Słownik metodologiczny · Projekt badania

Grupa kontrolna – co to jest i jaki rodzaj kontroli wybrać?

Grupa kontrolna pokazuje, co działoby się bez interwencji. Porównujemy brak interwencji, listę oczekujących, placebo i aktywną kontrolę oraz pokazujemy na przykładzie, jak rodzaj kontroli zmienia wielkość efektu.

Strona główna / Słownik / Grupa kontrolna

Opracowanie merytoryczne: · Opublikowano:

W skrócie: Grupa kontrolna to uczestnicy, którzy nie dostają badanej interwencji, ale są mierzeni tak samo jak grupa eksperymentalna – pokazują, co działoby się bez niej. Rodzaj kontroli (brak interwencji, lista oczekujących, placebo, aktywna kontrola) decyduje o tym, co właściwie mierzy różnica między grupami.

Co to jest grupa kontrolna?

Grupa kontrolna (ang. control group) to grupa uczestników, która nie otrzymuje badanej interwencji, a poza tym jest traktowana i mierzona tak samo jak grupa eksperymentalna. Jej wynik pokazuje, co działoby się bez interwencji: zmianę z upływem czasu, wpływ ponownego pomiaru, regresję do średniej i oczekiwania uczestników. W schemacie eksperymentalnym grupy tworzy randomizacja; grupa porównawcza dobrana bez losowania oznacza schemat quasi-eksperymentalny.

Rodzaje grup kontrolnych

Rodzaje grup kontrolnych: co otrzymuje grupa i co kontroluje
RodzajCo dostaje grupaCo kontroluje
Brak interwencjitylko pomiaryupływ czasu, ponowny pomiar, regresję do średniej
Lista oczekującychinterwencję dopiero po zakończeniu pomiarówto samo, a nikt nie zostaje bez pomocy
Placebozajęcia o podobnej formie bez składnika uznanego za aktywny, np. rozmowy wspierającedodatkowo kontakt, uwagę prowadzącego i część oczekiwań
Aktywna kontrolainną interwencję albo standardowe leczenietakże efekt udziału w jakichkolwiek zajęciach

Wybór ma konsekwencje: wynik badania randomizowanego może zależeć od grupy kontrolnej w takim samym stopniu jak od samej interwencji (Mohr i in., 2009). W metaanalizie sieciowej 49 badań terapii poznawczo-behawioralnej depresji efekt terapii wyraźnie zależał od rodzaju kontroli. Osoby bez leczenia miały większą szansę poprawy niż osoby z listy oczekujących (OR = 2.9), choć różnica nie utrzymała się po korekcie na obciążenie publikacyjne (Furukawa i in., 2014).

Przykład

W badaniu (dane symulowane) 120 osób z bezsennością losowo przydzielono po 40 do programu terapii online, listy oczekujących i edukacji o higienie snu, czyli aktywnej kontroli. Po 8 tygodniach średnie nasilenie bezsenności (skala 0–28) wynosiło 9.22 w grupie programu, 14.62 na liście oczekujących i 12.12 w aktywnej kontroli. Ten sam program dał więc d = 0.98 wobec listy oczekujących, ale tylko d = 0.56 wobec aktywnej kontroli.

Jak zapisać w pracy

Po 8 tygodniach nasilenie bezsenności w grupie programu (M = 9.22, SD = 5.13) było niższe niż na liście oczekujących (M = 14.62, SD = 5.87), t(78) = 4.38, p < .001, d = 0.98, oraz niższe niż w aktywnej grupie kontrolnej otrzymującej edukację o higienie snu (M = 12.12, SD = 5.26), t(78) = 2.50, p = .015, d = 0.56.

W części metodologicznej opisz dokładnie, co dostawała grupa kontrolna, ile trwał jej kontakt z prowadzącym i czy po badaniu zaproponowano jej interwencję.

Na co uważać

  • Przewaga nad brakiem interwencji nie dowodzi, że działa konkretna technika. Może ją wyjaśniać sam kontakt, uwaga prowadzącego i oczekiwania uczestników.
  • Aktywna kontrola nie zawsze wyrównuje oczekiwania. Różnicę można przypisać interwencji dopiero wtedy, gdy obie grupy oczekują podobnej poprawy, dlatego warto te oczekiwania zmierzyć (Boot i in., 2013). Jak pisać o tym w dyskusji, pokazujemy w poradniku jak napisać dyskusję wyników.
  • Grupy mają różnić się tylko interwencją: ten sam termin i sposób pomiaru, a osoby oceniające wynik najlepiej nie znają przydziału (zob. podwójnie ślepa próba).

Najczęstsze pytania

Czym różni się grupa kontrolna od grupy eksperymentalnej?

Grupa eksperymentalna otrzymuje badaną interwencję, a kontrolna nie, choć poza tym obie są traktowane i mierzone tak samo. Różnica wyników między nimi szacuje efekt interwencji, jeśli grupy utworzono losowo.

Co to jest lista oczekujących w badaniu?

To grupa kontrolna, która dostaje interwencję dopiero po zakończeniu pomiarów. Rozwiązuje problem etyczny odmowy pomocy, ale nie kontroluje kontaktu ani oczekiwań, a samo czekanie może hamować poprawę.

Czym różni się aktywna grupa kontrolna od placebo?

Placebo ma formę podobną do interwencji, ale bez jej składnika uznanego za aktywny. Aktywna kontrola to inna, prawdziwa interwencja albo standardowe leczenie, więc pokazuje przewagę nad realną alternatywą.

Powiązane hasła

Schemat eksperymentalnyRandomizacjaPodwójnie ślepa próbaRegresja do średniejKontrbalansowanieTrafność wewnętrzna badania

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Poradnik

Jak napisać dyskusję wyników – wzory zdań

Osiem elementów dyskusji z gotowymi zdaniami: interpretacja, wyniki nieistotne, konkretne ograniczenia, granice uogólniania, implikacje i wnioski.

Czytaj →Poradnik

Statystyka dla fizjoterapeuty

Pomiar przed i po terapii, test t i Wilcoxona, MCID dla skali NRS, ANCOVA, trzy pomiary, ICC i regresja do średniej – z danymi, kodem R i opisem APA.

Czytaj →

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Boot, W. R., Simons, D. J., Stothart, C., & Stutts, C. (2013). The pervasive problem with placebos in psychology: Why active control groups are not sufficient to rule out placebo effects. Perspectives on Psychological Science, 8(4), 445–454. https://doi.org/10.1177/1745691613491271
  2. Furukawa, T. A., Noma, H., Caldwell, D. M., Honyashiki, M., Shinohara, K., Imai, H., Chen, P., Hunot, V., & Churchill, R. (2014). Waiting list may be a nocebo condition in psychotherapy trials: A contribution from network meta-analysis. Acta Psychiatrica Scandinavica, 130(3), 181–192. https://doi.org/10.1111/acps.12275
  3. Mohr, D. C., Spring, B., Freedland, K. E., Beckner, V., Arean, P., Hollon, S. D., Ockene, J., & Kaplan, R. (2009). The selection and design of control conditions for randomized controlled trials of psychological interventions. Psychotherapy and Psychosomatics, 78(5), 275–284. https://doi.org/10.1159/000228248

Cytowania BibTeX

@article{boot2013pervasive, author={Boot, Walter R. and Simons, Daniel J. and Stothart, Cary and Stutts, Cassie}, title={{The pervasive problem with placebos in psychology: Why active control groups are not sufficient to rule out placebo effects}}, journal={Perspectives on Psychological Science}, year={2013}, volume={8}, number={4}, pages={445--454}, doi={10.1177/1745691613491271}}
@article{furukawa2014waiting, author={Furukawa, T. A. and Noma, H. and Caldwell, D. M. and Honyashiki, M. and Shinohara, K. and Imai, H. and Chen, P. and Hunot, V. and Churchill, R.}, title={{Waiting list may be a nocebo condition in psychotherapy trials: A contribution from network meta-analysis}}, journal={Acta Psychiatrica Scandinavica}, year={2014}, volume={130}, number={3}, pages={181--192}, doi={10.1111/acps.12275}}
@article{mohr2009selection, author={Mohr, David C. and Spring, Bonnie and Freedland, Kenneth E. and Beckner, Victoria and Arean, Patricia and Hollon, Steven D. and Ockene, Judith and Kaplan, Robert}, title={{The selection and design of control conditions for randomized controlled trials of psychological interventions}}, journal={Psychotherapy and Psychosomatics}, year={2009}, volume={78}, number={5}, pages={275--284}, doi={10.1159/000228248}}
R