Słownik metodologiczny · Psychometria

Trafność treściowa i wskaźnik CVI – jak policzyć ocenę ekspertów?

Zanim zbierzesz dane, eksperci oceniają, czy pozycje skali naprawdę dotyczą mierzonego konstruktu. Pokazujemy, jak z ich ocen policzyć I-CVI, S-CVI/Ave, S-CVI/UA i zmodyfikowaną kappę oraz jak opisać wynik w pracy.

Strona główna / Słownik / Trafność treściowa (CVI)

Opracowanie merytoryczne: · Opublikowano:

W skrócie: Trafność treściowa to stopień, w jakim pozycje narzędzia reprezentują mierzony konstrukt. Ocenia ją panel ekspertów, a podsumowuje wskaźnik CVI: I-CVI dla pozycji oraz S-CVI/Ave i S-CVI/UA dla skali. Zawsze podawaj, którą wersję S-CVI policzono.

Co to jest trafność treściowa?

Trafność treściowa (ang. content validity) to stopień, w jakim pozycje narzędzia reprezentują cały mierzony konstrukt i nie zawierają treści spoza niego. To jeden z rodzajów dowodów trafności. Ocenia się ją przed badaniem głównym, zwykle w panelu ekspertów, a wynik podsumowuje wskaźnik trafności treściowej CVI (ang. content validity index).

Jak liczyć CVI

Każdy ekspert ocenia trafność każdej pozycji na skali 1–4. Oceny 3 i 4 oznaczają pozycję trafną.

  • I-CVI – odsetek ekspertów, którzy uznali daną pozycję za trafną.
  • S-CVI/Ave – średnia I-CVI wszystkich pozycji.
  • S-CVI/UA – odsetek pozycji uznanych za trafne przez wszystkich ekspertów.

Polit i Beck (2006) pokazali, że autorzy nie zawsze piszą, którą wersję S-CVI policzyli, a obie dają różne wartości. CVI nie uwzględnia zgody przypadkowej, dlatego Polit i in. (2007) przeliczyli I-CVI na zmodyfikowaną kappę i zaproponowali, by przy co najmniej trzech ekspertach uznawać I-CVI ≥ .78 za dowód dobrej trafności treściowej.

κ* = (I-CVI − pc) / (1 − pc), pc = [N! / (A! (N − A)!)] × 0.5N

N to liczba ekspertów, a A – liczba ocen „trafna”.

Przykład

Pięciu ekspertów oceniło sześć pozycji nowej skali stresu akademickiego (dane przykładowe). Cztery pozycje uzyskały I-CVI = 1.00. Pozycja P3 otrzymała .80 (κ* = .76), a pozycja P4 tylko .60 (κ* = .42), czyli poniżej progu .78. Dla całej skali S-CVI/Ave = .90, a S-CVI/UA = .67. Po usunięciu P4 wskaźniki wzrosły do .96 i .80.

Jak opisać w pracy

Trafność treściową oceniło pięciu ekspertów na skali trafności 1–4. Wartości I-CVI wyniosły od .60 do 1.00. Pozycję P4 (I-CVI = .60, κ* = .42) usunięto. Dla pięciu pozostałych pozycji S-CVI/Ave = .96, a S-CVI/UA = .80.

Na co uważać

  • Nazwij wersję S-CVI. Podaj obie albo wyraźnie napisz, którą policzono.
  • Mały panel, duże skoki. Przy pięciu ekspertach jedna ocena zmienia I-CVI o .20.
  • CVI to nie cała trafność. Eksperci oceniają treść, a nie to, jak pozycje rozumieją respondenci. Uzupełnij ocenę o wywiady poznawcze, a później zbierz dowody trafności teoretycznej.
  • CVI dotyczy zgody co do trafności pozycji, a nie zgodności ocen w ogóle, więc nie zastępuje kappy Cohena przy ocenie zgodności sędziów.

Ocenę ekspertów jako etap adaptacji opisuje wpis adaptacja kulturowa kwestionariusza, a budowę nowej skali – jak zbudować i zwalidować skalę psychometryczną.

Przykład reprodukowalny

CVI w R

Kod liczy I-CVI, prawdopodobieństwo zgody przypadkowej, zmodyfikowaną kappę oraz obie wersje S-CVI. Liczby z przykładu pochodzą z tego kodu (wartości po usunięciu P4 – w pełnym skrypcie strony).

I-CVI, κ* i S-CVI z ocen pięciu ekspertów

Dane wejściowe: macierz ocen trafności 1–4: sześć pozycji × pięciu ekspertów (dane przykładowe).

Co odczytać: I-CVI i κ* dla każdej pozycji oraz S-CVI/Ave i S-CVI/UA dla całej skali.

R
# oceny trafności 1–4 (1 = nietrafna, 4 = bardzo trafna): 5 ekspertów × 6 pozycji nowej skali (dane przykładowe)
oceny <- rbind(P1 = c(4, 4, 3, 4, 4), P2 = c(3, 4, 4, 4, 3), P3 = c(4, 3, 2, 4, 4),
               P4 = c(2, 3, 2, 4, 3), P5 = c(4, 4, 4, 3, 4), P6 = c(4, 4, 4, 4, 3))
trafna <- oceny >= 3                                # 3 lub 4 = pozycja trafna
N <- ncol(oceny); A <- rowSums(trafna)
I_CVI <- A / N
pc <- choose(N, A) * 0.5^N                          # prawdopodobieństwo zgody przypadkowej
kappa <- (I_CVI - pc) / (1 - pc)
round(data.frame(A, I_CVI, pc, kappa), 3)
c(S_CVI_Ave = round(mean(I_CVI), 2), S_CVI_UA = round(mean(I_CVI == 1), 2))
Wynik w R
   A I_CVI    pc kappa
P1 5   1.0 0.031 1.000
P2 5   1.0 0.031 1.000
P3 4   0.8 0.156 0.763
P4 3   0.6 0.312 0.418
P5 5   1.0 0.031 1.000
P6 5   1.0 0.031 1.000
S_CVI_Ave  S_CVI_UA 
     0.90      0.67

Bibliografia oprogramowania

Wyniki pochodzą z uruchomienia pokazanego kodu w R 4.5.3 (funkcje pakietu base).

  1. R: R Core Team. (2026). R: A language and environment for statistical computing (Version 4.5.3) [Computer software]. R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/

Najczęstsze pytania

Ilu ekspertów potrzeba do oceny trafności treściowej?

Próg I-CVI ≥ .78 Polit i in. (2007) zaproponowali dla co najmniej trzech ekspertów. W małym panelu jedna ocena mocno zmienia wynik: przy pięciu ekspertach o .20.

Czym różni się S-CVI/Ave od S-CVI/UA?

S-CVI/Ave to średnia I-CVI wszystkich pozycji, a S-CVI/UA – odsetek pozycji ocenionych jako trafne przez wszystkich ekspertów. Druga wersja jest surowsza: w przykładzie .67 wobec .90.

Co zrobić z pozycją o niskim I-CVI?

Przeredaguj ją i oceń ponownie albo usuń, a decyzję opisz w pracy. W przykładzie pozycja z I-CVI = .60 została usunięta, a S-CVI/Ave wzrósł z .90 do .96.

Powiązane hasła

Trafność (psychometria)Trafność teoretyczna (konstruktu)Wywiad poznawczyKappa CohenaTest psychometryczny

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Poradnik

Opis narzędzia badawczego – wzór

Dziesięć elementów opisu i cztery wzory: kwestionariusz z adaptacją, ankieta własna, test wiedzy i skala kliniczna – z rzetelnością z własnej próby.

Czytaj →Poradnik

Adaptacja kulturowa kwestionariusza

Dziesięć etapów według ITC: zgoda autora, przekład, CVI, wywiady poznawcze, pilotaż, CFA i inwariancja w R, rzetelność, trafność, normy i opis APA.

Czytaj →Poradnik

Jak zbudować i zwalidować skalę psychometryczną?

Od definicji konstruktu i tworzenia pozycji po pilotaż, EFA, CFA, rzetelność, trafność teoretyczną, różnicową i niezmienniczość.

Czytaj →

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Polit, D. F., & Beck, C. T. (2006). The content validity index: Are you sure you know what’s being reported? Critique and recommendations. Research in Nursing & Health, 29(5), 489–497. https://doi.org/10.1002/nur.20147
  2. Polit, D. F., Beck, C. T., & Owen, S. V. (2007). Is the CVI an acceptable indicator of content validity? Appraisal and recommendations. Research in Nursing & Health, 30(4), 459–467. https://doi.org/10.1002/nur.20199

Cytowania BibTeX

@article{polit2006content, author={Polit, Denise F. and Beck, Cheryl Tatano}, title={{The content validity index: Are you sure you know what’s being reported? Critique and recommendations}}, journal={Research in Nursing \& Health}, year={2006}, volume={29}, number={5}, pages={489--497}, doi={10.1002/nur.20147}}
@article{polit2007cvi, author={Polit, Denise F. and Beck, Cheryl Tatano and Owen, Steven V.}, title={{Is the CVI an acceptable indicator of content validity? Appraisal and recommendations}}, journal={Research in Nursing \& Health}, year={2007}, volume={30}, number={4}, pages={459--467}, doi={10.1002/nur.20199}}
R