Prace dyplomowe · Pisanie pracy

Luka badawcza i uzasadnienie problemu – jak je znaleźć i opisać w pracy

Sześć rodzajów luk, sposób ich szukania, replikacja jako uczciwa opcja i cztery akapity uzasadnienia w wersji źle i dobrze: z psychologii, pielęgniarstwa, fizjoterapii i zarządzania.

Strona główna / Blog / Luka badawcza
W skrócie: Luka badawcza to konkretna niewiedza, którą ktoś potrzebuje usunąć i którą Twoje badanie może zmniejszyć, a nie samo miejsce bez badań. Nazwij jej rodzaj (populacja, kontekst, pomiar, metoda, wyniki sprzeczne, brak mechanizmu) i powód jej istnienia, podaj, jak przeszukano literaturę, i odpowiedz, komu przyda się wynik. Rodzaj luki musi zgadzać się z planem badania. Replikacja lub sprawdzenie narzędzia to uczciwa opcja, jeśli dopuszcza ją uczelnia i promotor.

Luka badawcza: co naprawdę musisz pokazać

Promotor pisze na marginesie: „Gdzie luka?”. Dopisujesz więc zdanie „brakuje badań na ten temat” i komentarz wraca. Powód jest prosty. Luka badawcza to nie miejsce, w którym nie ma badań. To konkretna niewiedza, którą ktoś potrzebuje usunąć i którą Twoje badanie może zmniejszyć.

Czym jest problem badawczy i jak układać wstęp, opisujemy osobno: w poradniku o wstępie i celu pracy oraz we wpisie o pytaniach badawczych i hipotezach. Tutaj zajmujemy się krokiem wcześniejszym: skąd wziąć lukę, jak sprawdzić, czy jest warta badania, i jak ją opisać, żeby akapit obronił się przed recenzentem. Przykłady są fikcyjne, a stan literatury w nich wymyślony. Nawiasy kwadratowe zastąp własnymi źródłami. Wymagania co do oryginalności pracy ustala uczelnia i promotor, więc sprawdź je na początku.

„Nikt tego nie badał” a „warto to zbadać”

To dwa różne twierdzenia. Pierwsze mówi o literaturze, drugie o znaczeniu odpowiedzi. Studenci zwykle piszą pierwsze, a promotor pyta o drugie. Nikt nie badał związku koloru długopisu z oceną z egzaminu i nic z tego nie wynika.

Twierdzenie „nikt tego nie badał” jest też ryzykowne. Dotyczy całej literatury, a Ty znasz tylko jej część. Wystarczy, że recenzent wskaże jeden artykuł. Dlatego pisz o tym, co faktycznie sprawdzono: „w przeszukanych bazach nie odnaleziono…”. Rysunek 1 pokazuje cztery pytania, które warto zadać, zanim uznasz niewiadomą za lukę.

Schemat czterech pytań: czy literatura jest przeszukana, czy niewiadomą da się zapisać jednym zdaniem, czy odpowiedź cokolwiek zmieni, czy dane mogą na nią odpowiedzieć. Odpowiedź nie prowadzi kolejno do: najpierw szukaj, to jeszcze temat, puste miejsce, zawęź pytanie albo zmień plan. Cztery odpowiedzi tak dają lukę wartą badania.
Rysunek 1. Cztery pytania, które odróżniają lukę wartą badania od pustego miejsca w literaturze. Schemat przygotowany w R.

Pytanie trzecie to to, co Lingard (2015) nazywa haczykiem: argument, że luka ma znaczenie. Odpowiedz na nie konkretnie. Komu przyda się wynik, jaką decyzję ułatwi albo którą teorię pozwoli sprawdzić? Podejście nazywane evidence-based research zakłada, że nowe badanie uzasadnia się przez systematyczne i jawne wykorzystanie wcześniejszych, co ma ograniczać badania zbędne (Robinson i in., 2021). Autorzy piszą o badaniach klinicznych, ale logika przenosi się na inne dziedziny.

Warto też wiedzieć, że szukanie luk nie jest jedyną drogą do pytania. Sandberg i Alvesson (2011) przejrzeli 52 artykuły z nauk o organizacji i stwierdzili, że wskazywanie luk to najczęstszy sposób konstruowania pytań. Ich zdaniem ciekawsze teorie powstają jednak wtedy, gdy podważa się założenia istniejącej literatury. Tę drogę nazywają problematyzacją (Alvesson i Sandberg, 2011). W doktoracie to poważna opcja. W pracy dyplomowej zwykle wystarczy dobrze uzasadniona luka, a podważenie założeń potraktuj jako ambitny wariant do omówienia z promotorem.

Sześć rodzajów luk

Luka prawie zawsze należy do jednej z poniższych grup. Nazwanie jej rodzaju porządkuje akapit i podpowiada, jakiego badania potrzebujesz. Ostatnia kolumna jest najważniejsza, bo każdy rodzaj ma swoją pozorną wersję.

Rodzaje luk badawczych z pytaniem kontrolnym, przykładem i wersją pozorną
RodzajCzego nie wiadomoPrzykładWersja pozorna
Populacjaczy wynik dotyczy tej grupyzwiązek opisano u uczniów, a nie u studentów pierwszego rokunowa grupa bez powodu, by spodziewać się innego wyniku
Kontekstczy wynik zależy od warunkówbadania z oddziałów dorosłych, brak z pediatrycznych„nikt nie badał w naszym mieście”
Pomiarczy narzędzie mierzy to, co trzeba, w tej grupieskala lęku matematycznego bez sprawdzonej polskiej wersji dla klas IVinna skala tylko dlatego, że jest dostępna
Metodaczy wnioski przetrwają mocniejszy schematprogramy oceniane wyłącznie układem przed–poinny test statystyczny na podobnych danych
Wyniki sprzeczneod czego zależą różnice między badaniamipraca hybrydowa raz wiąże się z zaangażowaniem, raz nie„wyniki są sprzeczne, więc potrzeba badań” bez hipotezy, skąd różnice
Brak mechanizmudlaczego związek występujewiadomo, że lęk przed oceną łączy się z odwlekaniem, nie wiadomo dlaczegododanie mediatora bez teorii i bez schematu, który to uniesie

Pierwsza kolumna mówi, gdzie brakuje wiedzy. Drugie pytanie brzmi: dlaczego jej brakuje. Robinson i in. (2011) opracowali ramę do wyszukiwania luk w przeglądach systematycznych. Opisują lukę elementami PICOS z dodaniem miejsca badania (zob. PICO) i wskazują cztery powody jej istnienia. Rama wywodzi się z przeglądów w naukach o zdrowiu, ale możesz użyć jej jako listy kontrolnej także w innych dziedzinach.

Cztery powody istnienia luki według Robinson i współpracowników i ich konsekwencje dla pracy dyplomowej
Powód lukiCo to znaczy w praktyceCo może zrobić Twoja praca
Za mało informacji lub informacje nieprecyzyjnekilka małych badań, szerokie przedziały ufnościwiększa próba, nacisk na precyzję oszacowania
Informacje obciążonebadania o słabym schemacie lub doborzeschemat ograniczający konkretny błąd
Niespójność albo jej nieznany stanwyniki się różnią lub jest ich za mało, by to ocenićpomiar czynnika, który może tłumaczyć różnice
Nie te informacje, których potrzebainna populacja, inny wynik, brak porównaniabadanie dokładnie tej grupy lub tego wyniku

Jak szukać luki: sześć kroków

Lukę znajdujesz w trakcie czytania, a nie przed nim. Dobry przegląd odsłania obszary, które wymagają badań (Webster i Watson, 2002), więc najpierw przejdź przez przegląd literatury, a poniższe kroki potraktuj jako nakładkę na niego.

  1. Zacznij od najnowszych przeglądów. Przegląd systematyczny lub metaanaliza mówią, co już ustalono. Często osobno wskazują, czego brakuje. To najmocniejsze źródło luki, bo nie opierasz się na własnym wrażeniu.
  2. Zbuduj macierz badań. Jedno badanie to jeden wiersz, a w kolumnach: populacja, kontekst, schemat, narzędzie, główny wynik i jego zakres. Luki widać dopiero w takim zestawieniu.
  3. Policz komórki. Zestaw dwa kluczowe wymiary, jak na rysunku 2. Puste pola to kandydaci. Każdego przepuść przez cztery pytania z rysunku 1.
  4. Czytaj ograniczenia i propozycje dalszych badań. Autorzy sami mówią tam, czego nie zrobili. Sprawdź jednak, czy ktoś już to zrobił później, i oceń, czy propozycja nie jest tylko grzecznościową formułą.
  5. Gdy literatura jest rozproszona, zmapuj ją. Wskazywanie luk w wiedzy to jeden z typowych celów przeglądu zakresu (Munn i in., 2018). Pełny przegląd zakresu to osobny projekt, ale jego uproszczona wersja pomoże Ci zawęzić temat.
  6. Zapisz sposób szukania. Bazy, hasła z synonimami, języki, zakres lat i datę wyszukiwania. Bez tego zdanie o braku badań nie ma pokrycia.
Mapa cieplna 47 fikcyjnych badań nad samotnością i objawami depresyjnymi: wiersze to studenci, nauczyciele, pielęgniarki i osoby po 65. roku życia, kolumny to badania przekrojowe, podłużne i interwencje z grupą porównawczą. Najwięcej badań (14) to badania przekrojowe studentów. Zero badań w trzech komórkach: podłużne u pielęgniarek oraz interwencje u nauczycieli i pielęgniarek.
Rysunek 2. Mapa literatury dla 47 badań: populacja i schemat. Liczby są fikcyjne. Zero w komórce to dopiero początek argumentu. Schemat przygotowany w R.

Z mapy na rysunku 2 wynika na przykład, że pielęgniarki badano tylko przekrojowo (5 badań). Zero w komórce „podłużne” nie wystarczy jako uzasadnienie. Musisz dodać, dlaczego pomiar w czasie jest tu potrzebny, na przykład dlatego, że w badaniach przekrojowych nie widać kolejności zmiennych. Musisz też mieć jak go wykonać w ramach pracy.

Praca bez nowatorstwa to uczciwa opcja

Nie każda praca musi odkrywać coś nowego. Jeśli promotor i regulamin na to pozwalają, rozważ jedną z opcji poniżej. Zamiast zdań „po raz pierwszy” podaj rzetelny powód.

  • Replikacja. Powtórzenie badania z nową próbą to pełnoprawny cel (zob. replikowalność). Frank i Saxe (2012) argumentują, że studenci powinni replikować niedawne wyniki w ramach nauki metod. Przy odpowiednim nadzorze mogą w ten sposób wnieść realny wkład. Istnieją też zorganizowane projekty, które wspierają studenckie replikacje i upowszechnianie ich wyników (Wagge i in., 2019). Plan znajdziesz w poradniku jak zaplanować badanie replikacyjne.
  • Sprawdzenie narzędzia w nowej grupie. Ocena właściwości istniejącej wersji skali albo jej adaptacja kulturowa to konkretny wkład.
  • Badanie lokalne z konkretną decyzją. Szkoła lub oddział potrzebuje odpowiedzi na własne pytanie. Uzasadnieniem jest decyzja, a nie luka w literaturze. Pamiętaj o ograniczonej trafności zewnętrznej.
  • Pilotaż przed większym projektem. Badanie pilotażowe odpowiada na pytanie, czy da się zrobić większe badanie, a nie czy efekt istnieje.
Celem pracy była replikacja badania [autorzy, rok], w którym wykazano [wynik]. Efekt ten stał się podstawą [programów, zaleceń lub dalszych badań] [źródła], lecz opierał się na jednej próbie liczącej [n] osób i nie był dotąd powtórzony w [grupie] [zakres wyszukiwania: bazy, hasła, data]. Zastosowano te same materiały i ten sam plan analizy; różnice względem badania oryginalnego zestawiono w tabeli [numer].

Akapit uzasadnienia: cztery przykłady źle i dobrze

Dobry akapit ma stały szkielet: co wiadomo (ze źródłem) → czego nie wiadomo (konkretnie i z zakresem wyszukiwania) → dlaczego to ma znaczenie → co robisz. Proporcje zależą od dziedziny. Więcej o konwencjach znajdziesz we wpisach o pracy z psychologii, pielęgniarstwa, fizjoterapii i zarządzania.

Psychologia: brak mechanizmu

Jak bywa napisane: „Prokrastynacja jest bardzo ważnym problemem współczesnych studentów. Wielu badaczy zajmowało się tym zjawiskiem, jednak nadal brakuje badań na ten temat. Dlatego postanowiono zbadać związek lęku przed oceną z prokrastynacją.”

Co jest nie tak: „wielu badaczy” przeczy „brakuje badań”. Nie wiadomo, czego dokładnie brakuje. Cel powtarza to, co tekst sam uznał za znane. Znaczenie jest tylko zadeklarowane.

Lęk przed oceną wiąże się z większą prokrastynacją akademicką [źródła]. Znacznie mniej wiadomo, dlaczego tak się dzieje. W pracach z lat [zakres] odnalezionych w bazach [nazwy] za pomocą haseł [hasła] związek ten analizowano przeważnie jako bezpośredni, a trudności w regulacji emocji uwzględniono jedynie w [liczba] badaniach [źródła]. Rozróżnienie to ma znaczenie, ponieważ programy wsparcia mogą dotyczyć albo samego lęku, albo sposobów radzenia sobie z nim [źródła]. Celem badania było sprawdzenie, czy trudności w regulacji emocji pośredniczą w tym związku. Ze względu na jednorazowy pomiar wyniki potraktowano jako zgodne lub niezgodne z proponowanym mechanizmem, a nie jako jego dowód.

Pielęgniarstwo: populacja i kontekst

Jak bywa napisane: „Nie ma badań nad sennością pielęgniarek w naszym województwie, dlatego temat jest nowatorski.”

Co jest nie tak: położenie geograficzne samo niczego nie uzasadnia. Trzeba podać powód, dla którego wynik może tu być inny. „Nowatorski” to ocena, którą lepiej zostawić czytelnikowi.

Związek pracy zmianowej z sennością po dyżurze opisano przede wszystkim wśród pielęgniarek oddziałów dla dorosłych [źródła]. Oddziały pediatryczne różnią się [cecha organizacji pracy opisana w źródle], co może zmieniać ten związek [źródła]. W bazach [nazwy], przeszukanych [data] hasłami [hasła], nie odnaleziono badań z oddziałów pediatrycznych. Odpowiedź może być przydatna przy planowaniu organizacji pracy tych oddziałów. Celem badania było określenie nasilenia senności po dyżurze nocnym oraz jej związku z liczbą kolejnych dyżurów wśród pielęgniarek oddziałów pediatrycznych.

Fizjoterapia: metoda

Jak bywa napisane: „Liczne badania potwierdzają skuteczność treningu równowagi, ale warto sprawdzić ją jeszcze raz w naszej placówce.”

Co jest nie tak: jeśli skuteczność jest potwierdzona, nie ma problemu do rozwiązania. Luka leży zwykle gdzie indziej, na przykład w schemacie badań, na których opiera się to „potwierdzenie”.

Program treningu równowagi oceniano dotychczas głównie w układzie jednej grupy z pomiarem przed i po [źródła]. W takim układzie poprawa może częściowo wynikać z regresji do średniej lub z upływu czasu, zwłaszcza gdy do programu kwalifikowane są osoby o najgorszych wynikach [źródła]. Badań z grupą porównawczą odnaleziono [liczba] [zakres wyszukiwania]. Dlatego porównano zmianę wyniku testu równowagi u osób po 65. roku życia uczestniczących w programie i w grupie porównawczej nieobjętej programem.

Zarządzanie: wyniki sprzeczne

Jak bywa napisane: „Jedne badania pokazują, że praca hybrydowa sprzyja zaangażowaniu, a inne, że nie. Wyniki są sprzeczne, dlatego potrzebne są dalsze badania.”

Co jest nie tak: kolejne takie samo badanie po prostu dołoży się do jednej ze stron. Potrzebujesz przypuszczenia, skąd bierze się różnica.

Wyniki dotyczące związku pracy hybrydowej z zaangażowaniem są niejednoznaczne: część badań wskazuje na związek dodatni [źródła], a część nie wykazuje związku [źródła]. Badania z pierwszej grupy obejmowały głównie stanowiska o dużej swobodzie działania, a z drugiej stanowiska o ściśle określonych zadaniach [źródła], jednak autonomii pracy nie mierzono w nich bezpośrednio. Jeśli to ona tłumaczy rozbieżności, decyzje o trybie pracy powinny uwzględniać rodzaj stanowiska. Dlatego sprawdzono, czy autonomia pracy moderuje związek liczby dni pracy zdalnej z zaangażowaniem.

Od luki do problemu, pytania i planu badania

Rodzaj luki wyznacza dalsze decyzje. Jeśli piszesz o braku mechanizmu, a badasz tylko korelację dwóch zmiennych, cel rozjeżdża się z uzasadnieniem. W tabeli rozpisano trzy przykłady z poprzedniej sekcji. Dalej prowadzą pytanie badawcze, operacjonalizacja i model konceptualny, a jeśli stawiasz hipotezy kierunkowe, także wyprowadzenie hipotezy z teorii.

Droga od luki przez problem i pytanie do wymagań wobec planu badania na trzech przykładach
LukaProblem (czego nie wiadomo)Pytanie lub hipotezaCzego wymaga plan
Brak mechanizmuDlaczego lęk przed oceną łączy się z odwlekaniem?H1: trudności w regulacji emocji pośredniczą w tym związku.mediacja; najlepiej pomiary w czasie, a przy jednym pomiarze ostrożne wnioski (zob. korelacja a przyczynowość)
MetodaCzy poprawa po treningu jest większa niż bez niego?Czy zmiana wyniku testu równowagi różni się między grupami?grupa porównawcza i pomiar wyjściowy; opis badania przed i po
Wyniki sprzeczneOd czego zależy związek pracy hybrydowej z zaangażowaniem?H1: związek jest silniejszy przy większej autonomii.pomiar autonomii, test moderacji, liczebność wystarczająca do wykrycia interakcji

Podobnie jest z luką typu „za mało precyzji”. Jeśli w jedynym badaniu (przykład fikcyjny) przy n = 62 otrzymano r = .31, 95% CI [.07, .52], to wiadomo niewiele o sile związku. Ten sam wynik przy n = 250 dałby 95% CI [.19, .42], czyli przedział mniej więcej o połowę węższy. Wtedy argumentem za Twoją pracą jest precyzja, więc liczebność musisz zaplanować pod szerokość przedziału, a nie tylko pod istotność.

Lukę ustal przed zebraniem danych. Dopasowanie jej do wyników po analizie to odmiana HARKingu. Na końcu pracy wróć do niej w dyskusji: napisz, co teraz wiadomo, a czego nadal nie, i co należy do ograniczeń badania.

Najczęstsze błędy

  • „Brakuje badań” bez dowodu. Podaj, gdzie i jak szukano. Wskaż, czego dokładnie brakuje.
  • Luka ogłoszona za szeroko. „Nie zbadano stresu u studentów” jest fałszywe. Zawęź: jaka grupa, jaki aspekt, jaki schemat.
  • Nowość jako jedyny argument. Bez odpowiedzi „i co z tego?” masz puste miejsce, a nie lukę.
  • Luka i badanie o czym innym. Akapit mówi o mechanizmie, a plan analizy zawiera jedną korelację.
  • Luka pozorna. Nowa grupa lub miasto bez powodu, by spodziewać się innego wyniku.
  • Stare źródła. Luka z artykułu sprzed dekady mogła zostać już wypełniona. Sprawdź, kto cytował tę pracę później.
  • Przesadne obietnice. Jedna ankieta nie „wypełni luki”. Napisz, że ją zmniejsza lub wstępnie sprawdza.

Lista kontrolna przed oddaniem wstępu

[ ] Lukę umiem zapisać jednym zdaniem: kogo dotyczy, co jest nieznane, w jakich warunkach.
[ ] Znam jej rodzaj: populacja, kontekst, pomiar, metoda, wyniki sprzeczne albo brak mechanizmu.
[ ] Wiem, dlaczego luka istnieje: za mało danych, dane obciążone, niespójność albo nie te dane.
[ ] Mam zapisane bazy, hasła, zakres lat i datę wyszukiwania.
[ ] Sprawdziłem(-am) najnowsze przeglądy i prace cytujące kluczowe badania.
[ ] Każde zdanie o stanie wiedzy ma źródło.
[ ] Akapit odpowiada na pytanie, komu i do czego przyda się wynik.
[ ] Nie używam zdań „nikt nie badał” ani „po raz pierwszy” bez pokrycia.
[ ] Pytania lub hipotezy wynikają wprost z luki.
[ ] Schemat, pomiar i liczebność pasują do rodzaju luki.
[ ] Promotor zaakceptował zakres nowości, np. replikację.

Najczęstsze pytania

Jak znaleźć lukę badawczą do pracy magisterskiej?

Zacznij od najnowszych przeglądów i metaanaliz, a potem zbuduj macierz badań: populacja, kontekst, schemat, narzędzie, wynik. Puste lub słabo obsadzone pola to kandydaci. Sprawdź, czy naprawdę nikt ich nie wypełnił i czy odpowiedź komuś się przyda. Pomogą też sekcje ograniczeń w artykułach, ale zawsze sprawdź, czy ktoś nie zrobił tego później.

Czy praca licencjacka musi wypełniać lukę w badaniach?

Wymagania ustala uczelnia i promotor, więc zapytaj o to na początku. Praca nie musi odkrywać czegoś nowego, by miała wartość: dobrze uzasadniona replikacja, sprawdzenie narzędzia w nowej grupie albo badanie potrzebne konkretnej placówce to uczciwe opcje. Ważne, żeby napisać wprost, jaki jest cel, zamiast udawać nowatorstwo.

Jak napisać, że brakuje badań na dany temat?

Nie pisz „nikt tego nie badał”. Napisz, co sprawdzono: „W bazach [nazwy], przeszukanych [data] hasłami [hasła], nie odnaleziono badań dotyczących [populacji i zagadnienia]”. Dodaj, dlaczego ten brak ma znaczenie i co z niego wynika dla Twojego badania.

Co zrobić, gdy ktoś już zbadał mój temat?

To zwykle dobra wiadomość, bo masz od czego zacząć. Sprawdź, czym to badanie różni się od Twojego planu: populacją, kontekstem, narzędziem, schematem. Jeśli wynik opiera się na jednej małej próbie albo słabym schemacie, zaplanuj replikację lub mocniejszy układ. Jeśli badań jest dużo i są spójne, zawęź pytanie, np. do czynnika, od którego zależy efekt.

Czy sprzeczne wyniki badań to luka badawcza?

Tak, ale tylko wtedy, gdy masz przypuszczenie, skąd biorą się różnice: np. inne narzędzia, inne grupy albo niezmierzony czynnik. Twoje badanie powinno ten czynnik uwzględnić, często jako moderator. Kolejne badanie tego samego typu dołoży się tylko do jednej ze stron sporu.

Powiązane hasła

Przeczytaj też

Masz temat, ale nie wiesz, czy z luki wynika dobry plan badania?

Pomożemy przełożyć uzasadnienie problemu na pytania, hipotezy i plan analizy, sprawdzimy obliczenia w R lub SPSS i wyjaśnimy wyniki tak, żebyś umiał(a) samodzielnie je opisać i obronić.

Oferta dla studentówWyceń analizę

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Alvesson, M., & Sandberg, J. (2011). Generating research questions through problematization. Academy of Management Review, 36(2), 247–271. https://doi.org/10.5465/amr.2009.0188
  2. Frank, M. C., & Saxe, R. (2012). Teaching replication. Perspectives on Psychological Science, 7(6), 600–604. https://doi.org/10.1177/1745691612460686 ● Otwarty dostęp
  3. Lingard, L. (2015). Joining a conversation: The problem/gap/hook heuristic. Perspectives on Medical Education, 4(5), 252–253. https://doi.org/10.1007/s40037-015-0211-y ● Otwarty dostęp
  4. Munn, Z., Peters, M. D. J., Stern, C., Tufanaru, C., McArthur, A., & Aromataris, E. (2018). Systematic review or scoping review? Guidance for authors when choosing between a systematic or scoping review approach. BMC Medical Research Methodology, 18(1), Article 143. https://doi.org/10.1186/s12874-018-0611-x ● Otwarty dostęp
  5. Robinson, K. A., Brunnhuber, K., Ciliska, D., Juhl, C. B., Christensen, R., & Lund, H. (2021). Evidence-based research series–paper 1: What evidence-based research is and why is it important? Journal of Clinical Epidemiology, 129, 151–157. https://doi.org/10.1016/j.jclinepi.2020.07.020 ● Otwarty dostęp
  6. Robinson, K. A., Saldanha, I. J., & McKoy, N. A. (2011). Development of a framework to identify research gaps from systematic reviews. Journal of Clinical Epidemiology, 64(12), 1325–1330. https://doi.org/10.1016/j.jclinepi.2011.06.009
  7. Sandberg, J., & Alvesson, M. (2011). Ways of constructing research questions: Gap-spotting or problematization? Organization, 18(1), 23–44. https://doi.org/10.1177/1350508410372151
  8. Wagge, J. R., Brandt, M. J., Lazarevic, L. B., Legate, N., Christopherson, C., Wiggins, B., & Grahe, J. E. (2019). Publishing research with undergraduate students via replication work: The Collaborative Replications and Education Project. Frontiers in Psychology, 10, Article 247. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.00247 ● Otwarty dostęp
  9. Webster, J., & Watson, R. T. (2002). Analyzing the past to prepare for the future: Writing a literature review. MIS Quarterly, 26(2), xiii–xxiii. https://doi.org/10.2307/4132319 ● Otwarty dostęp

Cytowania BibTeX

@article{alvesson2011generating, author={Alvesson, Mats and Sandberg, Jörgen}, title={{Generating research questions through problematization}}, journal={Academy of Management Review}, year={2011}, volume={36}, number={2}, pages={247--271}, doi={10.5465/amr.2009.0188}}
@article{frank2012teaching, author={Frank, Michael C. and Saxe, Rebecca}, title={{Teaching replication}}, journal={Perspectives on Psychological Science}, year={2012}, volume={7}, number={6}, pages={600--604}, doi={10.1177/1745691612460686}}
@article{lingard2015joining, author={Lingard, Lorelei}, title={{Joining a conversation: The problem/gap/hook heuristic}}, journal={Perspectives on Medical Education}, year={2015}, volume={4}, number={5}, pages={252--253}, doi={10.1007/s40037-015-0211-y}}
@article{munn2018systematic, author={Munn, Zachary and Peters, Micah D. J. and Stern, Cindy and Tufanaru, Catalin and McArthur, Alexa and Aromataris, Edoardo}, title={{Systematic review or scoping review? Guidance for authors when choosing between a systematic or scoping review approach}}, journal={BMC Medical Research Methodology}, year={2018}, volume={18}, number={1}, eid={143}, doi={10.1186/s12874-018-0611-x}}
@article{robinson2021evidence, author={Robinson, Karen A. and Brunnhuber, Klara and Ciliska, Donna and Juhl, Carsten Bogh and Christensen, Robin and Lund, Hans}, title={{Evidence-based research series–paper 1: What evidence-based research is and why is it important?}}, journal={Journal of Clinical Epidemiology}, year={2021}, volume={129}, pages={151--157}, doi={10.1016/j.jclinepi.2020.07.020}}
@article{robinson2011development, author={Robinson, Karen A. and Saldanha, Ian J. and McKoy, Naomi A.}, title={{Development of a framework to identify research gaps from systematic reviews}}, journal={Journal of Clinical Epidemiology}, year={2011}, volume={64}, number={12}, pages={1325--1330}, doi={10.1016/j.jclinepi.2011.06.009}}
@article{sandberg2011ways, author={Sandberg, Jörgen and Alvesson, Mats}, title={{Ways of constructing research questions: Gap-spotting or problematization?}}, journal={Organization}, year={2011}, volume={18}, number={1}, pages={23--44}, doi={10.1177/1350508410372151}}
@article{wagge2019publishing, author={Wagge, Jordan R. and Brandt, Mark J. and Lazarevic, Ljiljana B. and Legate, Nicole and Christopherson, Cody and Wiggins, Brady and Grahe, Jon E.}, title={{Publishing research with undergraduate students via replication work: The Collaborative Replications and Education Project}}, journal={Frontiers in Psychology}, year={2019}, volume={10}, eid={247}, doi={10.3389/fpsyg.2019.00247}}
@article{webster2002analyzing, author={Webster, Jane and Watson, Richard T.}, title={{Analyzing the past to prepare for the future: Writing a literature review}}, journal={MIS Quarterly}, year={2002}, volume={26}, number={2}, pages={xiii--xxiii}, doi={10.2307/4132319}}
R