Słownik metodologiczny · Pomiar i skale

Skala NRS (numeryczna skala oceny) – jak analizować wynik 0–10?

Skala NRS to najprostszy sposób pytania o natężenie bólu: liczba od 0 do 10. Pokazujemy, jaki to poziom pomiaru, jak porównać dwa pomiary i skąd biorą się progi ważnej poprawy.

Strona główna / Słownik / Skala NRS

Opracowanie merytoryczne: · Opublikowano:

W skrócie: Skala NRS to jednopozycyjna skala numeryczna, zwykle 0–10, na której badany ocenia natężenie bólu. Formalnie jest porządkowa, więc podawaj medianę i IQR, a dwa pomiary porównuj testem Wilcoxona. Progi ważnej poprawy bierz z badań kotwiczonych w podobnej populacji.

Co to jest skala NRS?

Skala NRS (ang. Numerical Rating Scale, numeryczna skala oceny) to jednopozycyjna skala, na której badany wybiera liczbę opisującą natężenie objawu, najczęściej bólu: od 0 (brak bólu) do 10 (ból najgorszy, jaki można sobie wyobrazić). W przeglądzie Hjermstad i in. (2011) użyto aż ośmiu wersji NRS, od 6 do 101 punktów, i wielu różnych opisów krańców skali. Najczęstsza jest wersja 11-punktowa (0–10). NRS miały w porównywanych badaniach lepszą kompletność odpowiedzi niż skala VAS i skale słowne, a wyniki NRS i VAS na ogół sobie odpowiadały.

Poziom pomiaru i analiza

Formalnie NRS jest skalą porządkową: nie wiadomo, czy różnica między 2 a 3 znaczy tyle samo co między 8 a 9. W praktyce wynik 0–10 często traktuje się jak zmienną ilościową. Bezpieczne rozwiązanie to podanie mediany i rozstępu ćwiartkowego obok średniej i SD oraz test Wilcoxona dla dwóch pomiarów tych samych osób. Test t dla prób zależnych możesz rozważyć, gdy rozkład różnic jest zbliżony do normalnego.

Progi klinicznie ważnej zmiany pochodzą z badań kotwiczonych. Farrar i in. (2001) w bólu przewlekłym stwierdzili, że ważnej poprawie odpowiadał spadek o około 2 punkty albo o około 30%. Tę wartość traktuj jako MCID dla tej populacji, a nie uniwersalną regułę.

Przykład

Trzydziestu pacjentów z bólem krzyża oceniło ból przed serią terapii i po niej (dane symulowane). Mediana spadła z 6 (IQR 5–7) do 4 (IQR 3–6), test Wilcoxona: V = 4.5, p < .001. Spadek o co najmniej 2 punkty uzyskało 18 osób (60.0%), a o co najmniej 30% – 14 osób (46.7%). Odsetek osób z ważną poprawą to podstawa analizy responderów.

Jak opisać w pracy

Natężenie bólu oceniano 11-punktową skalą NRS (0–10). Po terapii ból był mniejszy niż przed nią (Me = 4, IQR 3–6 wobec Me = 6, IQR 5–7), test Wilcoxona: V = 4.5, p < .001. Spadek o co najmniej 2 punkty uzyskało 18 z 30 pacjentów (60.0%).

Na co uważać

Przykład reprodukowalny

Wynik NRS przed i po w R

Kod opisuje rozkład NRS kwartylami, porównuje dwa pomiary testem Wilcoxona i liczy odsetek pacjentów z poprawą o co najmniej 2 punkty i o co najmniej 30%.

Skala NRS: mediana, IQR i test Wilcoxona

Dane wejściowe: NRS 0–10 przed terapią i po niej u 30 pacjentów (dane symulowane, set.seed(153)).

Co odczytać: kwartyle (25%, 50%, 75%) w obu pomiarach, statystykę V i p testu Wilcoxona oraz odsetki poprawy jako ułamki.

R
set.seed(153)
n <- 30                                                   # pacjenci z bólem krzyża, NRS 0–10
przed <- pmin(10, pmax(0, round(rnorm(n, 6.5, 1.5))))
po    <- pmin(10, pmax(0, round(przed - rnorm(n, 2, 1.6))))
rbind(przed = quantile(przed, c(.25, .5, .75)), po = quantile(po, c(.25, .5, .75)))  # Me i IQR
wilcox.test(po, przed, paired = TRUE, exact = FALSE)      # pary z remisami: przybliżenie normalne
spadek <- przed - po
c(spadek_2pkt = mean(spadek >= 2), spadek_30proc = mean(spadek / przed >= 0.30))  # odsetki pacjentów
Wynik w R
      25% 50% 75%
przed   5   6   7
po      3   4   6

	Wilcoxon signed rank test with continuity correction

data:  po and przed
V = 4.5, p-value = 1.272e-05
alternative hypothesis: true location shift is not equal to 0

  spadek_2pkt spadek_30proc 
    0.6000000     0.4666667

Bibliografia oprogramowania

Wyniki pochodzą z uruchomienia pokazanego kodu w R 4.5.3 (funkcje pakietów base i stats). W pracy podaj wersję R, której faktycznie użyto (sessionInfo()).

  1. R: R Core Team. (2026). R: A language and environment for statistical computing (Version 4.5.3) [Computer software]. R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/

Najczęstsze pytania

Czy skala NRS jest skalą porządkową czy ilościową?

Formalnie porządkową, bo odstępy między kolejnymi liczbami nie muszą być równe. W praktyce często analizuje się ją jak zmienną ilościową, dlatego warto podać medianę obok średniej.

Jaki spadek na skali NRS uznaje się za klinicznie ważny?

Farrar i in. (2001) w bólu przewlekłym wskazali spadek o około 2 punkty lub o około 30%. W innych populacjach próg może być inny, więc szukaj wartości dla podobnych pacjentów.

Czy wynik NRS można uśredniać w grupie?

Można, ale obok średniej i SD podaj medianę i rozstęp ćwiartkowy. Przy wielu zerach lub skupieniu przy jednym końcu skali średnia słabo opisuje typowego pacjenta.

Powiązane hasła

Skala VAS (wizualno-analogowa)Skala porządkowaTest WilcoxonaMCID – minimalna istotna klinicznie różnicaAnaliza responderówZmiana procentowa

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Poradnik

Jak analizować skale bólu NRS i VAS

Średnia czy mediana, test t czy Wilcoxon, zmiana procentowa, efekt podłogi, respondery 30% i 50% oraz trzy pomiary – z danymi i kodem R.

Czytaj →Poradnik

Statystyka dla fizjoterapeuty

Pomiar przed i po terapii, test t i Wilcoxona, MCID dla skali NRS, ANCOVA, trzy pomiary, ICC i regresja do średniej – z danymi, kodem R i opisem APA.

Czytaj →

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Farrar, J. T., Young, J. P., Jr., LaMoreaux, L., Werth, J. L., & Poole, R. M. (2001). Clinical importance of changes in chronic pain intensity measured on an 11-point numerical pain rating scale. Pain, 94(2), 149–158. https://doi.org/10.1016/s0304-3959(01)00349-9
  2. Hjermstad, M. J., Fayers, P. M., Haugen, D. F., Caraceni, A., Hanks, G. W., Loge, J. H., Fainsinger, R., Aass, N., & Kaasa, S. (2011). Studies comparing Numerical Rating Scales, Verbal Rating Scales, and Visual Analogue Scales for assessment of pain intensity in adults: A systematic literature review. Journal of Pain and Symptom Management, 41(6), 1073–1093. https://doi.org/10.1016/j.jpainsymman.2010.08.016 ● Otwarty dostęp

Cytowania BibTeX

@article{farrar2001clinical, author={Farrar, John T. and Young, James P., Jr. and LaMoreaux, Linda and Werth, John L. and Poole, Michael R.}, title={{Clinical importance of changes in chronic pain intensity measured on an 11-point numerical pain rating scale}}, journal={Pain}, year={2001}, volume={94}, number={2}, pages={149--158}, doi={10.1016/s0304-3959(01)00349-9}}
@article{hjermstad2011studies, author={Hjermstad, Marianne Jensen and Fayers, Peter M. and Haugen, Dagny F. and Caraceni, Augusto and Hanks, Geoffrey W. and Loge, Jon H. and Fainsinger, Robin and Aass, Nina and Kaasa, Stein}, title={{Studies comparing Numerical Rating Scales, Verbal Rating Scales, and Visual Analogue Scales for assessment of pain intensity in adults: A systematic literature review}}, journal={Journal of Pain and Symptom Management}, year={2011}, volume={41}, number={6}, pages={1073--1093}, doi={10.1016/j.jpainsymman.2010.08.016}}
R