Prace dyplomowe · Kosmetologia

Jak napisać pracę z kosmetologii – procedura, pomiar skóry, porównanie stron

W pracy z kosmetologii najwięcej zależy od czterech miejsc: opisu preparatu, warunków pomiaru skóry, uzasadnienia porównania połów twarzy i języka wniosków. Pokazujemy je na fikcyjnym badaniu serum i podłoża, z gotowymi akapitami i komentarzem.

Strona główna / Blog / Praca z kosmetologii
W skrócie: Pracę z kosmetologii trzymają w ryzach cztery rzeczy: opis preparatu lub zabiegu, który da się powtórzyć, pomiar z podanymi i zapisanymi warunkami, uzasadniony wybór schematu split-face z omówieniem przenikania oraz wnioski bez marki i bez obietnic. Wynik z aparatu i ocenę uczestniczek opisuj osobno, bo nie zawsze są zgodne.

Co w pracy z kosmetologii jest inne

Praca z kosmetologii często opisuje coś, co wykonano na skórze i co zmierzono aparatem. Dlatego promotor czyta ją inaczej niż pracę ankietową. Sprawdza, czy z Twojego opisu da się odtworzyć procedurę i preparat, czy pomiar odbywał się w powtarzalnych warunkach, czy porównanie stron twarzy jest uzasadnione i czy wnioski nie brzmią jak ulotka produktu. Ten wpis pokazuje te miejsca na jednym przykładzie, z tekstem do pracy i komentarzem.

Analiz tu nie omawiamy: pięć typowych projektów, testy i pułapki obliczeniowe są w poradniku statystyka w pracy z kosmetologii. Tutaj chodzi o tekst. Inne akcenty mają sąsiednie wpisy serii: praca z fizjoterapii (program ćwiczeń i progi zmiany) oraz praca z farmacji (wiedza o lekach i adherencja). Spis całej serii zaczyna się od wpisu jedna praca, trzy kierunki. Opisane niżej układy są częstą praktyką, a nie obowiązkiem. Wymagania uczelni i promotora mają pierwszeństwo.

Przykład przewodni (fikcyjny, liczby symulowane). Studentka bada serum z 5% mocznika na jednej połowie twarzy i to samo podłoże bez mocznika na drugiej. Włącza 30 kobiet w wieku 25–45 lat, a stronę serum losuje każdej osobie osobno. Preparat nakładany jest dwa razy dziennie przez 6 tygodni. Wynik główny to nawilżenie policzka (jednostki umowne aparatu, j.u.), wynik drugorzędny to przeznaskórkowa utrata wody (TEWL). Serum, wyniki i cytowania są wymyślone, aby pokazać sposób pisania. Nie mówią nic o działaniu mocznika ani żadnego produktu, a wpis nie zawiera zaleceń pielęgnacyjnych.

Problem i cel: co naprawdę obiecujesz

Wstęp pracy z kosmetologii łatwo przechodzi z budowy skóry do reklamy składnika. Brakuje wtedy zdania, którego nie wiadomo, a które praca ma sprawdzić. Sposób budowania takiego przejścia opisujemy we wpisie o luce badawczej. W kosmetologii dochodzi jedna rzecz: cel musi nazywać parametr i porównanie, bo „poprawa kondycji skóry” może znaczyć wszystko.

Jak bywa napisane: „Celem pracy było udowodnienie skuteczności serum z mocznikiem w pielęgnacji skóry suchej”.

Co jest nie tak: „udowodnienie” zakłada wynik, „skuteczność” obiecuje więcej, niż pokaże jedno małe badanie, a „pielęgnacja skóry suchej” nie jest mierzalna. Nie wiadomo też, z czym porównujesz. Podobne przesady wyłapuje lista sformułowań, których warto unikać, a ten sam problem dotyczy tytułu pracy.

Celem pracy było porównanie zmiany nawilżenia warstwy rogowej naskórka po 6 tygodniach stosowania serum z 5% mocznika i tego samego podłoża bez mocznika, nakładanych na losowo wybrane połowy twarzy u kobiet w wieku 25–45 lat. Celem dodatkowym było porównanie zmiany przeznaskórkowej utraty wody oraz opisanie, którą stronę twarzy wskazywały uczestniczki nieznające przydziału.

Procedura i preparat: opis, który da się powtórzyć

W rozdziale metodologicznym zabieg bywa streszczany jednym zdaniem, choć to on jest główną zmienną pracy. Lista TIDieR ma 12 pozycji i powstała, ponieważ bez pełnego opisu interwencji nie można jej wdrożyć ani powtórzyć badania (Hoffmann i in., 2014). Nie została napisana z myślą o kosmetologii, więc poniższe przełożenie jest naszą propozycją.

Elementy opisu preparatu i zabiegu w pracy z kosmetologii, z przykładem fikcyjnym i typową luką
Co opisaćPrzykład (fikcyjny)Częsta luka
Skład badanego preparatu5% mocznika w podłożu żelowym, pełny skład INCI w załącznikuTylko nazwa handlowa i hasło z opakowania
Preparat porównawczyTo samo podłoże bez mocznika, ta sama butelka i kolor„Krem bez składnika aktywnego”, bez składu
Partia, przechowywanieJedna partia, temperatura pokojowa, data ważnościBrak; zmiana partii w trakcie badania
DawkaDwa naciśnięcia pompki na połowę twarzy, 2 razy dziennie„Odpowiednia ilość”
Kto i gdzieSamodzielnie w domu, po instruktażu; pierwsza aplikacja przy badającejBrak informacji o szkoleniu uczestniczek
Pielęgnacja towarzyszącaTen sam łagodny środek myjący, bez innych preparatów na twarzPominięta, choć może zmieniać wynik
ModyfikacjeZmiany w trakcie i ich powód; jeśli nie było, napisz toPominięte przerwy i odstawienia
RealizacjaDzienniczek: liczba aplikacji z 84 zaplanowanychZałożenie, że wszystkie osoby stosowały preparat

Przy zabiegu gabinetowym tabela się wydłuża. Przy peelingu podaj stężenie, pH, liczbę warstw, czas kontaktu i sposób neutralizacji. Przy urządzeniu podaj model i parametry nastaw. W obu przypadkach napisz, ile było zabiegów i w jakich odstępach oraz kto je wykonywał. Jeśli był to jeden zabieg i jedna osoba, nazwij to wprost i wymień w ograniczeniach.

Jak bywa napisane: „Uczestniczki stosowały serum zgodnie z zaleceniami producenta przez określony czas”.

Co jest nie tak: czytelnik nie wie, ile preparatu nakładano, jak często i czy osoby rzeczywiście to robiły. Zalecenia producenta mogą się zmienić, a sama praca powinna je zawierać.

Serum zawierało 5% mocznika w podłożu żelowym; preparatem porównawczym było to samo podłoże bez mocznika (pełne składy INCI w załączniku 1). Oba preparaty przygotowano w jednej partii i umieszczono w identycznych butelkach oznaczonych literami A i B. Uczestniczki nakładały dwa naciśnięcia pompki na wyznaczoną połowę twarzy rano i wieczorem przez 6 tygodni, po umyciu twarzy tym samym łagodnym środkiem myjącym, i nie stosowały innych preparatów na twarz. Pierwszą aplikację wykonano pod nadzorem badającej. Liczbę aplikacji zapisywano w dzienniczku. Spośród 84 zaplanowanych aplikacji uczestniczki, które ukończyły badanie, wykonały średnio 75.2 (SD = 5.7, zakres 65–84), a próg 80% zaplanowanych aplikacji osiągnęło 25 z 28 osób.

Pomiar skóry: aparat, warunki, miejsce

Wiadomo, że wyniki z aparatów zależą od warunków. Wytyczne EEMCO dla metod elektrycznych omawiają zmienne związane z osobą badaną i z otoczeniem oraz dają praktyczne wskazówki standaryzacji (Berardesca i EEMCO, 1997). Wytyczne międzynarodowe dla pomiarów poza kliniką radzą ograniczać wpływ czynników osobowych, zewnętrznych, środowiskowych i aparaturowych albo przynajmniej je rozpoznawać oraz zgłaszać wszelkie odstępstwa od zaleceń (du Plessis i in., 2013). W pracy nie wystarczy napisać, że pomiar „wykonano w standardowych warunkach”. Napisz, jakie one były i jakie wartości zapisano.

Schemat pięciu kroków pomiaru: przed wizytą bez kosmetyków na twarzy, aklimatyzacja z zapisem temperatury i wilgotności, pomiar aparatem według szablonu z trzema odczytami, standaryzowane zdjęcia, ocena stron przez uczestniczkę. Osoba mierząca nie zna przydziału i zapisuje odstępstwa od protokołu.
Rysunek 1. Przebieg jednego pomiaru w fikcyjnym badaniu. Wartości w nawiasach kwadratowych uzupełnij z wybranych wytycznych i instrukcji aparatu.
Informacje o pomiarze aparaturowym, które warto podać w pracy, i ich uzasadnienie
Co podaćPo co
Model aparatu, producent, kalibracja lub kontrola przed badaniemJednostki umowne są właściwe dla urządzenia
Miejsce pomiaru i sposób jego odnalezienia (szablon, odległość od punktów twarzy)„Policzek” to duży obszar
Czas aklimatyzacji; zakres temperatury i wilgotności zaplanowany i zapisanyZaplanowane wartości nie mówią, co było naprawdę
Pora dnia, okres bez kosmetyków na twarzy przed wizytą, ewentualnie pora rokuRóżnice między wizytami nie powinny wynikać z tych czynników
Liczba odczytów i co analizowano (średnia, mediana)Wybór „najlepszego” odczytu byłby decyzją po fakcie
Kto mierzył i czy znał przydziałPatrz ślepa ocena wyniku

Konkretnych liczb (czas aklimatyzacji, zakres temperatury) nie podajemy, bo zależą od aparatu i wybranych wytycznych. Weź je ze źródła, które zacytujesz, i uzgodnij z promotorem przed pierwszą wizytą. Jeśli chcesz wiedzieć, jaką zmianę u jednej osoby aparat w ogóle wykrywa, zrób krótki pomiar powtarzalności i policz minimalną wykrywalną zmianę.

Jak bywa napisane: „Nawilżenie zmierzono korneometrem w gabinecie kosmetycznym w standardowych warunkach”.

Co jest nie tak: brak modelu aparatu, miejsca pomiaru, liczby odczytów, aklimatyzacji i informacji, kto mierzył. „Standardowe” nie wskazuje żadnego standardu.

Nawilżenie warstwy rogowej mierzono aparatem [producent, model] przed rozpoczęciem badania i po 6 tygodniach, w środkowej części policzka, wyznaczonej szablonem odniesionym do skrzydełka nosa i kąta oka. Na każdym policzku wykonywano 3 odczyty, a do analizy przyjmowano ich średnią. TEWL mierzono w tych samych miejscach aparatem [producent, model]. Uczestniczki nie nakładały preparatów na twarz przez [czas] przed wizytą i przebywały w pomieszczeniu pomiarowym przez [czas] przed pomiarem. Protokół oparto na [wytyczne]. Temperaturę i wilgotność zapisywano przy każdej z 58 sesji pomiarowych: temperatura wynosiła średnio 21.2 °C (SD = 0.6, zakres 19.6–22.3), a wilgotność względna 46.1% (SD = 3.8, zakres 39–54). Pomiary wykonywała jedna osoba, która nie znała przydziału stron.

Split-face: uzasadnij wybór i nazwij granice

Schemat split-face to porównanie wewnątrzosobowe: każda uczestniczka dostarcza obu warunków. Sposób analizy opisuje poradnik statystyczny. W tekście pracy pojawia się inne pytanie: dlaczego ten schemat pasuje do Twojego preparatu.

Kiedy schemat split-face ma uzasadnienie, a kiedy lepszy jest inny schemat
Split-face ma uzasadnienie, gdyRozważ inny schemat, gdy
działanie preparatu ma być miejscowepreparat może działać ogólnie, np. przyjmowany doustnie
porównujesz dwa preparaty lub preparat i podłożezabieg obejmuje całą twarz, np. masaż lub oczyszczanie
obie połowy twarzy są podobne na początkuskóra wyraźnie różni się między stronami
można rozdzielić preparaty i oznaczyć je kodamiefekt widać od razu, np. rumień, więc nie da się utrzymać zaślepienia

Trzy kwestie warto opisać wprost. Pierwsza to przenikanie: preparat może przejść na drugą połowę twarzy przez dłoń, ręcznik albo poduszkę. W przeglądzie 54 dermatologicznych badań wewnątrzosobowych żadne go nie oceniło, choć uznaje się je za główny problem metodologiczny (Leducq i in., 2023). Pokrewne zjawisko znajdziesz w haśle efekt przeniesienia. Druga to losowanie strony: kto je przygotował, w jakich blokach i jak ukryto przydział. Listę przygotujesz w generatorze randomizacji. Trzecia to nierówność stron: spanie na jednym boku czy strona wystawiona na słońce za kierownicą mogą różnicować połowy twarzy, co losowanie wyrównuje tylko przeciętnie (to obserwacja ogólna, bez cytowanego badania).

Granice schematu powinny trafić do ograniczeń. Porównanie stron nie mówi, co dałoby stosowanie preparatu na całej twarzy, a ewentualna reakcja niepożądana dotyczy całej osoby, nie połowy twarzy. Rozszerzenie CONSORT dla badań wewnątrzosobowych obejmuje zmodyfikowany schemat przepływu i tabelę charakterystyki wyjściowej (Pandis i in., 2017). Nawet w małej pracy warto przejść przez tę listę, a układ opisu eksperymentu z losowym przydziałem dopasować do jednej osoby jako jednostki.

Zastosowano schemat randomizowany wewnątrzosobowy (split-face), ponieważ badany preparat stosowano miejscowo, a porównanie stron pozwala kontrolować stałe cechy osoby. Stronę twarzy, na którą nakładano serum, przydzielono osobno dla każdej uczestniczki, w blokach po 4, na podstawie listy przygotowanej przez osobę niebiorącą udziału w pomiarach. Serum i podłoże miały identyczne opakowania oznaczone literami. Aby ograniczyć przenikanie preparatu, uczestniczki otrzymały instrukcję nakładania każdego z nich inną czystą dłonią i osobnym ręcznikiem do każdej strony. Włączono 30 kobiet (po 15 z serum po stronie lewej i prawej). Badanie ukończyło 28 osób (13 i 15); jedna zrezygnowała, a jedna nie zgłosiła się na wizytę końcową.

Wynik z aparatu a ocena uczestniczki

Pomiar aparatem i opinia osoby badanej odpowiadają na różne pytania. Aparat pokazuje parametr w miejscu pomiaru. Ankieta pokazuje, co osoba zauważyła i jak to oceniła. Żadne z nich nie zastępuje drugiego, więc w pracy rozdziel te wyniki i nie streszczaj ich jednym zdaniem o „poprawie”. Opis własnego kwestionariusza prowadź według wzoru opisu narzędzia. Jeśli sięgasz po opublikowaną rodzinę skal, taką jak FACE-Q, która mierzy wyniki z perspektywy pacjentek estetyki twarzy (Klassen i in., 2015), sprawdź przed badaniem warunki licencji i dostępność polskiej wersji, a pozycji nie przedrukowuj w pracy.

Pytanie o zadowolenie z całego zabiegu nie nadaje się do porównania stron. W przykładzie 22 z 28 uczestniczek (78.6%) oceniło całość na 4 lub 5 w skali 1–5 (Me = 4.0, Q1–Q3: 4.0–5.0), lecz taki wynik nie mówi, która połowa twarzy dała powód do zadowolenia. Do tego potrzebne jest osobne pytanie o strony i uczestniczka, która nie zna przydziału. Oceny bywają też blisko górnej granicy skali.

Dwa wykresy. Po lewej różnice zmian nawilżenia między stroną z serum a podłożem dla 28 uczestniczek: u 24 dodatnie, średnia 3.66 jednostki umownej, 95% CI od 2.11 do 5.21. Po prawej wskazania uczestniczek: wśród 24 z większym przyrostem po serum 14 wskazało serum, 7 brak różnicy, 3 podłoże; wśród 4 z większym przyrostem po podłożu 2 brak różnicy i 2 podłoże.
Rysunek 2. Dane fikcyjne. A: różnica zmian nawilżenia między stronami u każdej uczestniczki. B: strona wskazana przez uczestniczkę według kierunku wyniku z aparatu.

Jak bywa napisane: „Uczestniczki potwierdziły skuteczność serum, co znalazło odzwierciedlenie w pomiarach aparaturowych”.

Co jest nie tak: na rysunku 2 z 24 osób, u których aparat pokazał większy przyrost po stronie serum, 14 wskazało tę stronę, a 10 nie (7 bez różnicy, 3 podłoże). Zgodność jest częściowa i to ona powinna znaleźć się w tekście.

Zdjęcia i zgoda

Zdjęcia „przed i po” bez ustalonego protokołu pokazują często różnice w świetle, a nie w skórze. Wytyczne dla obrazowania skóry wymieniają oświetlenie, kolor tła, pole widzenia, orientację, ostrość, rozdzielczość oraz kalibrację skali i koloru (Finnane i in., 2017). Powstały dla obrazowania klinicznego, ale ta lista przydaje się także w gabinecie. Opisz aparat, odległość i ustawienia. Jeśli zdjęcia oceniają eksperci, potrzebujesz też zgodności oceniających.

Zdjęcie twarzy to dane pozwalające rozpoznać osobę. W pracy nie ma znaczenia, czy jest to dla Ciebie „tylko ilustracja”. Zasłonięcie części twarzy nie musi rozwiązywać problemu: w przeglądzie czasopism z zakresu stomatologii i otorynolaryngologii 27 z 79 artykułów z rozpoznawalnymi zdjęciami twarzy zawierało zdjęcia po próbie odidentyfikowania, które nadal pozwalały rozpoznać osobę, a oświadczenie o zgodzie na publikację miało tylko 13 z 79 (Roguljić i in., 2022). Ustal więc osobno, czy uczestniczka zgadza się na zdjęcia do analizy, na ich użycie w pracy oraz na publikację, i czy może wycofać tę zgodę. Formalności opisują hasła świadoma zgoda i RODO oraz zgoda komisji bioetycznej; sprawdź też regulamin swojej uczelni. Zdjęcia w pracy ogranicz do niezbędnych, wykadruj fragment skóry, a surowe pliki przechowuj osobno, pod kodami uczestniczek. Listę dokumentów w pracy porządkuje wpis o załącznikach; skanów zgód z podpisami tam nie dołączaj.

Nazwy handlowe i konflikt interesów

Identyfikacja preparatu jest potrzebna, by ktoś mógł powtórzyć badanie. Reklama nie jest. Prosta zasada: nazwę handlową, producenta i partię podaj raz, w opisie materiałów, potem używaj kodu lub nazwy opisowej („serum”, „podłoże”). W tytule, wnioskach i podpisach rysunków marki nie powtarzaj, chyba że uczelnia wymaga inaczej.

Ujawnij to, co czytelnik chciałby wiedzieć o źródle preparatu: czy producent go przekazał, czy miał wpływ na plan albo zna wyniki przed obroną, czy pracujesz w gabinecie, który sprzedaje ten produkt. W przeglądzie Cochrane badania leków i wyrobów medycznych sponsorowane przez przemysł częściej miały korzystne wyniki skuteczności (RR = 1.27, 95% CI [1.17, 1.37]) i korzystne wnioski (Lundh i in., 2017). Kosmetyków tam nie badano, więc to tylko analogia, ale wystarczająca, by konflikt interesów wymienić wprost.

Jak bywa napisane: „Krem marki X okazał się doskonałym rozwiązaniem i można go z powodzeniem polecać klientkom gabinetów”.

Co jest nie tak: to ocena produktu, a nie wynik badania. Nie wiadomo też, kto dostarczył krem i kto zyska na rekomendacji.

Preparaty przekazał producent [nazwa], który nie brał udziału w planowaniu badania, analizie danych ani przygotowaniu tekstu. Autorka pracy nie ma powiązań finansowych z producentem i nie prowadzi sprzedaży badanych preparatów.

Wyniki i dyskusja bez obietnic

Wyniki opisz w kolejności zapowiedzianej w celu: najpierw wynik główny, potem drugorzędny, na końcu ocena uczestniczek.

Po 6 tygodniach nawilżenie wzrosło średnio o 3.70 j.u. (SD = 4.23) po stronie z serum i o 0.04 j.u. (SD = 5.35) po stronie z podłożem. Różnica zmian między stronami wyniosła 3.66 j.u., 95% CI [2.11, 5.21], t(27) = 4.86, p < .001, dz = 0.92; większą zmianę po stronie serum odnotowano u 24 z 28 uczestniczek. TEWL zmieniła się podobnie po obu stronach (serum: −0.45 g/m²/h, SD = 1.37; podłoże: −0.49 g/m²/h, SD = 1.76), różnica zmian 0.04 g/m²/h, 95% CI [−0.87, 0.94], t(27) = 0.08, p = .936. W ocenie stron bez znajomości przydziału 14 uczestniczek wskazało stronę z serum, 5 stronę z podłożem, a 9 nie zauważyło różnicy. Wśród 19 osób, które wskazały stronę, odsetek wskazań serum wyniósł 73.7%, 95% CI (dokładny) [48.8, 90.9], p = .064.

Wyniku drugorzędnego bez różnicy nie opisuj jako dowodu równoważności. Przedział [−0.87, 0.94] jest po prostu tym, co wiadomo z 28 osób, jak w poradniku wynik nieistotny. Po uwzględnieniu tych liczb dyskusja wygląda tak:

W badaniu z porównaniem stron twarzy nawilżenie w ciągu 6 tygodni wzrosło bardziej po stronie, na którą nakładano serum z 5% mocznika, niż po stronie z podłożem, natomiast nie stwierdzono wyraźnej różnicy w TEWL. Porównanie z badaniami [autorzy, rok] jest ograniczone, gdyż wyniki w jednostkach umownych zależą od zastosowanego aparatu; dlatego zestawiono kierunek zmian, a nie ich wielkość. Uczestniczki nie zawsze wskazywały stronę z większym przyrostem z aparatu: spośród 24 osób z większym przyrostem po stronie serum wskazało ją 14. Różnica mierzona aparatem nie musi więc oznaczać różnicy odczuwalnej. Ograniczeniem jest mała próba kobiet w wieku 25–45 lat, krótki okres obserwacji, niemierzone przenikanie preparatu między stronami i samodzielne nakładanie preparatu w domu. Wyniki dotyczą tego jednego preparatu w opisanej procedurze i nie uzasadniają wniosku o przewadze składnika w innych składach ani w stosowaniu na całej twarzy.

Liczby, serum i odwołania w powyższych akapitach są fikcyjne. Ogólne schematy znajdziesz we wpisach jak napisać dyskusję, ograniczenia badania i wnioski i rekomendacje.

Sformułowania wniosków dopuszczalne i niedopuszczalne w przykładowym badaniu split-face
Możesz napisaćNie pisz
„Przyrost nawilżenia był większy po stronie z serum niż po stronie z podłożem”„Serum nawilża skórę” bez podania warunków i porównania
„Nie stwierdzono wyraźnej różnicy TEWL; przedział obejmuje wartości w obu kierunkach”„Serum nie wpływa na barierę naskórka”
„W ocenie uczestniczek wyniki były niejednoznaczne”„Klientki są zachwycone efektem”
„Wynik wymaga potwierdzenia w większej próbie”„Można polecać preparat w gabinetach”

Najczęstsze błędy

  • Opis zabiegu lub preparatu bez dawki, partii, składu i pielęgnacji towarzyszącej.
  • „Standardowe warunki” bez podania wartości zaplanowanych i zapisanych.
  • Porównanie liczb w jednostkach umownych z badaniami wykonanymi innym aparatem.
  • Split-face bez uzasadnienia i bez słowa o przenikaniu preparatu.
  • Pominięcie osób, które nie przyszły na drugi pomiar.
  • Zadowolenie z całego zabiegu przedstawione jako dowód przewagi jednej strony.
  • Zdjęcia twarzy z paskiem na oczach zamiast zgody i ograniczenia kadru.
  • Marka preparatu w tytule i wnioskach; brak informacji o źródle preparatu.
  • „Skuteczny”, „udowodniono”, „polecamy” we wnioskach z małego badania.

Lista kontrolna przed oddaniem rozdziałów

  • Czy cel nazywa parametr, porównanie i czas obserwacji?
  • Czy preparat i podłoże mają pełny skład, partię, dawkę i opis stosowania?
  • Czy podałeś(-aś) dane o realizacji, np. z dzienniczka?
  • Czy opis pomiaru zawiera model aparatu, miejsce, aklimatyzację, zapisane warunki i liczbę odczytów?
  • Czy wskazałeś(-aś) źródło protokołu i odstępstwa od niego?
  • Czy uzasadniono split-face i opisano losowanie, zaślepienie oraz przenikanie?
  • Czy wynik główny wyznaczono przed analizą?
  • Czy wynik z aparatu i ocena uczestniczek są opisane osobno?
  • Czy zgody obejmują zdjęcia, ich użycie w pracy i ewentualną publikację?
  • Czy we wnioskach nie ma marki, zaleceń ani słowa „skuteczny”?

Seria „jak napisać pracę”

Wspólne etapy pracy z różnych kierunków porównuje wpis jedna praca, trzy kierunki. Pomiar powtarzany u tych samych osób opisuje wpis powtarzane pomiary. Na koniec zestaw cel, pomiary, testy i wnioski w matrycy spójności.

Bibliografia oprogramowania

Fikcyjne liczby z przykładów policzono w R 4.5.3 (funkcje podstawowe t.test() i binom.test()), a rysunki przygotowano w ggplot2, patchwork i svglite.

  1. R: R Core Team. (2026). R: A language and environment for statistical computing (Version 4.5.3) [Computer software]. R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/
  2. ggplot2 (wersja 4.0.2): Wickham, H. (2016). ggplot2: Elegant graphics for data analysis. Springer. https://ggplot2.tidyverse.org
  3. patchwork (wersja 1.3.2): Pedersen, T. L. (2025). patchwork: The composer of plots [R package]. https://doi.org/10.32614/CRAN.package.patchwork
  4. svglite (wersja 2.2.2): Wickham, H., Henry, L., Pedersen, T. L., Luciani, T. J., Decorde, M., & Lise, V. (2025). svglite: An ‘SVG’ graphics device [R package]. https://doi.org/10.32614/CRAN.package.svglite

Najczęstsze pytania

Czy w pracy z kosmetologii muszę podać nazwę handlową preparatu?

Zwykle tak, bo bez identyfikacji preparatu nikt nie powtórzy badania. Wystarczy podać nazwę, producenta i partię raz, w opisie materiałów, a dalej używać kodu lub określenia opisowego. Marki nie powtarzaj w tytule i wnioskach, chyba że wymaga tego uczelnia.

Jakie warunki pomiaru skóry opisać, gdy badanie odbywa się w gabinecie?

Podaj aparat, miejsce pomiaru, czas aklimatyzacji, porę dnia, liczbę odczytów oraz zapisane wartości temperatury i wilgotności. Konkretne zakresy weź z cytowanych wytycznych i instrukcji aparatu. Jeśli warunki w gabinecie nie dały się utrzymać, napisz o tym w ograniczeniach.

Czy mogę napisać, że zabieg był skuteczny, jeśli nawilżenie wzrosło istotnie?

Bezpieczniej opisać, co i w jakim porównaniu się zmieniło, na przykład że przyrost był większy po stronie z serum niż z podłożem. Słowo skuteczny obiecuje więcej, niż pokaże małe, krótkie badanie jednego preparatu, a bez grupy lub strony porównawczej zmiany nie przypiszesz zabiegowi.

Czy potrzebuję zgody na zdjęcia, jeśli twarz nie będzie w pracy pokazana w całości?

Tak, zapytaj o to osobno w formularzu zgody. Ustal, czy zdjęcia służą tylko analizie, czy pojawią się w pracy albo publikacji, oraz jak uczestniczka może wycofać zgodę. Wykadrowanie zmniejsza ryzyko rozpoznania, ale go nie usuwa. Szczegóły sprawdź w komisji bioetycznej i na uczelni.

Kiedy lepiej nie wybierać schematu split-face?

Gdy preparat może działać ogólnie, gdy zabiegu nie da się ograniczyć do połowy twarzy, gdy strony wyraźnie różnią się na początku albo gdy efekt jest tak widoczny, że zaślepienie staje się niemożliwe. Wtedy rozważ porównanie dwóch grup osób, najlepiej z losowym przydziałem.

Powiązane hasła

Przeczytaj też

Piszesz pracę z kosmetologii i masz pomiary skóry?

Pomożemy dobrać analizę do schematu, policzyć wyniki split-face i opisać je tak, żebyś umiał(a) samodzielnie je obronić – w R lub SPSS.

Oferta dla studentówWyceń analizę

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Berardesca, E., & European Group for Efficacy Measurements on Cosmetics and Other Topical Products (EEMCO). (1997). EEMCO guidance for the assessment of stratum corneum hydration: Electrical methods. Skin Research and Technology, 3(2), 126–132. https://doi.org/10.1111/j.1600-0846.1997.tb00174.x
  2. du Plessis, J., Stefaniak, A., Eloff, F., John, S., Agner, T., Chou, T.-C., Nixon, R., Steiner, M., Franken, A., Kudla, I., & Holness, L. (2013). International guidelines for the in vivo assessment of skin properties in non-clinical settings: Part 2. Transepidermal water loss and skin hydration. Skin Research and Technology, 19(3), 265–278. https://doi.org/10.1111/srt.12037 ● Otwarty dostęp
  3. Finnane, A., Curiel-Lewandrowski, C., Wimberley, G., Caffery, L., Katragadda, C., Halpern, A., Marghoob, A. A., Malvehy, J., Kittler, H., Hofmann-Wellenhof, R., Abraham, I., Soyer, H. P., & International Society of Digital Imaging of the Skin (ISDIS) for the International Skin Imaging Collaboration (ISIC). (2017). Proposed technical guidelines for the acquisition of clinical images of skin-related conditions. JAMA Dermatology, 153(5), 453–457. https://doi.org/10.1001/jamadermatol.2016.6214
  4. Hoffmann, T. C., Glasziou, P. P., Boutron, I., Milne, R., Perera, R., Moher, D., Altman, D. G., Barbour, V., Macdonald, H., Johnston, M., Lamb, S. E., Dixon-Woods, M., McCulloch, P., Wyatt, J. C., Chan, A.-W., & Michie, S. (2014). Better reporting of interventions: Template for intervention description and replication (TIDieR) checklist and guide. BMJ, 348, Article g1687. https://doi.org/10.1136/bmj.g1687 ● Otwarty dostęp
  5. Klassen, A. F., Cano, S. J., Schwitzer, J. A., Scott, A. M., & Pusic, A. L. (2015). FACE-Q scales for health-related quality of life, early life impact, satisfaction with outcomes, and decision to have treatment: Development and validation. Plastic and Reconstructive Surgery, 135(2), 375–386. https://doi.org/10.1097/prs.0000000000000895
  6. Leducq, S., Dugard, A., Allemang-Trivalle, A., Giraudeau, B., & Maruani, A. (2023). Design and methodological issues of within-person (split-body) randomized controlled trials evaluating a topical treatment: A systematic review. Dermatology, 239(5), 720–731. https://doi.org/10.1159/000530149 ● Otwarty dostęp: pełny tekst
  7. Lundh, A., Lexchin, J., Mintzes, B., Schroll, J. B., & Bero, L. (2017). Industry sponsorship and research outcome. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2017(2), Article MR000033. https://doi.org/10.1002/14651858.mr000033.pub3 ● Otwarty dostęp
  8. Pandis, N., Chung, B., Scherer, R. W., Elbourne, D., & Altman, D. G. (2017). CONSORT 2010 statement: Extension checklist for reporting within person randomised trials. BMJ, 357, Article j2835. https://doi.org/10.1136/bmj.j2835 ● Otwarty dostęp
  9. Roguljić, M., Buljan, I., Veček, N., Dragun, R., Marušić, M., Wager, E., & Marušić, A. (2022). Deidentification of facial photographs: A survey of editorial policies and practices. Journal of Medical Ethics, 48(1), 56–60. https://doi.org/10.1136/medethics-2019-105823

Cytowania BibTeX

@article{berardesca1997eemco, author={Berardesca, E. and {European Group for Efficacy Measurements on Cosmetics and Other Topical Products (EEMCO)}}, title={{EEMCO guidance for the assessment of stratum corneum hydration: Electrical methods}}, journal={Skin Research and Technology}, year={1997}, volume={3}, number={2}, pages={126--132}, doi={10.1111/j.1600-0846.1997.tb00174.x}}
@article{duplessis2013international, author={du Plessis, Johan and Stefaniak, Aleksandr and Eloff, Fritz and John, Swen and Agner, Tove and Chou, Tzu-Chieh and Nixon, Rosemary and Steiner, Markus and Franken, Anja and Kudla, Irena and Holness, Linn}, title={{International guidelines for the in vivo assessment of skin properties in non-clinical settings: Part 2. Transepidermal water loss and skin hydration}}, journal={Skin Research and Technology}, year={2013}, volume={19}, number={3}, pages={265--278}, doi={10.1111/srt.12037}}
@article{finnane2017proposed, author={Finnane, Anna and Curiel-Lewandrowski, Clara and Wimberley, Glen and Caffery, Liam and Katragadda, Chinmayee and Halpern, Allan and Marghoob, Ashfaq A. and Malvehy, Josep and Kittler, Harald and Hofmann-Wellenhof, Rainer and Abraham, Ivo and Soyer, H. Peter and {International Society of Digital Imaging of the Skin (ISDIS) for the International Skin Imaging Collaboration (ISIC)}}, title={{Proposed technical guidelines for the acquisition of clinical images of skin-related conditions}}, journal={JAMA Dermatology}, year={2017}, volume={153}, number={5}, pages={453--457}, doi={10.1001/jamadermatol.2016.6214}}
@article{hoffmann2014better, author={Hoffmann, Tammy C. and Glasziou, Paul P. and Boutron, Isabelle and Milne, Ruairidh and Perera, Rafael and Moher, David and Altman, Douglas G. and Barbour, Virginia and Macdonald, Helen and Johnston, Marie and Lamb, Sarah E. and Dixon-Woods, Mary and McCulloch, Peter and Wyatt, Jeremy C. and Chan, An-Wen and Michie, Susan}, title={{Better reporting of interventions: Template for intervention description and replication (TIDieR) checklist and guide}}, journal={BMJ}, year={2014}, volume={348}, eid={g1687}, doi={10.1136/bmj.g1687}}
@article{klassen2015faceq, author={Klassen, Anne F. and Cano, Stefan J. and Schwitzer, Jonathan A. and Scott, Amie M. and Pusic, Andrea L.}, title={{FACE-Q scales for health-related quality of life, early life impact, satisfaction with outcomes, and decision to have treatment: Development and validation}}, journal={Plastic and Reconstructive Surgery}, year={2015}, volume={135}, number={2}, pages={375--386}, doi={10.1097/prs.0000000000000895}}
@article{leducq2023design, author={Leducq, Sophie and Dugard, Amandine and Allemang-Trivalle, Aude and Giraudeau, Bruno and Maruani, Annabel}, title={{Design and methodological issues of within-person (split-body) randomized controlled trials evaluating a topical treatment: A systematic review}}, journal={Dermatology}, year={2023}, volume={239}, number={5}, pages={720--731}, doi={10.1159/000530149}}
@article{lundh2017industry, author={Lundh, Andreas and Lexchin, Joel and Mintzes, Barbara and Schroll, Jeppe B. and Bero, Lisa}, title={{Industry sponsorship and research outcome}}, journal={Cochrane Database of Systematic Reviews}, year={2017}, volume={2017}, number={2}, eid={MR000033}, doi={10.1002/14651858.mr000033.pub3}}
@article{pandis2017consort, author={Pandis, Nikolaos and Chung, Bryan and Scherer, Roberta W. and Elbourne, Diana and Altman, Douglas G.}, title={{CONSORT 2010 statement: Extension checklist for reporting within person randomised trials}}, journal={BMJ}, year={2017}, volume={357}, eid={j2835}, doi={10.1136/bmj.j2835}}
@article{roguljic2022deidentification, author={Roguljić, Marija and Buljan, Ivan and Veček, Nika and Dragun, Ružica and Marušić, Matko and Wager, Elizabeth and Marušić, Ana}, title={{Deidentification of facial photographs: A survey of editorial policies and practices}}, journal={Journal of Medical Ethics}, year={2022}, volume={48}, number={1}, pages={56--60}, doi={10.1136/medethics-2019-105823}}
R