załącznik 2) i wyciszenia. Opór zwiększano według reguły ustalonej przed badaniem [opis reguły]. Uczestnicy otrzymali kartę ćwiczeń domowych. Obecność zapisywano w dzienniku; za realizację programu przyjęto udział w co najmniej 12 sesjach. Spośród 32 osób, które ukończyły badanie, średnia liczba sesji wyniosła 13.5 (SD = 1.5, zakres 9–16), a kryterium spełniło 29 osób. Program opisano zgodnie z listą TIDieR (załącznik 3).

Pomiar: co, czym, kto i kiedy

Opis narzędzia w fizjoterapii to coś więcej niż nazwa skali. Przy testach wykonywanych przez badającego liczy się protokół: pozycja, liczba prób, czy wynik to średnia, czy najlepsza próba, kto mierzył i czy wiedział, na jakim etapie jest pacjent.

Pomiary w przykładzie i informacje, które trzeba podać w pracy
PomiarCo podaćPułapka
NRS 0–10Kotwice słowne i okres, którego dotyczy pytanie (np. średni ból z 7 dni)„Ból teraz” i „ból z tygodnia” to inne zmienne
RMDQ 0–24Wersja językowa, sposób liczenia wyniku, kwestionariusz opracowany pod badania leczenia (Roland i Morris, 1983)Podanie samego wyniku bez zakresu i kierunku skali
Zgięcie lędźwiowe (inklinometr)Pozycja, punkty przyłożenia, liczba prób, badającyInny badający przed i po bez sprawdzenia zgodności
5-krotne wstawanie (5xSTS)Wysokość krzesła, instrukcja, liczba próbEfekt uczenia się między próbami

Własna rzetelność: krótki pomiar test–retest

Wartości z literatury pochodzą z innych prób i często od innych badających. Jeśli mierzysz sam(a) i masz taką możliwość, sprawdź na małej próbie rzetelność testu: 15–30 osób, dwie sesje, stan bez zmian. Z tych danych liczysz ICC, standardowy błąd pomiaru i minimalną wykrywalną zmianę. Koo i Li (2016) zalecają podawanie modelu, typu i definicji ICC, a interpretację wiążą z 95% przedziałem ufności. Weir (2005) opisuje, że wzory ICC różnią się uwzględnieniem błędu systematycznego, i wskazuje testy różnic średnich jako sposób jego wykrycia. W przykładzie widać, dlaczego to ważne:

Rzetelność test–retest oceniono u 20 osób w odstępie 5–7 dni, bez wdrożonego programu. Przyjęto model dwuczynnikowy losowy, zgodność bezwzględną i pomiar pojedynczy (ICC(A,1)). Dla zgięcia lędźwiowego ICC wyniosło .91, 95% CI [.79, .96], SEM = 2.88°, MDC95 = 7.97°. Dla 5xSTS ICC wyniosło .92, 95% CI [.76, .97], SEM = 0.72 s, MDC95 = 1.99 s. W 5xSTS drugi pomiar był krótszy średnio o 0.55 s, 95% CI [−0.97, −0.12], t(19) = −2.71, p = .014, co wskazuje na efekt uczenia się; dlatego przed pomiarem właściwym uczestnicy wykonywali próbę zapoznawczą.

Sam ICC powyżej .90 niczego tu nie rozstrzyga. Mimo wysokiego ICC próg wykrywalnej zmiany dla zgięcia to prawie 8° – to on ogranicza, co wolno powiedzieć o zmianie pojedynczej osoby. Rachunek przeprowadzisz w kalkulatorze RCI i MDC.

Istotność, błąd pomiaru i znaczenie kliniczne

Wyniki w pracy z fizjoterapii trzeba ocenić trzema miarami, które odpowiadają na różne pytania. Pełny rachunek jest we wpisie RCI, MDC i MCID; tu chodzi o to, jak ułożyć je w tekście.

  • Wartość p i przedział ufności – czy średnia zmiana w grupie różni się od zera i jak dokładnie ją oszacowano.
  • MDC – czy zmiana jednej osoby wykracza poza błąd pomiaru.
  • MCID – czy zmiana jest na tyle duża, by miała znaczenie dla pacjenta.

W bólu krzyża często przywołuje się konsensus Ostelo i in. (2008): 2 punkty w NRS, 5 punktów w RMDQ, a przy uwzględnieniu wyniku wyjściowego poprawa o 30%. Autorzy zaznaczają, że badania źródłowe bardzo się różniły, a wartości dotyczą zmiany u pojedynczego pacjenta. Stąd częsty błąd: porównywanie z tym progiem średniej w grupie albo różnicy między grupami.

Dwa wykresy słupkowe zmian indywidualnych 32 osób. Ból NRS: 20 osób ze spadkiem o co najmniej 2 punkty, MCID 2 punkty. Zgięcie: 6 osób ze wzrostem powyżej MDC95 7.97 stopnia, pozostałe poniżej progu mimo średniej poprawy o 4 stopnie.
Rysunek 2. Zmiany u poszczególnych osób w fikcyjnym wariancie A. Ta sama grupa, inna perspektywa: średnia poprawa zgięcia (4.00°) jest istotna statystycznie, a tylko 6 osób przekracza błąd pomiaru.

Rysunek 2 pokazuje, dlaczego sama istotność nie wystarczy. Zakres zgięcia wzrósł średnio o 4.00°, p < .001, ale taka zmiana to mniej więcej połowa MDC95 dla pojedynczej osoby. Istotność mówi o średniej w grupie, a próg dotyczy osoby. Oba zdania są prawdziwe i oba powinny się znaleźć w pracy.

Po 8 tygodniach średnie natężenie bólu zmniejszyło się z M = 5.47 (SD = 1.22) do M = 3.47 (SD = 1.54), t(31) = −7.42, p < .001, średnia zmiana −2.00, 95% CI [−2.55, −1.45], dz = −1.31. Poprawę o co najmniej 2 punkty osiągnęło 20 z 32 osób (62.5%, 95% CI [45.3, 77.1]). Wynik RMDQ zmniejszył się z M = 11.00 (SD = 3.15) do M = 7.97 (SD = 3.84), zmiana −3.03, 95% CI [−3.86, −2.20], t(31) = −7.48, p < .001; poprawę o co najmniej 5 punktów osiągnęło 7 osób (21.9%, 95% CI [11.0, 38.8]). Zakres zgięcia zwiększył się średnio o 4.00°, 95% CI [2.53, 5.47], t(31) = 5.56, p < .001, przy czym zmianę większą niż MDC95 (7.97°) stwierdzono u 6 osób (18.8%, 95% CI [8.9, 35.3]).

W przykładzie średnia zmiana w NRS (2.00) równa się progowi, a RMDQ pozostaje poniżej 5 punktów. Nie pisz, że „grupa osiągnęła MCID”; napisz, ilu osobom się to udało. Wybór progu podaj w metodzie, z góry.

Brak grupy kontrolnej i regresja do średniej

Wariant A to schemat pretest–posttest bez grupy kontrolnej. Do badania weszły osoby z bólem co najmniej 4 punkty, a takie kryterium wyłapuje też ludzi, którzy trafili na gorszy tydzień. Przy kolejnym pomiarze ich wynik zbliża się do ich typowego poziomu. To regresja do średniej; Barnett i in. (2005) podkreślają, że jest silniejsza przy dużym błędzie pomiaru i przy analizie podgrupy wybranej na podstawie wyniku wyjściowego. Do tego dochodzi naturalny przebieg bólu i uwaga poświęcana uczestnikom. Rozkład tego zjawiska i sposób szacowania opisuje wpis regresja do średniej w badaniu przed–po, a pełny opis metody – badanie przed i po: jak opisać w pracy.

Średni ból NRS przed programem i po 8 tygodniach. Program: z 5.47 do 3.47, zmiana minus 2.00. Grupa porównawcza: z 5.57 do 4.73, zmiana minus 0.83. Oba spadki z 95-procentowymi przedziałami ufności.
Rysunek 3. Średni ból NRS w dwóch fikcyjnych grupach (95% CI). Grupa bez programu także się poprawia, więc tylko część zmiany obserwowanej w wariancie A można rozważać jako związaną z programem.

W wariancie B widać skalę problemu. Bez programu ból spadł o 0.83 punktu, 95% CI [−1.43, −0.24], czyli ponad 40% zmiany z grupy programu. Poprawę o co najmniej 2 punkty osiągnęło też 8 z 30 osób (26.7%) bez programu. Grupa porównawcza nie usuwa jednak wszystkich wątpliwości: pochodzi z innej placówki i nie była losowana (to schemat quasi-eksperymentalny).

W analizie kowariancji uwzględniającej ból wyjściowy średni ból po 8 tygodniach był niższy w grupie programu niż w grupie oczekującej, skorygowana różnica −1.21 punktu, 95% CI [−1.95, −0.48], t(59) = −3.29, p = .002. Dla RMDQ skorygowana różnica wyniosła −2.53 punktu, 95% CI [−3.86, −1.21], t(59) = −3.82, p < .001. Grupy pochodziły z różnych placówek i nie zostały przydzielone losowo, dlatego różnicy nie można przypisać wyłącznie programowi.

Różnicy między grupami (1.21 punktu) nie zestawiaj bezpośrednio z progiem 2 punktów: próg z Ostelo i in. (2008) dotyczy zmiany u pacjenta, a nie różnicy średnich. Lepiej porównać odsetki osób z poprawą, 62.5% i 26.7%, i opisać je z przedziałami ufności.

Dyskusja: ostrożnie, ale konkretnie

Ogólną budowę dyskusji opisuje wpis jak napisać dyskusję wyników, a podsumowanie wyników – osobny poradnik. W pracy z fizjoterapii sprawdź cztery rzeczy: czy oddzielasz zmianę od przyczyny, czy mówisz o osobach, a nie tylko o średnich, czy porównujesz się z badaniami o podobnej dawce, i czy nie przenosisz wyniku na praktykę szybciej, niż pozwalają dane.

Jak bywa napisane: „Program okazał się skuteczną metodą leczenia bólu kręgosłupa i powinien być stosowany u wszystkich pacjentów. Poprawa była istotna statystycznie, co potwierdza jego wartość kliniczną”.

Co jest nie tak: „skuteczna” i „powinien” wymagają innego schematu. „Istotna statystycznie” nie znaczy „ważna klinicznie”. „Wszyscy pacjenci” wykracza poza 32 osoby z jednej placówki.

W trakcie ośmiotygodniowego programu średnie natężenie bólu zmniejszyło się o 2.00 punktu, a poprawę o co najmniej 2 punkty osiągnęło 20 z 32 uczestników. Zmiana niepełnosprawności była mniejsza: próg 5 punktów RMDQ osiągnęło 7 osób. Wzrost zakresu zgięcia był istotny statystycznie, lecz u większości osób mieścił się w granicach błędu pomiaru, dlatego nie interpretujemy go jako rzeczywistej zmiany indywidualnej. Brak grupy kontrolnej nie pozwala oddzielić wpływu programu od naturalnego przebiegu dolegliwości i regresji do średniej, która jest prawdopodobna, ponieważ do badania kwalifikowano osoby z wyższym bólem. Nie mierzono uczestnictwa ani utrzymania efektu po zakończeniu programu. Wyniki należy traktować jako wstępne i wymagające sprawdzenia w badaniu z losowym przydziałem.

Porównanie z literaturą ma sens, gdy podobne są dawka i populacja, dlatego opis według TIDieR pomaga także tutaj. Listę słabych punktów rozpisz zgodnie z wpisem ograniczenia badania, a przy wnioskach pamiętaj, że z pracy jednogrupowej wynika raczej hipoteza do sprawdzenia niż rekomendacja dla praktyki.

Najczęstsze błędy

  • Opis programu w jednym zdaniu, bez dawki, progresji i danych o obecności.
  • „Skuteczność” w tytule pracy jednogrupowej.
  • Kilka wyników bez wskazania głównego i pisanie tylko o tych istotnych.
  • ICC bez modelu i przedziału albo brak SEM i MDC przy wnioskach o zmianie.
  • Porównywanie średniej grupowej lub różnicy między grupami z progiem MCID dla pacjenta.
  • Dwa osobne testy przed–po zamiast porównania grup; „w grupie A istotnie, w B nie”.
  • Pominięcie osób, które nie przyszły na drugi pomiar: tu 3 z 35.
  • Poziom uczestnictwa w tytule lub wnioskach, choć go nie mierzono.

Lista kontrolna przed oddaniem rozdziałów

  • Czy cel i tytuł używają czasownika pasującego do schematu?
  • Czy każdy pomiar ma przypisany poziom ICF, a brakujący jest w ograniczeniach?
  • Czy wypełniłeś(-aś) wszystkie 12 pozycji TIDieR, a przy ćwiczeniach także CERT?
  • Czy podałeś(-aś) protokół testów, badającego i to, czy znał etap badania?
  • Czy wynik główny i progi MCID/MDC ustalono przed analizą i podano ich źródło?
  • Czy obok średnich jest liczba osób z poprawą i przedział ufności?
  • Czy osoby bez drugiego pomiaru są policzone i opisane?
  • Czy dyskusja wymienia regresję do średniej i naturalny przebieg?
  • Czy we wnioskach nie ma „skuteczności” i zaleceń dla wszystkich pacjentów?

Bibliografia oprogramowania

Fikcyjne liczby z przykładów policzono w R 4.5.3 (pakiet irr dla ICC), a rysunki przygotowano w ggplot2, patchwork i svglite.

  1. R: R Core Team. (2026). R: A language and environment for statistical computing (Version 4.5.3) [Computer software]. R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/
  2. irr (wersja 0.85): Gamer, M., Lemon, J., Fellows, I., & Singh, P. (2019). irr: Various coefficients of interrater reliability and agreement [R package]. https://doi.org/10.32614/CRAN.package.irr
  3. ggplot2 (wersja 4.0.2): Wickham, H. (2016). ggplot2: Elegant graphics for data analysis. Springer. https://ggplot2.tidyverse.org
  4. patchwork (wersja 1.3.2): Pedersen, T. L. (2025). patchwork: The composer of plots [R package]. https://doi.org/10.32614/CRAN.package.patchwork
  5. svglite (wersja 2.2.2): Wickham, H., Henry, L., Pedersen, T. L., Luciani, T. J., Decorde, M., & Lise, V. (2025). svglite: An ‘SVG’ graphics device [R package]. https://doi.org/10.32614/CRAN.package.svglite

Najczęstsze pytania

Czy w pracy licencjackiej z fizjoterapii trzeba wypełniać listę TIDieR?

Nie jest to powszechny wymóg, a zasady ustala uczelnia i promotor. Lista jest jednak najprostszym sposobem sprawdzenia, czy opis programu jest kompletny. Można ją dołączyć jako załącznik, a w rozdziale metodologicznym zostawić zwięzły opis dawki, progresji i prowadzących.

Czy mogę napisać o skuteczności programu, jeśli nie mam grupy kontrolnej?

Bezpieczniej pisać o zmianie w trakcie programu. Bez grupy porównawczej nie da się oddzielić wpływu ćwiczeń od naturalnego przebiegu dolegliwości i regresji do średniej. Słowo skuteczność zostaw badaniom, które porównują grupy, najlepiej z losowym przydziałem.

Czy MCID z literatury można porównać ze średnią zmianą w całej grupie?

Lepiej tego nie robić, jeśli autorzy podają próg dla pojedynczego pacjenta, jak w konsensusie dla bólu krzyża. W pracy podaj liczbę i odsetek osób, które osiągnęły próg, z przedziałem ufności, a średnią opisz osobno. Różnicy między grupami także nie zestawiaj wprost z takim progiem.

Czy trzeba robić własne badanie rzetelności zakresu ruchu?

Nie zawsze jest to możliwe, ale gdy mierzysz sam(a), krótki pomiar test–retest na kilkunastu lub kilkudziesięciu osobach bardzo wzmacnia pracę. Daje ICC, SEM i MDC dla Twojego protokołu. Jeśli go nie zrobisz, podaj wartości z badania o podobnej populacji i wymień to w ograniczeniach.

Czy ICF musi być teorią mojej pracy z fizjoterapii?

Nie. ICF można potraktować jak mapę, która pokazuje, czy mierzysz funkcje ciała, aktywność czy uczestnictwo. Taka mapa porządkuje wybór narzędzi i ujawnia luki, na przykład brak pomiaru powrotu do pracy. Teorię mechanizmu opisz osobno, jeśli hipoteza z niej wynika.

Powiązane hasła

Przeczytaj też

Piszesz pracę z fizjoterapii i masz wyniki przed i po?

Pomożemy dobrać analizę do schematu, policzyć ICC, MDC i odsetki osób z poprawą oraz opisać wyniki tak, żebyś umiał(a) samodzielnie je obronić – w R lub SPSS.

Oferta dla studentówWyceń analizę

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Barnett, A. G., van der Pols, J. C., & Dobson, A. J. (2005). Regression to the mean: What it is and how to deal with it. International Journal of Epidemiology, 34(1), 215–220. https://doi.org/10.1093/ije/dyh299 ● Otwarty dostęp
  2. Cieza, A., Weigl, M., Disler, P., van der Linden, S., Kostanjsek, N., de Bie, R., Stucki, G., & Jäckel, W. (2004). ICF Core Sets for low back pain. Journal of Rehabilitation Medicine, 36(0), 69–74. https://doi.org/10.1080/16501960410016037 ● Otwarty dostęp
  3. Hoffmann, T. C., Glasziou, P. P., Boutron, I., Milne, R., Perera, R., Moher, D., Altman, D. G., Barbour, V., Macdonald, H., Johnston, M., Lamb, S. E., Dixon-Woods, M., McCulloch, P., Wyatt, J. C., Chan, A.-W., & Michie, S. (2014). Better reporting of interventions: Template for intervention description and replication (TIDieR) checklist and guide. BMJ, 348, Article g1687. https://doi.org/10.1136/bmj.g1687 ● Otwarty dostęp
  4. Koo, T. K., & Li, M. Y. (2016). A guideline of selecting and reporting intraclass correlation coefficients for reliability research. Journal of Chiropractic Medicine, 15(2), 155–163. https://doi.org/10.1016/j.jcm.2016.02.012 ● Otwarty dostęp
  5. Ostelo, R. W. J. G., Deyo, R. A., Stratford, P., Waddell, G., Croft, P., Von Korff, M., Bouter, L. M., & de Vet, H. C. (2008). Interpreting change scores for pain and functional status in low back pain: Towards international consensus regarding minimal important change. Spine, 33(1), 90–94. https://doi.org/10.1097/brs.0b013e31815e3a10 ● Otwarty dostęp: pełny tekst
  6. Roland, M., & Morris, R. (1983). A study of the natural history of back pain: Part I. Development of a reliable and sensitive measure of disability in low-back pain. Spine, 8(2), 141–144. https://doi.org/10.1097/00007632-198303000-00004
  7. Slade, S. C., Dionne, C. E., Underwood, M., & Buchbinder, R. (2016). Consensus on Exercise Reporting Template (CERT): Explanation and elaboration statement. British Journal of Sports Medicine, 50(23), 1428–1437. https://doi.org/10.1136/bjsports-2016-096651 ● Otwarty dostęp
  8. Weir, J. P. (2005). Quantifying test-retest reliability using the intraclass correlation coefficient and the SEM. Journal of Strength and Conditioning Research, 19(1), 231–240. https://doi.org/10.1519/15184.1
  9. World Health Organization. (2001). International classification of functioning, disability and health: ICF. https://iris.who.int/handle/10665/42407 ● Otwarty dostęp

Cytowania BibTeX

@article{barnett2005regression, author={Barnett, Adrian G. and van der Pols, Jolieke C. and Dobson, Annette J.}, title={{Regression to the mean: What it is and how to deal with it}}, journal={International Journal of Epidemiology}, year={2005}, volume={34}, number={1}, pages={215--220}, doi={10.1093/ije/dyh299}}
@article{cieza2004icf, author={Cieza, Alarcos and Weigl, Martin and Disler, Peter and van der Linden, Sjef and Kostanjsek, Nenad and de Bie, Rob and Stucki, Gerold and J{\"a}ckel, Wilfried}, title={{ICF Core Sets for low back pain}}, journal={Journal of Rehabilitation Medicine}, year={2004}, volume={36}, number={0}, pages={69--74}, doi={10.1080/16501960410016037}}
@article{hoffmann2014better, author={Hoffmann, Tammy C. and Glasziou, Paul P. and Boutron, Isabelle and Milne, Ruairidh and Perera, Rafael and Moher, David and Altman, Douglas G. and Barbour, Virginia and Macdonald, Helen and Johnston, Marie and Lamb, Sarah E. and Dixon-Woods, Mary and McCulloch, Peter and Wyatt, Jeremy C. and Chan, An-Wen and Michie, Susan}, title={{Better reporting of interventions: Template for intervention description and replication (TIDieR) checklist and guide}}, journal={BMJ}, year={2014}, volume={348}, eid={g1687}, doi={10.1136/bmj.g1687}}
@article{koo2016guideline, author={Koo, Terry K. and Li, Mae Y.}, title={{A guideline of selecting and reporting intraclass correlation coefficients for reliability research}}, journal={Journal of Chiropractic Medicine}, year={2016}, volume={15}, number={2}, pages={155--163}, doi={10.1016/j.jcm.2016.02.012}}
@article{ostelo2008interpreting, author={Ostelo, Raymond W. J. G. and Deyo, Rick A. and Stratford, P. and Waddell, Gordon and Croft, Peter and Von Korff, Michael and Bouter, Lex M. and de Vet, Henrica C.}, title={{Interpreting change scores for pain and functional status in low back pain: Towards international consensus regarding minimal important change}}, journal={Spine}, year={2008}, volume={33}, number={1}, pages={90--94}, doi={10.1097/brs.0b013e31815e3a10}}
@article{roland1983study, author={Roland, Martin and Morris, Richard}, title={{A study of the natural history of back pain: Part I. Development of a reliable and sensitive measure of disability in low-back pain}}, journal={Spine}, year={1983}, volume={8}, number={2}, pages={141--144}, doi={10.1097/00007632-198303000-00004}}
@article{slade2016consensus, author={Slade, Susan C. and Dionne, Clermont E. and Underwood, Martin and Buchbinder, Rachelle}, title={{Consensus on Exercise Reporting Template (CERT): Explanation and elaboration statement}}, journal={British Journal of Sports Medicine}, year={2016}, volume={50}, number={23}, pages={1428--1437}, doi={10.1136/bjsports-2016-096651}}
@article{weir2005quantifying, author={Weir, Joseph P.}, title={{Quantifying test-retest reliability using the intraclass correlation coefficient and the SEM}}, journal={Journal of Strength and Conditioning Research}, year={2005}, volume={19}, number={1}, pages={231--240}, doi={10.1519/15184.1}}
@book{who2001international, author={{World Health Organization}}, title={{International classification of functioning, disability and health: ICF}}, year={2001}, publisher={World Health Organization}, url={https://iris.who.int/handle/10665/42407}}
R