Prace dyplomowe · Psychometria

Trafność fasadowa w psychometrii – czym jest, jak ją ocenić i opisać

Trafność fasadowa mówi, czy pytania „wyglądają” na związane z tematem. Wyjaśniamy, czym różni się od trafności treściowej, dlaczego Standards nie traktują jej jako dowodu trafności, jak ocenić ją w pilotażu na prostych ocenach respondentów i jak uczciwie opisać ją w rozdziale metodologicznym.

Strona główna / Blog / Trafność fasadowa

Autor: · Opublikowano:

W skrócie: Trafność fasadowa to ocena, czy pozycje kwestionariusza na pierwszy rzut oka wyglądają na związane z mierzonym konstruktem – zwykle w oczach osób badanych, a nie ekspertów. Nie jest dowodem trafności: Standards for Educational and Psychological Testing (2014) opisują pięć źródeł dowodów i trafności fasadowej wśród nich nie ma. Warto ją jednak ocenić w pilotażu, bo mówi o zrozumiałości i akceptacji narzędzia. Zapytaj osoby z grupy docelowej o zrozumiałość i związek każdej pozycji z tematem, ustal regułę decyzji z góry, a w pracy opisz wynik jako informację o akceptowalności, nie o trafności.

Czym jest trafność fasadowa

Trafność fasadowa (ang. face validity) to ocena tego, czy pozycje kwestionariusza na pierwszy rzut oka „wyglądają” na związane z tym, co narzędzie ma mierzyć. Holden (2010) definiuje ją jako stopień, w jakim osoby wypełniające test uznają jego treść i pozycje za stosowne i związane z sytuacją, w której test jest stosowany. Pytanie brzmi więc nie „czy skala mierzy lęk?”, ale „czy osobie badanej wydaje się, że pytania dotyczą lęku?”.

Oceniają ją zwykle ludzie spoza psychometrii: osoby badane, przyszli użytkownicy wyników albo laicy. Czasem pyta się też ekspertów, ale wtedy łatwo pomylić trafność fasadową z treściową. Allen i in. (2023) zwracają uwagę, że w różnych dziedzinach termin ten znaczy co innego i stąd bierze się wiele nieporozumień. W pracy zawsze więc napisz, kto oceniał i o co go zapytano.

Ten wpis nie omawia trafności w ogóle. Definicję i współczesne ujęcie znajdziesz w haśle trafność w psychometrii, a całą drogę od pomysłu do zwalidowanej skali opisuje poradnik jak zbudować i zwalidować skalę psychometryczną. Tutaj zajmujemy się tylko jednym, małym elementem tej drogi: co zrobić z trafnością fasadową w pracy magisterskiej lub doktorskiej, jak ją sprawdzić i jak o niej uczciwie napisać.

Trafność fasadowa a treściowa

Najczęstszy błąd w rozdziale metodologicznym to traktowanie obu pojęć jak synonimów. Różnią się tym, kto ocenia, o co się pyta i co z oceny wynika.

Tabela 1. Trafność fasadowa i trafność treściowa – kto ocenia, o co się pyta i co z tego wynika
CechaTrafność fasadowaTrafność treściowa
Kto oceniaosoby z grupy docelowej, laicy, użytkownicypanel ekspertów z dziedziny konstruktu
Pytanieczy pozycje wyglądają na związane z tematem i są zrozumiałe?czy pozycje są trafne dla definicji konstruktu i czy razem pokrywają całą jego treść?
Sposób ocenykrótka ankieta ocen, komentarze, rozmowa po wypełnieniusystematyczna ocena każdej pozycji według definicji konstruktu
Wskaźnikśrednia ocena i odsetek ocen wysokich (bez ustalonego standardu)I-CVI i S-CVI, CVR Lawshe'a
Statusinformacja o akceptowalności narzędziajedno ze źródeł dowodów trafności

Różnica w statusie jest najważniejsza. Ekspert oceniający trafność treściową porównuje pozycje z pisemną definicją konstruktu i mówi, czego brakuje. Respondent oceniający trafność fasadową mówi, jak narzędzie odbiera. Obie informacje są potrzebne, ale tylko pierwsza jest dowodem, że treść narzędzia odpowiada konstruktowi.

Co mówią Standards: pięć źródeł dowodów trafności

Najważniejszym punktem odniesienia w psychometrii są Standards for Educational and Psychological Testing (American Educational Research Association i in., 2014). Traktują one trafność jako stopień, w jakim dowody wspierają określoną interpretację wyników, i porządkują te dowody według pięciu źródeł: treści testu, procesów odpowiadania, struktury wewnętrznej, związków z innymi zmiennymi oraz konsekwencji użycia wyników (Hawkins i in., 2018). Trafności fasadowej na tej liście nie ma.

Cook i Beckman (2006) piszą wprost, że nowsze ujęcia zastępują dawny podział na trafność fasadową, treściową i kryterialną jednym pojęciem trafności teoretycznej, wspieranym przez dowody z tych pięciu źródeł. Royal (2016) przejrzał artykuły w jednym czasopiśmie chirurgicznym i znalazł 30 prac, które podawały trafność fasadową jako część dowodów trafności. Jego zdaniem teoretycy trafności zgodnie uznają, że takiego rodzaju dowodu nie ma.

Schemat: po lewej pole trafności fasadowej oceniane przez osoby badane i laików, opisane jako warunek akceptacji, a nie dowód trafności; po prawej pięć źródeł dowodów trafności według Standards z 2014 roku: treść testu oceniana przez ekspertów (CVI, CVR), procesy odpowiadania badane wywiadem poznawczym, struktura wewnętrzna, związki z innymi zmiennymi oraz konsekwencje użycia wyników; przerywana strzałka prowadzi od trafności fasadowej do procesów odpowiadania
Rysunek 1. Miejsce trafności fasadowej wśród pięciu źródeł dowodów trafności (American Educational Research Association i in., 2014; Hawkins i in., 2018). Oceny respondentów nie są osobnym źródłem dowodów, ale mogą wskazać pozycje do sprawdzenia w wywiadzie poznawczym. Schemat własny.

Rysunek pokazuje też, gdzie oceny respondentów mogą stać się czymś więcej. Jeśli zapytasz badanych nie tylko „czy to pasuje do tematu?”, ale także „jak rozumiesz to pytanie?”, zbierasz już dowody oparte na procesach odpowiadania. Peterson i in. (2017) opisują wywiad poznawczy właśnie jako źródło dowodów opartych na treści i na procesach odpowiadania. Krok po kroku prowadzi przez niego wpis wywiad poznawczy w pilotażu.

Argumenty za i przeciw

Skoro trafność fasadowa nie jest dowodem trafności, to po co ją oceniać? Bo dotyczy czegoś innego: tego, czy ludzie zechcą narzędzie wypełnić i potraktować poważnie.

Za:

  • Akceptacja i motywacja. Pytania, które wydają się badanym bez sensu, mogą ich zniechęcać do starannego wypełnienia całego kwestionariusza. Narzędzie, które „wygląda poważnie”, łatwiej też przyjmują użytkownicy wyników, np. nauczyciele czy personel kliniki.
  • Jakość odpowiedzi. Connell i in. (2018) pytali użytkowników usług zdrowia psychicznego o proponowane pozycje nowego narzędzia. Akceptowane pozycje miały być istotne, jednoznaczne, łatwe do odpowiedzi także w gorszym samopoczuciu, niewywołujące przykrości i nieoceniające. To, czy badani akceptowali pozycję, wiązało się z ich zdolnością lub zamiarem udzielenia trafnej i szczerej odpowiedzi.
  • Wczesny sygnał problemów. Niska ocena zrozumiałości szybko wskazuje pozycje, które warto zbadać w wywiadzie poznawczym lub w badaniu pilotażowym.

Przeciw:

  • Nie jest dowodem trafności. To, że pozycja wygląda na pytanie o lęk, nie znaczy, że wynik zależy od lęku. Dowodu dostarczają analiza struktury, trafność zbieżna, różnicowa i kryterialna.
  • Przejrzystość ułatwia upiększanie odpowiedzi. Im bardziej oczywiste, czego dotyczy pozycja, tym łatwiej świadomie dopasować odpowiedź do oczekiwań. To ryzyko rośnie przy pytaniach drażliwych i w sytuacjach, w których od wyniku coś zależy, np. w rekrutacji. Paulhus (1984) pokazał, że zwłaszcza świadome zarządzanie wrażeniem nasila się, gdy odpowiedzi nie są anonimowe. Więcej w haśle aprobata społeczna.
  • Brak ustalonych standardów. Nie ma powszechnie przyjętego wskaźnika ani progu. Każdy próg, np. 80% ocen wysokich, jest decyzją badacza i trzeba go ustalić przed zebraniem ocen.

Rozsądne stanowisko jest więc pośrodku. Oceń trafność fasadową, bo pomaga zbudować narzędzie, które ludzie zrozumieją i zechcą wypełnić. Nie wyciągaj z niej jednak wniosków o trafności pomiaru.

Jak ocenić trafność fasadową w praktyce

Nevo (1985) przedstawił dane, z których wynika, że trafność fasadową da się mierzyć rzetelnie, a nie tylko deklarować. W pracy dyplomowej wystarczy prosta, dobrze opisana procedura. Najczęściej łączy się ją z pilotażem.

  1. Wybierz osoby z grupy docelowej. Nie kolegów z seminarium, tylko ludzi podobnych do przyszłych respondentów. Liczbę osób dopasuj do możliwości, ale pamiętaj, że przy małej próbie odsetki mają szerokie przedziały ufności.
  2. Zadaj dwa krótkie pytania o każdą pozycję, np. o zrozumiałość (1–4) i o związek z tematem (1–4). Skala czterostopniowa nie ma środka, więc respondent musi się opowiedzieć. Dodaj pole na komentarz.
  3. Zapytaj o całość: czy kwestionariusz jako całość dotyczy tego, co zapowiada instrukcja.
  4. Ustal regułę decyzji przed zebraniem ocen, np. „pozycja do przeglądu, gdy mniej niż 80% ocen to 3 lub 4”. Wpisz ją do protokołu.
  5. Policz średnią i odsetek ocen 3–4 dla każdej pozycji, najlepiej z przedziałem ufności. Wynik pokaż w tabeli.
  6. Przejrzyj pozycje oznaczone regułą razem z komentarzami. Niejasne pozycje sprawdź w wywiadzie poznawczym, zanim cokolwiek usuniesz.

Jeśli adaptujesz istniejące narzędzie, ocena respondentów jest jednym z etapów adaptacji kulturowej kwestionariusza, obok tłumaczenia, oceny ekspertów i pilotażu. Nie zastępuje żadnego z nich.

Przykład: 24 oceny ośmiu pozycji

Dane są fikcyjne i wygenerowane w R. 24 osoby studiujące oceniły osiem pozycji nowej skali lęku przed wystąpieniami publicznymi. Każda pozycja dostała ocenę zrozumiałości i związku z tematem na skali od 1 do 4. Przed zebraniem ocen przyjęto regułę: pozycja idzie do przeglądu, gdy na którejkolwiek skali mniej niż 80% ocen to 3 lub 4.

Tabela 2. Oceny zrozumiałości i związku z tematem dla ośmiu pozycji (n = 24, dane fikcyjne)
PozycjaZrozumiałość M% ocen 3–4 [95% CI]Związek z tematem M% ocen 3–4 [95% CI]Decyzja
P13.5092 [73, 99]3.6292 [73, 99]zostaje
P23.5896 [79, 100]3.4696 [79, 100]zostaje
P32.7162 [41, 81]3.58100 [86, 100]do przeglądu
P43.4688 [68, 97]3.6296 [79, 100]zostaje
P53.67100 [86, 100]3.7196 [79, 100]zostaje
P63.5496 [79, 100]3.0867 [45, 84]do przeglądu
P73.5092 [73, 99]3.4292 [73, 99]zostaje
P83.3883 [63, 95]3.5483 [63, 95]zostaje

Jak czytać tabelę:

  • P3 jest dla badanych niejasna (62% ocen 3–4), choć wszyscy uznali, że dotyczy tematu. To typowy kandydat do przeformułowania i sprawdzenia w wywiadzie poznawczym.
  • P6 jest zrozumiała, ale co trzecia osoba nie widzi jej związku z tematem (67%). Nie usuwaj jej automatycznie. Jeśli eksperci uznali ją za trafną dla definicji konstruktu, niska ocena laików może być wręcz zaletą: trudniej świadomie „poprawić” na niej wynik. Wtedy wystarczy czasem lepsze wprowadzenie w instrukcji.
  • P8 spełnia regułę (83%), ale dolna granica przedziału ufności to 63%. Przy 24 osobach jedna ocena zmienia odsetek o ponad 4 punkty procentowe, więc wynik blisko progu traktuj ostrożnie.

Pozostałe pozycje uzyskały od 83% do 100% ocen 3–4. Kwestionariusz jako całość za związany z tematem uznały 92% osób (M = 3.38). Kod, który odtwarza wszystkie liczby, jest poniżej.

Przykład reprodukowalny

Oceny trafności fasadowej w R

Kod używa tylko bazowego R. Dla każdej pozycji liczy średnią ocenę, odsetek ocen 3–4 i dokładny 95% przedział ufności dla odsetka (binom.test()), a potem stosuje regułę decyzji ustaloną przed zebraniem ocen. Własne dane wstaw jako macierze osoby × pozycje w miejsce obiektów zrozumialosc i zwiazek.

1. Odsetek ocen 3–4 z przedziałem ufności i reguła decyzji

Dane wejściowe: 24 osoby × 8 pozycji, oceny zrozumiałości i związku z tematem na skali 1–4 oraz jedna ocena całości (dane fikcyjne, set.seed(2490)); tylko bazowy R.

Co odczytać: średnie, odsetki ocen 3–4 z 95% CI i decyzję dla każdej pozycji, zakres odsetków dla pozycji bez zastrzeżeń oraz ocenę kwestionariusza jako całości.

R
# B249 – ocena trafności fasadowej przez respondentów (dane fikcyjne, set.seed(2490))
# 24 osoby z grupy docelowej oceniają 8 pozycji nowej skali lęku przed wystąpieniami
# na dwóch skalach 1–4: zrozumiałość (1 = zupełnie niezrozumiała, 4 = całkowicie
# zrozumiała) i związek z tematem (1 = nie ma związku z tematem, 4 = wyraźnie dotyczy tematu).
set.seed(2490)
n <- 24
pozycje <- paste0("P", 1:8)
dobra <- c(.02, .06, .32, .60)  # prawdopodobieństwa ocen 1, 2, 3, 4
slaba <- c(.12, .30, .38, .20)
ocen <- function(slabe) sapply(pozycje, function(p) sample(1:4, n, TRUE, if (p %in% slabe) slaba else dobra))
zrozumialosc <- ocen("P3")  # P3: niejasne sformułowanie
zwiazek <- ocen("P6")       # P6: pytanie, które wygląda na niezwiązane z tematem
# Podsumowanie pozycji: średnia i odsetek ocen 3–4 z dokładnym 95% CI
podsumuj <- function(m) {
  k <- colSums(m >= 3)
  ci <- sapply(k, function(x) binom.test(x, n)$conf.int * 100)
  data.frame(M = round(colMeans(m), 2), proc = round(100 * k / n), ci = sprintf("[%.0f, %.0f]", ci[1, ], ci[2, ]))
}
tab <- cbind(pozycja = pozycje, setNames(podsumuj(zrozumialosc), c("jasn_M", "jasn_proc", "jasn_CI")),
             setNames(podsumuj(zwiazek), c("zwiazek_M", "zwiazek_proc", "zwiazek_CI")))
# Reguła ustalona przed zebraniem ocen: pozycja do przeglądu, gdy mniej niż 80% ocen 3–4 na którejkolwiek skali
tab$decyzja <- ifelse(tab$jasn_proc < 80 | tab$zwiazek_proc < 80, "do przeglądu", "zostaje")
print(tab, row.names = FALSE)
# Zakres odsetków ocen 3–4 dla pozycji bez zastrzeżeń
ok <- tab$decyzja == "zostaje"
range(c(tab$jasn_proc[ok], tab$zwiazek_proc[ok]))
# Ocena całości: „Czy ten kwestionariusz dotyczy tego, jak czujesz się podczas wystąpień?” (1–4)
calosc <- sample(1:4, n, TRUE, c(.02, .08, .40, .50))
c(M = round(mean(calosc), 2), proc_34 = round(100 * mean(calosc >= 3)))
Wynik w R
 pozycja jasn_M jasn_proc   jasn_CI zwiazek_M zwiazek_proc zwiazek_CI      decyzja
      P1   3.50        92  [73, 99]      3.62           92   [73, 99]      zostaje
      P2   3.58        96 [79, 100]      3.46           96  [79, 100]      zostaje
      P3   2.71        62  [41, 81]      3.58          100  [86, 100] do przeglądu
      P4   3.46        88  [68, 97]      3.62           96  [79, 100]      zostaje
      P5   3.67       100 [86, 100]      3.71           96  [79, 100]      zostaje
      P6   3.54        96 [79, 100]      3.08           67   [45, 84] do przeglądu
      P7   3.50        92  [73, 99]      3.42           92   [73, 99]      zostaje
      P8   3.38        83  [63, 95]      3.54           83   [63, 95]      zostaje
[1]  83 100
      M proc_34
   3.38   92.00

Bibliografia oprogramowania

Wyniki na tej stronie pochodzą z uruchomienia pokazanego kodu w R 4.5.3 bez dodatkowych pakietów; rysunek 1 to schemat przygotowany ręcznie. W pracy podaj wersję R, której faktycznie użyto (sessionInfo()).

  1. R: R Core Team. (2026). R: A language and environment for statistical computing (Version 4.5.3) [Computer software]. R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/

Jak opisać trafność fasadową w rozdziale metodologicznym

Opis trafi do podrozdziału o narzędziu albo o pilotażu. Podaj, kto oceniał, o co go pytano, jaką regułę przyjęto i co zmieniono. Ogólną budowę tej części pracy omawia wpis rozdział metodologiczny.

Trafność fasadową kwestionariusza oceniono w pilotażu na próbie 24 osób z grupy docelowej. Każda osoba oceniła osiem pozycji pod względem zrozumiałości i związku z tematem na skali od 1 do 4 i mogła dodać komentarz. Przed zebraniem ocen przyjęto, że pozycja wymaga przeglądu, jeśli na którejkolwiek skali mniej niż 80% ocen wynosi 3 lub 4. Kryterium nie spełniły dwie pozycje: P3 (zrozumiałość: 62% ocen 3–4, 95% CI [41, 81]) i P6 (związek z tematem: 67%, 95% CI [45, 84]). Pozycję P3 przeformułowano na podstawie komentarzy i sprawdzono w wywiadach poznawczych. Pozycję P6 pozostawiono, ponieważ eksperci ocenili ją jako trafną dla definicji konstruktu, i uzupełniono instrukcję. Pozostałe pozycje uzyskały od 83% do 100% ocen 3–4, a 92% osób uznało, że kwestionariusz jako całość dotyczy tematu badania. Wyniki traktowano jako informację o zrozumiałości i akceptowalności narzędzia, a nie jako dowód jego trafności; dowody trafności przedstawiono w podrozdziale [numer].

Zdania o ekspertach i wywiadach wpisz tylko wtedy, gdy te etapy naprawdę się odbyły. Jeśli korzystasz z gotowego, zwalidowanego narzędzia, oceny trafności fasadowej zwykle nie trzeba robić. Wystarczy opisać dowody trafności z publikacji źródłowej.

Czego nie pisać. Zdanie „skala ma trafność fasadową, więc jest trafna” zawiera błąd logiczny. Wygląd pozycji nie mówi nic o tym, czy wynik odzwierciedla konstrukt. Równie słabe są zdania „trafność fasadową potwierdził promotor” albo „pozycje mają oczywistą trafność fasadową”. Nie mówią, kto oceniał, jak i z jakim wynikiem. Jeśli chcesz napisać coś o trafności narzędzia, odwołaj się do dowodów z pięciu źródeł, np. analizy czynnikowej i korelacji z innymi skalami. Przykład takiej analizy znajdziesz we wpisie o trafności zbieżnej i różnicowej (AVE, HTMT).

Najczęstsze błędy

  • Trafność fasadowa jako jedyny „dowód trafności”. To najczęstszy zarzut recenzentów wobec nowych skal w pracach dyplomowych.
  • Mylenie z trafnością treściową. Opinia trzech kolegów o tym, że „pytania są w porządku”, to nie ocena ekspertów ani CVI.
  • Ocena bez procedury. Brak liczby osób, pytań, skali ocen i reguły decyzji.
  • Próg ustalony po obejrzeniu wyników. Wtedy reguła tylko potwierdza decyzje podjęte wcześniej.
  • Usuwanie pozycji wyłącznie z powodu niskiej oceny laików. Pozycja może być trafna, choć nie wygląda na związaną z tematem. Decyzję oprzyj też na ocenie ekspertów i wywiadach.
  • Sam odsetek przy bardzo małej próbie. Przy kilkunastu osobach podaj przedział ufności albo przynajmniej liczby osób.
  • Pomylenie z trafnością badania. Trafność fasadowa dotyczy narzędzia, a nie wniosków z badania. Wnioski przyczynowe opisuje trafność wewnętrzna badania.

Pełną ścieżkę pracy ze skalą, od definicji konstruktu po rzetelność i trafność, zbiera przewodnik po psychometrii i budowie skal. Jeśli chcesz, żeby ktoś sprawdził plan pilotażu i opis narzędzia w Twojej pracy, możesz skorzystać z oferty analizy statystyczne dla studentów. Wyniki i decyzje musisz jednak rozumieć i umieć obronić samodzielnie.

Najczęstsze pytania

Czy trafność fasadowa jest rodzajem trafności?

Nie w ujęciu współczesnej psychometrii. Standards for Educational and Psychological Testing (2014) porządkują dowody trafności według pięciu źródeł: treści, procesów odpowiadania, struktury wewnętrznej, związków z innymi zmiennymi i konsekwencji. Trafności fasadowej wśród nich nie ma. Nazwa przetrwała z dawnych podziałów i opisuje raczej akceptowalność narzędzia w oczach badanych niż dowód, że wynik mierzy konstrukt.

Kto powinien oceniać trafność fasadową kwestionariusza?

Przede wszystkim osoby podobne do przyszłych respondentów, a czasem także użytkownicy wyników, np. nauczyciele czy personel kliniki. Eksperci z dziedziny konstruktu oceniają co innego: trafność treściową, czyli dopasowanie pozycji do definicji konstruktu i pokrycie jego treści (CVI, CVR). W opisie zawsze podaj, kto oceniał i o co był pytany.

Czy w pracy magisterskiej muszę badać trafność fasadową?

Nie ma takiego obowiązku. Przy gotowym, zwalidowanym narzędziu zwykle wystarczy opisać dowody trafności z publikacji źródłowej. Przy nowej lub adaptowanej skali ocena respondentów w pilotażu jest dobrym, tanim krokiem, ale tylko obok oceny ekspertów, wywiadów poznawczych i analiz psychometrycznych, a nie zamiast nich.

Jaki próg przyjąć przy ocenie trafności fasadowej?

Nie ma powszechnie przyjętego progu. Popularne rozwiązanie to odsetek ocen 3–4 na czterostopniowej skali zrozumiałości i związku z tematem, z regułą typu „pozycja do przeglądu poniżej 80%”. Taki próg jest decyzją badacza, więc ustal go przed zebraniem ocen, zapisz w protokole i przy małej próbie podaj przedziały ufności.

Czy niska trafność fasadowa pozycji oznacza, że trzeba ją usunąć?

Nie automatycznie. Jeśli pozycja jest niezrozumiała, popraw ją i sprawdź w wywiadzie poznawczym. Jeśli jest zrozumiała, ale badani nie widzą jej związku z tematem, a eksperci uznali ją za trafną, możesz ją zostawić. Mniej oczywiste pozycje bywają nawet odporniejsze na świadome upiększanie odpowiedzi. Decyzję uzasadnij w pracy.

Powiązane hasła

Trafność (psychometria)Trafność treściowa (CVI)Współczynnik CVR Lawshe'aTrafność teoretyczna (konstruktu)Trafność kryterialnaTrafność zbieżnaTrafność różnicowaWywiad poznawczyAprobata społecznaBadanie pilotażowe

Przeczytaj też

Poradnik

Wywiad poznawczy w pilotażu krok po kroku

Protokół do pobrania, dwie rundy wywiadów, arkusz kodowania według etapów odpowiadania, zliczenie problemów w R, poprawki pytań i wzór opisu w pracy.

Czytaj →Poradnik

Jak zbudować i zwalidować skalę psychometryczną?

Od definicji konstruktu i tworzenia pozycji po pilotaż, EFA, CFA, rzetelność, trafność teoretyczną, różnicową i niezmienniczość.

Czytaj →Poradnik

Adaptacja kulturowa kwestionariusza

Dziesięć etapów według ITC: zgoda autora, przekład, CVI, wywiady poznawcze, pilotaż, CFA i inwariancja w R, rzetelność, trafność, normy i opis APA.

Czytaj →

Budujesz lub adaptujesz kwestionariusz i nie wiesz, jak opisać jego trafność?

Sprawdzimy plan pilotażu i ocen respondentów, dobór dowodów trafności i analiz oraz wyjaśnimy wyniki tak, żebyś umiał(a) samodzielnie je opisać i obronić.

Oferta dla studentówWyceń analizę

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Allen, M. S., Robson, D. A., & Iliescu, D. (2023). Face validity. European Journal of Psychological Assessment, 39(3), 153–156. https://doi.org/10.1027/1015-5759/a000777 ● Otwarty dostęp
  2. American Educational Research Association, American Psychological Association, & National Council on Measurement in Education. (2014). Standards for educational and psychological testing. https://www.testingstandards.net/open-access-files.html ● Otwarty dostęp
  3. Connell, J., Carlton, J., Grundy, A., Taylor Buck, E., Keetharuth, A. D., Ricketts, T., Barkham, M., Robotham, D., Rose, D., & Brazier, J. (2018). The importance of content and face validity in instrument development: Lessons learnt from service users when developing the Recovering Quality of Life measure (ReQoL). Quality of Life Research, 27(7), 1893–1902. https://doi.org/10.1007/s11136-018-1847-y ● Otwarty dostęp
  4. Cook, D. A., & Beckman, T. J. (2006). Current concepts in validity and reliability for psychometric instruments: Theory and application. The American Journal of Medicine, 119(2), 166.e7–166.e16. https://doi.org/10.1016/j.amjmed.2005.10.036
  5. Hawkins, M., Elsworth, G. R., & Osborne, R. H. (2018). Application of validity theory and methodology to patient-reported outcome measures (PROMs): Building an argument for validity. Quality of Life Research, 27(7), 1695–1710. https://doi.org/10.1007/s11136-018-1815-6 ● Otwarty dostęp
  6. Holden, R. R. (2010). Face validity. In I. B. Weiner & W. E. Craighead (Eds.), The Corsini encyclopedia of psychology (4th ed., pp. 1–2). Wiley. https://doi.org/10.1002/9780470479216.corpsy0341
  7. Nevo, B. (1985). Face validity revisited. Journal of Educational Measurement, 22(4), 287–293. https://doi.org/10.1111/j.1745-3984.1985.tb01065.x
  8. Paulhus, D. L. (1984). Two-component models of socially desirable responding. Journal of Personality and Social Psychology, 46(3), 598–609. https://doi.org/10.1037/0022-3514.46.3.598
  9. Peterson, C. H., Peterson, N. A., & Powell, K. G. (2017). Cognitive interviewing for item development: Validity evidence based on content and response processes. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 50(4), 217–223. https://doi.org/10.1080/07481756.2017.1339564
  10. Royal, K. D. (2016). “Face validity” is not a legitimate type of validity evidence! The American Journal of Surgery, 212(5), 1026–1027. https://doi.org/10.1016/j.amjsurg.2016.02.018

Cytowania BibTeX

@article{allen2023face, author={Allen, Mark S. and Robson, Davina A. and Iliescu, Dragos}, title={{Face validity}}, journal={European Journal of Psychological Assessment}, year={2023}, volume={39}, number={3}, pages={153--156}, doi={10.1027/1015-5759/a000777}}
@book{aera2014standards, author={{American Educational Research Association} and {American Psychological Association} and {National Council on Measurement in Education}}, title={{Standards for educational and psychological testing}}, year={2014}, publisher={American Educational Research Association}, url={https://www.testingstandards.net/open-access-files.html}}
@article{connell2018importance, author={Connell, Janice and Carlton, Jill and Grundy, Andrew and Taylor Buck, Elizabeth and Keetharuth, Anju Devianee and Ricketts, Thomas and Barkham, Michael and Robotham, Dan and Rose, Diana and Brazier, John}, title={{The importance of content and face validity in instrument development: Lessons learnt from service users when developing the Recovering Quality of Life measure (ReQoL)}}, journal={Quality of Life Research}, year={2018}, volume={27}, number={7}, pages={1893--1902}, doi={10.1007/s11136-018-1847-y}}
@article{cook2006current, author={Cook, David A. and Beckman, Thomas J.}, title={{Current concepts in validity and reliability for psychometric instruments: Theory and application}}, journal={The American Journal of Medicine}, year={2006}, volume={119}, number={2}, pages={166.e7--166.e16}, doi={10.1016/j.amjmed.2005.10.036}}
@article{hawkins2018application, author={Hawkins, Melanie and Elsworth, Gerald R. and Osborne, Richard H.}, title={{Application of validity theory and methodology to patient-reported outcome measures (PROMs): Building an argument for validity}}, journal={Quality of Life Research}, year={2018}, volume={27}, number={7}, pages={1695--1710}, doi={10.1007/s11136-018-1815-6}}
@incollection{holden2010face, author={Holden, Ronald R.}, title={{Face validity}}, booktitle={The Corsini encyclopedia of psychology}, year={2010}, pages={1--2}, edition={4}, publisher={Wiley}, doi={10.1002/9780470479216.corpsy0341}}
@article{nevo1985face, author={Nevo, Baruch}, title={{Face validity revisited}}, journal={Journal of Educational Measurement}, year={1985}, volume={22}, number={4}, pages={287--293}, doi={10.1111/j.1745-3984.1985.tb01065.x}}
@article{paulhus1984two, author={Paulhus, Delroy L.}, title={{Two-component models of socially desirable responding}}, journal={Journal of Personality and Social Psychology}, year={1984}, volume={46}, number={3}, pages={598--609}, doi={10.1037/0022-3514.46.3.598}}
@article{peterson2017cognitive, author={Peterson, Christina Hamme and Peterson, N. Andrew and Powell, Kristen Gilmore}, title={{Cognitive interviewing for item development: Validity evidence based on content and response processes}}, journal={Measurement and Evaluation in Counseling and Development}, year={2017}, volume={50}, number={4}, pages={217--223}, doi={10.1080/07481756.2017.1339564}}
@article{royal2016face, author={Royal, Kenneth D.}, title={{“Face validity” is not a legitimate type of validity evidence!}}, journal={The American Journal of Surgery}, year={2016}, volume={212}, number={5}, pages={1026--1027}, doi={10.1016/j.amjsurg.2016.02.018}}
R