Prace dyplomowe · Pisanie pracy

Pytania badawcze czy hipotezy? Różnice między dziedzinami z przykładami

Jeden motyw – stres – napisany pięć razy: jako praca z psychologii, pielęgniarstwa, fizjoterapii, pedagogiki i zarządzania. Dostajesz regułę decyzyjną, gotowe fragmenty z komentarzem, przejście od pytania do analizy i wzór wiadomości do promotora, który wymaga hipotez w pracy opisowej.

Strona główna / Blog / Pytania czy hipotezy
W skrócie: Pytania wystarczą, gdy chcesz opisać poziom lub częstość albo nie masz podstaw do przewidywania. Hipotezę stawiasz, gdy teoria lub wcześniejsze wyniki wskazują oczekiwany wynik, a Ty wiesz, jaki wynik by jej przeczył. O formie decyduje cel badania, a kierunek wpływa tylko na zwyczaje: pielęgniarstwo częściej używa pytań, psychologia i zarządzanie hipotez, pedagogika problemów głównych i szczegółowych, a fizjoterapia łączy hipotezę o zmianie z pytaniem o próg. Poniżej znajdziesz pięć fikcyjnych fragmentów, a ostateczne wymagania określa uczelnia i promotor.

Pytania czy hipotezy: co naprawdę wybierasz

Promotor pisze „proszę dopisać hipotezy”, choć Twoje badanie ma ustalić, jak często coś występuje. Kolega z innego kierunku ma w pracy same hipotezy i dziwi się, że Ty masz pytania. Ta decyzja nie jest kwestią stylu. Pytanie badawcze nazywa niewiadomą, a hipoteza podaje oczekiwaną odpowiedź wraz z jej podstawą. Jeśli podstawy nie ma, hipoteza jest tylko przeczuciem w formalnym zapisie.

Ogólne zasady formułowania znajdziesz we wpisie pytania badawcze i hipotezy, a budowanie uzasadnienia pokazuje wpis jak wyprowadzić hipotezę z teorii. Tutaj jeden motyw, stres, piszemy pięć razy: jako fragment pracy z psychologii, pielęgniarstwa, fizjoterapii, pedagogiki i zarządzania. Podobnie zbudowane są wpisy o wstępie, opisie wyniku i dyskusji w tych samych dziedzinach.

Zastrzeżenie. Projekty i liczby są fikcyjne. Różnice między kierunkami to konwencje spotykane często, a nie prawa, i opisujemy je na podstawie ogólnej obserwacji, o ile nie podano źródła. Wymagania uczelni i promotora mają pierwszeństwo.

Reguła decyzyjna

O formie decyduje to, co chcesz ustalić i ile wiesz przed badaniem, a nie nazwa kierunku. Ta sama praca może zawierać i pytania, i hipotezy.

Cel badania, odpowiednia forma, przykład dotyczący stresu i to, co należy policzyć
Co chcesz ustalićFormaPrzykładCo liczysz
Poziom, odsetek, częstośćPytanie opisoweJaki odsetek pacjentów odczuwa nasilony lęk przed zabiegiem?Odsetek lub średnia z przedziałem ufności
Związek lub różnica, bez podstaw do przewidywaniaPytanie eksploracyjneCzy ból szyi różni się między działami firmy?Różnica z przedziałem, opisana bez werdyktu
Związek lub różnica o znanym kierunkuHipoteza kierunkowaWyższy stres wiąże się z niższym dobrostanem.Test, wielkość efektu, przedział
Różnica przewidywana, ale kierunek niejasnyHipoteza niekierunkowaZamiar odejścia różni się między działami.Test, wielkość efektu, przedział

Hipoteza ma sens, gdy spełnia trzy warunki. Masz źródło, z którego wynika oczekiwany kierunek lub wartość. Wiesz, jaki wynik by jej przeczył. Zapisujesz ją przed obejrzeniem danych, bo dopisanie jej po wynikach to HARKing, czyli przedstawianie hipotezy post hoc tak, jakby powstała wcześniej (Kerr, 1998). Standardy APA (JARS) rozróżniają też hipotezy i analizy główne, drugorzędowe i eksploracyjne (Appelbaum i in., 2018). Pytanie eksploracyjne jest więc pełnoprawną częścią pracy, jeśli nie udaje potwierdzenia.

Schemat decyzyjny w czterech krokach. Jeśli odpowiedzią ma być poziom, odsetek lub częstość, zostaje pytanie opisowe. Jeśli teoria i wcześniejsze wyniki nie mówią, czego się spodziewać, powstaje pytanie eksploracyjne. Jeśli nie wiesz, jaki wynik by przeczył przewidywaniu, albo znasz już dane, zostaje pytanie. W pozostałych przypadkach powstaje hipoteza: kierunkowa, gdy źródło wskazuje znak, a w przeciwnym razie niekierunkowa.
Rysunek 1. Reguła decyzyjna dla pojedynczego pytania badawczego. Przejdź przez nią osobno z każdym pytaniem w pracy.

Jeden motyw, pięć prac o stresie

Każdy fragment możesz potraktować jak wzór układu. „[autorzy, rok]” oznacza miejsce na Twoje źródła, a nazwiska z rokiem to prawdziwe, sprawdzone publikacje. Pod fragmentem znajdziesz przejście od pytania do zmiennej i analizy.

Psychologia: stres i radzenie sobie

W metaanalizie badań prowadzonych na nieklinicznych próbach dorosłych unikanie wiązało się ujemnie z ogólnymi wskaźnikami zdrowia, a siła związków zależała między innymi od rodzaju stresora i możliwości jego kontrolowania (Penley i in., 2002). Sesja egzaminacyjna jest stresorem przewidywalnym i ograniczonym w czasie, a studenci mają na nią wpływ tylko częściowy. Na tej podstawie oczekiwano, że zaprzestanie działań będzie w tym okresie wiązało się z gorszym samopoczuciem niezależnie od nasilenia stresu. H1: Wyższy stres odczuwany wiąże się z niższym dobrostanem psychicznym studentów w okresie sesji [autorzy, rok]. H2: Przy kontroli stresu częstsze zaprzestanie działań wiąże się z niższym dobrostanem. Pytanie eksploracyjne: Czy związek stresu z dobrostanem różni się między studentami pierwszego i ostatniego roku? W tej sprawie nie sformułowano hipotezy, ponieważ wcześniejsze wyniki nie wskazują jednoznacznego kierunku.

Fikcyjny projekt i dane; nazwiska z rokiem to prawdziwe źródła.

Psychologia: przejście od hipotez i pytania do zmiennych i analiz
ElementZmienneAnaliza
H1Stres (PSS-10), dobrostan (WHO-5)Korelacja z 95% CI
H2Zaprzestanie działań (skala Brief COPE), stres, dobrostanRegresja wieloraka, b z CI
Pytanie eksploracyjneRok studiów, stres, dobrostanInterakcja z CI, opis bez werdyktu

Co tu jest typowe. Hipoteza wynika z nazwanego argumentu, jest kierunkowa i dotyczy konkretnej skali, a nie „radzenia sobie” w ogóle. Psychologia często traktuje pracę jako sprawdzenie przewidywania, dlatego hipotezy są osią tekstu. Pytanie bez podstaw zostaje osobno i tak je oznaczono. Szerzej pisze o tym wpis jak napisać pracę z psychologii.

Pielęgniarstwo: lęk przed zabiegiem, badanie opisowe

Pielęgniarki na oddziale chirurgii planowej przygotowują pacjentów do zabiegu, ale nie wiadomo, jak wielu z nich odczuwa nasilony lęk i jakich informacji potrzebuje. W badaniu autorów skali APAIS 32% pacjentów uznano za przypadki lęku (Moerman i in., 1996), lecz wynik ten pochodzi z innego systemu opieki. Celem badania było opisanie poziomu lęku i potrzeby informacji u pacjentów przed planowym zabiegiem. Postawiono następujące pytania badawcze: 1. Jaki jest poziom lęku przed zabiegiem? 2. Jaki odsetek pacjentów przekracza punkt odcięcia skali? 3. Jaka jest potrzeba informacji? 4. Czy potrzeba informacji różni się między pacjentami operowanymi po raz pierwszy i ponownie? Badanie ma charakter opisowy, dlatego nie formułowano hipotez.

Fikcyjny projekt i dane; nazwiska z rokiem to prawdziwe źródła.

Pielęgniarstwo: przejście od pytań do zmiennych i analiz
PytanieZmienneAnaliza
1Wynik podskali lękuM i SD lub mediana, z CI
2Wynik powyżej punktu odcięcia (tak/nie)Odsetek z przedziałem Wilsona
3Wynik podskali potrzeby informacjiStatystyki opisowe
4Potrzeba informacji, wcześniejszy zabieg (tak/nie)Różnica z CI

Co tu jest typowe. Tekst zaczyna się od sytuacji z praktyki, a cel to opis, więc pytania wystarczą. Pytanie 4 to jedyny kandydat na hipotezę, bo Moerman i in. (1996) podali, że osoby bez wcześniejszej operacji miały większą potrzebę informacji. Przed badaniem sprawdź dostępność zwalidowanej polskiej wersji narzędzia i warunki jego użycia. Więcej we wpisie jak napisać pracę z pielęgniarstwa.

Fizjoterapia: napięcie i ból szyi w pracy biurowej

Ból i napięcie w okolicy szyi ograniczają funkcjonowanie osób pracujących przy komputerze [autorzy, rok]. Niepełnosprawność mierzono wskaźnikiem NDI, którego autoryzowana polska wersja przeszła walidację (Guzy i in., 2013). Celem badania było sprawdzenie, czy u pracowników biurowych uczestniczących w sześciotygodniowym programie ćwiczeń i rozluźniania zmiana wyniku NDI różni się od zmiany w grupie porównawczej z innego działu. H1: Po sześciu tygodniach wynik NDI w grupie programu będzie niższy niż w grupie porównawczej, przy uwzględnieniu wyniku wyjściowego. Dodatkowo postawiono pytania: 1. Jaki odsetek uczestników w każdej grupie osiągnął zmianę o co najmniej 7 punktów procentowych, czyli próg opisany dla włoskiej wersji NDI (Monticone i in., 2015)? 2. Czy stres odczuwany na początku badania wiąże się ze zmianą wyniku NDI?

Fikcyjny projekt i dane; nazwiska z rokiem to prawdziwe źródła.

Fizjoterapia: przejście od hipotezy i pytań do zmiennych i analiz
ElementZmienneAnaliza
H1NDI przed i po, grupaANCOVA, skorygowana różnica z CI
Pytanie 1Osiągnięcie progu (tak/nie), grupaOdsetki z CI różnicy
Pytanie 2Stres na początku, zmiana NDIKorelacja z CI, opis eksploracyjny

Co tu jest typowe. Hipoteza dotyczy zmiany, a obok niej stoi pytanie o znaczenie kliniczne. Sama istotność nie mówi bowiem, czy zmiana jest odczuwalna. Próg pochodzi z innej populacji i trzeba to napisać. Grupa porównawcza z innego działu czyni z tego schemat quasi-eksperymentalny, więc zamiast „program jest skuteczny” pisz o różnicy między grupami. Więcej we wpisie jak napisać pracę z fizjoterapii.

Pedagogika: stres egzaminacyjny, problemy główne i szczegółowe

Przedmiotem badań uczyniono stres egzaminacyjny uczniów klas VIII. Problem główny brzmi: Jaki jest poziom stresu egzaminacyjnego uczniów klas VIII i jakie czynniki szkolne wiążą się z tym stresem? Problemy szczegółowe: 1. Jaki jest poziom stresu egzaminacyjnego uczniów? 2. Czy poziom stresu różni się między dziewczętami i chłopcami? 3. Czy poziom stresu wiąże się z oceną wsparcia ze strony nauczycieli? Do problemu 1 nie sformułowano hipotezy, ponieważ ma on charakter opisowy. H1 (do problemu 2): Dziewczęta deklarują wyższy poziom stresu egzaminacyjnego niż chłopcy [autorzy, rok]. H2 (do problemu 3): Im wyżej uczniowie oceniają wsparcie nauczycieli, tym niższy jest deklarowany przez nich stres egzaminacyjny [autorzy, rok].

Fikcyjny projekt i dane; nazwiska z rokiem to prawdziwe źródła.

Pedagogika: przejście od problemów szczegółowych do zmiennych, wskaźników i analiz
ProblemZmienne i wskaźnikiAnaliza
1Stres egzaminacyjny: wynik kwestionariuszaStatystyki opisowe z CI
2 (H1)Stres, płeć deklarowana w metryczceTest t lub model wielopoziomowy
3 (H2)Stres, wynik skali wsparcia nauczycieliKorelacja lub model wielopoziomowy

Co tu jest typowe. Układ w wielu polskich pracach z pedagogiki prowadzi od przedmiotu przez problem główny i problemy szczegółowe do hipotez, przypisanych do problemów (por. podręcznik metodologii: Łobocki, 2011). Problem szczegółowy pełni tu funkcję pytania badawczego, a problem opisowy często zostaje bez hipotezy. Uczniowie są zgrupowani w klasach, dlatego zwykły test może zawyżać istotność. Pełny układ rozdziału pokazuje wpis jak napisać pracę z pedagogiki.

Zarządzanie: stres zawodowy a zamiar odejścia

Metaanaliza 183 niezależnych prób pokazała, że stresory utrudniające wiążą się dodatnio z zamiarem odejścia, a stresory stanowiące wyzwanie ujemnie (Podsakoff i in., 2007). Niewiele wiadomo o tym, czy rozróżnienie to dotyczy pracowników centrów obsługi klienta w Polsce [autorzy, rok]. Sformułowano następujące hipotezy. H1a: Wyższy poziom stresorów utrudniających wiąże się z silniejszym zamiarem odejścia. H1b: Wyższy poziom stresorów stanowiących wyzwanie wiąże się ze słabszym zamiarem odejścia. H2: Wsparcie przełożonego osłabia dodatni związek stresorów utrudniających z zamiarem odejścia [autorzy, rok].

Fikcyjny projekt i dane; nazwiska z rokiem to prawdziwe źródła.

Zarządzanie: przejście od hipotez do zmiennych i analiz
HipotezaZmienneAnaliza
H1aStresory utrudniające, zamiar odejściaRegresja, b z CI, zmienne kontrolne
H1bStresory wyzwania, zamiar odejściaTa sama regresja, osobny współczynnik
H2Interakcja stresory utrudniające × wsparcieModeracja, efekty proste

Co tu jest typowe. Oznaczenia H1a i H1b grupują hipotezy o jednym wyniku i dwóch wymiarach predyktora, a każda ma własny współczynnik i własny werdykt. W zarządzaniu hipotezy często wynikają z luki w literaturze i układają się w model konceptualny. Dane z jednej ankiety wymagają wzmianki o wspólnej wariancji metody. Więcej we wpisie jak napisać pracę z zarządzania i ekonomii.

Porównanie pięciu wersji

Porównanie częstych konwencji formułowania pytań i hipotez w pięciu dziedzinach
DziedzinaCzęsta formaSkąd podstawaNumeracjaGłówna liczba
PsychologiaHipotezy, pytania eksploracyjne osobnoTeoria, metaanalizyH1, H2Efekt z CI
PielęgniarstwoPytania, nieliczne hipotezyProblem z praktykiNumerowane pytaniaOdsetek lub poziom z CI
FizjoterapiaHipoteza o zmianie i pytania o prógWcześniejsze wyniki programówH1 i pytaniaRóżnica i odsetek z poprawą
PedagogikaProblem główny, szczegółowe, hipotezy do problemówPodręczniki metodologii, literaturaProblemy 1–3, H1, H2Wynik przy każdym problemie
ZarządzanieHipotezy w modeluLuka, teoriaH1a, H1b, H2Współczynnik z CI

Hipotezy zerowe w tekście: pisać czy nie

W części teoretycznej zwykle nie ma listy hipotez zerowych. Hipoteza badawcza mówi o zjawisku, a zerowa o parametrze, który sprawdza test, więc jej miejscem jest plan analizy. Jak ją zapisać, pokazuje wpis o hipotezach H0 i H1, także w związku z kolizją oznaczeń „H1”. Jeśli promotor z pedagogiki lub pielęgniarstwa oczekuje H0, zapisz ją raz, przy opisie testu:

Hipotezę H2 sprawdzono testem współczynnika korelacji Pearsona. Hipoteza zerowa zakładała brak liniowego związku w populacji (ρ = 0), a alternatywna jego istnienie (ρ ≠ 0).

Hipoteza kierunkowa a test

Słowo „wyższy” w hipotezie nie oznacza, że wykonasz test jednostronny. Argumenty obu stron omawia hasło test jednostronny i dwustronny. Ruxton i Neuhäuser (2010) uznają test jednostronny za uzasadniony tylko wtedy, gdy potrafisz wyjaśnić, dlaczego duży efekt w kierunku nieoczekiwanym potraktujesz jak brak efektu. W naszych pięciu pracach trudno to uzasadnić. Pogorszenie po programie ćwiczeń albo dodatni związek stresu z dobrostanem byłyby ważną informacją, a nie „brakiem efektu”.

Hipotezy sformułowano kierunkowo, a testy wykonano dwustronnie przy α = .05, aby móc wykryć i opisać także efekt w kierunku przeciwnym do przewidywanego. Wynik istotny o przeciwnym znaku traktowano jako niezgodny z hipotezą.

Gdy promotor wymaga hipotez w pracy opisowej

Najpierw ustal, czego dokładnie wymaga, bo „hipotezy” mogą znaczyć wymóg uczelni albo zwyczaj katedry. Masz trzy uczciwe rozwiązania, które warto zaproponować w takiej kolejności.

  1. Zostaw pytania i pokaż powód. Bywa, że wystarczy krótkie wyjaśnienie (wzór niżej).
  2. Dodaj hipotezy tam, gdzie masz podstawę. W projekcie pielęgniarskim to pytanie 4 o potrzebę informacji.
  3. Zapisz hipotezę z kryterium ustalonym z góry. Podajesz wartość odniesienia i jej źródło, np. „Odsetek pacjentów powyżej punktu odcięcia będzie wyższy niż 32%, czyli wartość opisana przez Moermana i in. (1996)”. Hipotezę sprawdzasz przedziałem ufności.

W fikcyjnym przykładzie punkt odcięcia przekroczyło 52 ze 124 pacjentów, czyli 41.9%, 95% CI [33.6, 50.7]. Dolna granica leży powyżej 32%, więc wynik jest zgodny z tak zapisaną hipotezą. Wartości odniesienia nie wolno dobierać po obejrzeniu danych, a różnica populacji jest ograniczeniem, które trzeba opisać. Czego nie robić: hipotez typu „poziom lęku będzie umiarkowany” bez definicji poziomu i list „stres zależy od wieku, płci, stażu i miejsca zamieszkania”, która przekłada metryczkę na hipotezy.

Szanowna Pani Promotor / Szanowny Panie Promotorze, moje badanie ma opisać poziom lęku przed zabiegiem i potrzebę informacji, dlatego planuję pytania badawcze bez hipotez. Dla pytania o potrzebę informacji mogę postawić hipotezę opartą na wcześniejszych wynikach. Jeśli wymagana jest hipoteza także dla poziomu lęku, proponuję zapis z wartością odniesienia podaną w literaturze i ustaloną przed zebraniem danych. Czy takie rozwiązanie będzie odpowiednie?

Jak ta decyzja wraca w wynikach

Pytanie dostaje odpowiedź, a hipoteza werdykt. W pracy o zarządzaniu (fikcyjne dane, N = 184, dwustronnie) wyglądałoby to tak:

Stresory utrudniające korelowały dodatnio z zamiarem odejścia, r(182) = .39, 95% CI [.26, .51], p < .001, co jest zgodne z H1a. Związek stresorów stanowiących wyzwanie z zamiarem odejścia był nieistotny statystycznie, r(182) = −.04, 95% CI [−.18, .11], p = .627, zatem H1b nie uzyskała potwierdzenia.

Nie pisz „H1 potwierdziła się częściowo” bez wskazania, która część. Co zrobić z H1b, opisują wpisy jak opisać wynik nieistotny i hipoteza się nie potwierdziła. Zdania do wyników znajdziesz w poradniku opis wyników w stylu APA, a tabelę „pytanie – analiza – wniosek” we wpisie o matrycy spójności.

Jak bywa napisane, co jest nie tak, jak poprawić

Cztery fikcyjne sformułowania, ich błędy i poprawione wersje
Jak bywa napisaneCo jest nie takPoprawiona wersja
„H1: Poziom lęku pacjentów jest wysoki.”„Wysoki” nie ma definicji, więc hipotezy nie da się podważyć.„Jaki odsetek pacjentów przekracza punkt odcięcia skali?” albo hipoteza z wartością odniesienia i jej źródłem.
„H1: Stres wpływa na zamiar odejścia.”Ankieta jednorazowa nie pokaże wpływu, a stres ma różne wymiary.„H1a: Wyższy poziom stresorów utrudniających wiąże się z silniejszym zamiarem odejścia.”
„H0: Stres nie zależy od płci. H1: Stres zależy od płci.”Hipoteza statystyczna udaje badawczą, nie ma kierunku ani uzasadnienia.„H1: Dziewczęta deklarują wyższy stres niż chłopcy [autorzy, rok].” H0 w planie analizy.
„Czy program ćwiczeń jest skuteczny?”Nie wiadomo, u kogo, względem czego i w jakim pomiarze.„Czy po sześciu tygodniach wynik NDI w grupie programu jest niższy niż w grupie porównawczej?”

Najczęstsze błędy

  • Hipoteza przy każdym pytaniu „dla porządku”. Bez podstawy to przeczucie.
  • Pytania tam, gdzie teoria podaje kierunek. Tracisz jasne kryterium oceny wyniku.
  • Dopisywanie hipotez po wynikach. Zapisz analizę jako eksploracyjną; pomaga plan analizy.
  • Różne wersje w różnych rozdziałach. Numeracja i treść mają być identyczne we wstępie, metodzie, wynikach i podsumowaniu.
  • Zmienne bez pomiaru. Każde pojęcie z hipotezy potrzebuje operacjonalizacji.

Lista kontrolna

  • Czy każde pytanie przeszło przez regułę z rysunku 1?
  • Czy każda hipoteza ma źródło, kierunek i wynik, który by jej przeczył?
  • Czy każdemu pytaniu i hipotezie odpowiada zmienna i analiza?
  • Czy pytania eksploracyjne są oznaczone?
  • Czy hipotezy zerowe są tylko tam, gdzie tego wymagano, i tylko raz?
  • Czy zapisano, czy test jest dwustronny?
  • Czy formę uzgodniono z promotorem i sprawdzono wymagania uczelni?

Bibliografia oprogramowania

Fikcyjne liczby w przykładach policzono w R 4.5.3 (tylko pakiety bazowe), a rysunek przygotowano w pakietach ggplot2 i svglite.

  1. R: R Core Team. (2026). R: A language and environment for statistical computing (Version 4.5.3) [Computer software]. R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/
  2. ggplot2 (wersja 4.0.2): Wickham, H. (2016). ggplot2: Elegant graphics for data analysis. Springer. https://ggplot2.tidyverse.org
  3. svglite (wersja 2.2.2): Wickham, H., Henry, L., Pedersen, T. L., Luciani, T. J., Decorde, M., & Lise, V. (2025). svglite: An ‘SVG’ graphics device [R package]. https://doi.org/10.32614/CRAN.package.svglite

Najczęstsze pytania

Czy praca magisterska musi mieć hipotezy?

Nie zawsze. Praca opisowa, która ustala poziom lub częstość zjawiska, może opierać się na pytaniach badawczych. Hipotezy są potrzebne tam, gdzie przewidujesz związek lub różnicę i masz do tego podstawę w teorii lub wcześniejszych wynikach. Ostatecznie decydują wymagania uczelni i promotora.

Czy jedna praca może mieć pytania i hipotezy?

Tak, i często jest to najuczciwsze rozwiązanie. Pytanie opisowe zostaje bez hipotezy, przewidywany związek dostaje hipotezę, a analizy bez wcześniejszych przesłanek oznaczasz jako eksploracyjne. Ważne, aby każdemu elementowi odpowiadała zmienna i analiza.

Co zrobić, gdy promotor wymaga hipotez w pracy opisowej?

Zapytaj, czego dokładnie wymaga, i zaproponuj jedno z rozwiązań: pozostawienie pytań z uzasadnieniem, hipotezy tylko tam, gdzie literatura daje podstawę, albo hipotezę z wartością odniesienia ustaloną przed zebraniem danych. Unikaj hipotez typu „poziom będzie umiarkowany” bez definicji poziomu.

Czy hipoteza zerowa musi być w pracy?

Zwykle nie ma potrzeby umieszczania listy hipotez zerowych w części teoretycznej. Hipoteza zerowa dotyczy parametru sprawdzanego testem, więc jej miejsce to plan analizy. Jeśli promotor jej oczekuje, zapisz ją raz przy opisie testu.

Czy przewidywany kierunek w hipotezie zmienia sposób testowania?

Nie. Kierunek przewidywania to decyzja merytoryczna, a rodzaj testu to osobna decyzja. Test jednostronny wymaga uzasadnienia, dlaczego duży efekt w kierunku przeciwnym potraktujesz jak brak efektu. W pracach dyplomowych zwykle wykonuje się test dwustronny, a wynik o przeciwnym znaku opisuje jako niezgodny z hipotezą.

Powiązane hasła

Przeczytaj też

Nie wiesz, czy w Twojej pracy powinny być pytania, czy hipotezy?

Pomożemy dopasować pytania i hipotezy do schematu badania, dobrać analizę, policzyć wyniki w R lub SPSS i wyjaśnić je tak, żebyś umiał(a) samodzielnie je opisać i obronić.

Oferta dla studentówWyceń analizę

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Appelbaum, M., Cooper, H., Kline, R. B., Mayo-Wilson, E., Nezu, A. M., & Rao, S. M. (2018). Journal article reporting standards for quantitative research in psychology: The APA Publications and Communications Board task force report. American Psychologist, 73(1), 3–25. https://doi.org/10.1037/amp0000191 ● Otwarty dostęp
  2. Guzy, G., Vernon, H., Polczyk, R., & Szpitalak, M. (2013). Psychometric validation of the authorized Polish version of the Neck Disability Index. Disability and Rehabilitation, 35(25), 2132–2137. https://doi.org/10.3109/09638288.2013.771706 ● Otwarty dostęp: pełny tekst
  3. Kerr, N. L. (1998). HARKing: Hypothesizing after the results are known. Personality and Social Psychology Review, 2(3), 196–217. https://doi.org/10.1207/s15327957pspr0203_4
  4. Łobocki, M. (2011). Metody i techniki badań pedagogicznych (Wyd. 11). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
  5. Moerman, N., van Dam, F. S. A. M., Muller, M. J., & Oosting, H. (1996). The Amsterdam Preoperative Anxiety and Information Scale (APAIS). Anesthesia & Analgesia, 82(3), 445–451. https://doi.org/10.1097/00000539-199603000-00002
  6. Monticone, M., Ambrosini, E., Vernon, H., Brunati, R., Rocca, B., Foti, C., & Ferrante, S. (2015). Responsiveness and minimal important changes for the Neck Disability Index and the Neck Pain Disability Scale in Italian subjects with chronic neck pain. European Spine Journal, 24(12), 2821–2827. https://doi.org/10.1007/s00586-015-3785-5 ● Otwarty dostęp: pełny tekst
  7. Penley, J. A., Tomaka, J., & Wiebe, J. S. (2002). The association of coping to physical and psychological health outcomes: A meta-analytic review. Journal of Behavioral Medicine, 25(6), 551–603. https://doi.org/10.1023/a:1020641400589
  8. Podsakoff, N. P., LePine, J. A., & LePine, M. A. (2007). Differential challenge stressor–hindrance stressor relationships with job attitudes, turnover intentions, turnover, and withdrawal behavior: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 92(2), 438–454. https://doi.org/10.1037/0021-9010.92.2.438
  9. Ruxton, G. D., & Neuhäuser, M. (2010). When should we use one-tailed hypothesis testing? Methods in Ecology and Evolution, 1(2), 114–117. https://doi.org/10.1111/j.2041-210X.2010.00014.x ● Otwarty dostęp

Cytowania BibTeX

@article{appelbaum2018journal, author={Appelbaum, Mark and Cooper, Harris and Kline, Rex B. and Mayo-Wilson, Evan and Nezu, Arthur M. and Rao, Stephen M.}, title={{Journal article reporting standards for quantitative research in psychology: The APA Publications and Communications Board task force report}}, journal={American Psychologist}, year={2018}, volume={73}, number={1}, pages={3--25}, doi={10.1037/amp0000191}}
@article{guzy2013psychometric, author={Guzy, Grażyna and Vernon, Howard and Polczyk, Romuald and Szpitalak, Malwina}, title={{Psychometric validation of the authorized Polish version of the Neck Disability Index}}, journal={Disability and Rehabilitation}, year={2013}, volume={35}, number={25}, pages={2132--2137}, doi={10.3109/09638288.2013.771706}}
@article{kerr1998harking, author={Kerr, Norbert L.}, title={{HARKing: Hypothesizing after the results are known}}, journal={Personality and Social Psychology Review}, year={1998}, volume={2}, number={3}, pages={196--217}, doi={10.1207/s15327957pspr0203_4}}
@book{lobocki2011metody, author={Łobocki, Mieczysław}, title={{Metody i techniki badań pedagogicznych}}, year={2011}, edition={Wyd. 11}, publisher={Oficyna Wydawnicza „Impuls”}}
@article{moerman1996amsterdam, author={Moerman, Nelly and van Dam, Frits S. A. M. and Muller, Martin J. and Oosting, Hans}, title={{The Amsterdam Preoperative Anxiety and Information Scale (APAIS)}}, journal={Anesthesia \& Analgesia}, year={1996}, volume={82}, number={3}, pages={445--451}, doi={10.1097/00000539-199603000-00002}}
@article{monticone2015responsiveness, author={Monticone, Marco and Ambrosini, Emilia and Vernon, Howard and Brunati, Roberto and Rocca, Barbara and Foti, Calogero and Ferrante, Simona}, title={{Responsiveness and minimal important changes for the Neck Disability Index and the Neck Pain Disability Scale in Italian subjects with chronic neck pain}}, journal={European Spine Journal}, year={2015}, volume={24}, number={12}, pages={2821--2827}, doi={10.1007/s00586-015-3785-5}}
@article{penley2002association, author={Penley, Julie A. and Tomaka, Joe and Wiebe, John S.}, title={{The association of coping to physical and psychological health outcomes: A meta-analytic review}}, journal={Journal of Behavioral Medicine}, year={2002}, volume={25}, number={6}, pages={551--603}, doi={10.1023/a:1020641400589}}
@article{podsakoff2007differential, author={Podsakoff, Nathan P. and LePine, Jeffery A. and LePine, Marcie A.}, title={{Differential challenge stressor–hindrance stressor relationships with job attitudes, turnover intentions, turnover, and withdrawal behavior: A meta-analysis}}, journal={Journal of Applied Psychology}, year={2007}, volume={92}, number={2}, pages={438--454}, doi={10.1037/0021-9010.92.2.438}}
@article{ruxton2010when, author={Ruxton, Graeme D. and Neuhäuser, Markus}, title={{When should we use one-tailed hypothesis testing?}}, journal={Methods in Ecology and Evolution}, year={2010}, volume={1}, number={2}, pages={114--117}, doi={10.1111/j.2041-210x.2010.00014.x}}
R