Kim był Charles Sanders Peirce?
Charles Sanders Peirce (1839–1914) był amerykańskim uczonym i filozofem (Croce, 2000). Dziś pamięta się go głównie jako twórcę pragmatyzmu – tak wskazywał go William James – a historycy nauki także jako pierwszego amerykańskiego psychologa eksperymentalnego (Cristalli, 2017). Przez lata pracował dla amerykańskiej służby pomiarów wybrzeża (Coast Survey), m.in. przy pomiarach grawitacji za pomocą wahadła, a w niepełnym wymiarze uczył na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa. Jednym z jego doktorantów był tam psycholog Joseph Jastrow (Cristalli, 2017).
Dla statystyki Peirce jest ważny przede wszystkim dzięki jednemu eksperymentowi. W latach 1883–1884 razem z Jastrowem sprawdzał, czy człowiek rozróżnia bardzo małe zmiany nacisku na palec. Wyniki przedstawili w National Academy of Sciences 17 października 1884 r., a opublikowali w 1885 r. (Peirce i Jastrow, 1885). Kolejność bodźców wyznaczało w nim losowanie, a badany nie widział, co robi eksperymentator – czyli randomizacja i zaślepienie, kilkadziesiąt lat przed tym, jak stały się standardem.
Najważniejsze pomysły
- Losowa kolejność bodźców. O tym, czy ciężar zostanie zwiększony, czy zmniejszony, decydował kolor kolejnej karty z potasowanej talii. Celem było to, by badany nie mógł przewidzieć zmiany (Cristalli, 2017). Stigler (1978) wymienia randomizowany plan eksperymentu wśród nowości amerykańskiej statystyki lat 1850–1885.
- Zaślepienie. Parawan zasłaniał badanemu ruchy eksperymentatora (Peirce i Jastrow, 1885). Dziś nazwalibyśmy to zaślepieniem uczestnika.
- Pewność jako dodatkowa miara. Po każdej próbie badany oceniał pewność odpowiedzi w skali 0–3. Dzięki temu dało się sprawdzić, czy ludzie rozróżniają bodźce, nawet gdy sami uważają, że zgadują.
- Przeciw progowi różnicy. Autorzy uznali, że ich wyniki odbierają podstawy przekonaniu o istnieniu progu różnicy, poniżej którego różnicy nie da się odczuć; błędne odpowiedzi zachowywały się zgodnie z prawem błędu, nawet przy zerowej pewności (Peirce i Jastrow, 1885; Cristalli, 2017).
- Filozofia nauki. Esej „The fixation of belief” (1877) o tym, jak ustalamy przekonania (Cristalli, 2017).
Ciekawostka
Najbardziej nowoczesny element eksperymentu powstał z rzeczy zupełnie codziennych. Nacisk na palec wywierała przerobiona waga pocztowa firmy Fairbanks, a losowanie zapewniały zwykłe karty do gry przycięte do kwadratu. Talia liczyła 25 kart – 12 czerwonych i 13 czarnych albo odwrotnie – i była dobrze tasowana przed każdą serią. Kolor kolejnej karty mówił eksperymentatorowi, w którą stronę zmienić ciężar, a w narożnikach kart dziurkowano, czy odpowiedź była trafna i z jaką pewnością ją podano (Peirce i Jastrow, 1885). Karta była więc zarazem losowaniem i arkuszem wyników.
Autorzy zauważyli też problem, który zna każdy, kto losuje przydział: przypadkiem zdarzają się długie serie jednego rodzaju zmian. Uznali jednak, że lepiej je dopuścić, niż pozwolić, by badany wiedział, że takim seriom się zapobiega (Peirce i Jastrow, 1885). W 2023 r. Cristalli i Jackson zrekonstruowali aparaturę i powtórzyli eksperyment, analizując jego zaślepienie, randomizację i sposób zapisu danych.
Przykład na historycznych danych
W przypisie do pracy z 1885 r. Peirce i Jastrow podali, ile prób i ile błędów przypadło na każdy poziom pewności. Peirce wykonał 1125 prób ze zmianami ciężaru o 15, 30 i 60 g i pomylił się 332 razy; Jastrow – 1975 prób i 451 błędów. Te liczby wpisaliśmy ręcznie do kodu. Trafnych odpowiedzi było łącznie 70.5% u Peirce’a i 77.2% u Jastrowa.
Najciekawsze są odpowiedzi z pewnością 0, czyli takie, przy których badany uważał, że zgaduje. Peirce udzielił ich 706 i trafił w 436 (61.8%, 95% przedział ufności Wilsona [58.1%, 65.3%]); Jastrow w 69.7% z 1123. Właśnie tu przydaje się losowanie kart. Jeśli badany niczego nie czuje, jego odpowiedź nie zależy od koloru karty, a ten był losowy – więc każde trafienie ma prawdopodobieństwo dokładnie 1/2. Rozkład liczby trafień przy hipotezie zerowej wynika z samego planu eksperymentu: to wnioskowanie randomizacyjne, a nie założenie o populacji.
Symulacja 10 000 ponownych losowań kolorów kart (ziarno 1885) dała średnio 352.8 trafienia na 706 prób, najwyżej 403. Żadne przetasowanie nie dało 436 trafień, więc p = 1/10 001 < .001; dokładny test z rozkładu dwumianowego daje p < .001 (około 4 · 10−10). Upraszczamy: losujemy każdą kartę niezależnie, podczas gdy w oryginale talie miały po 12 i 13 kart każdego koloru. To nasze przeliczenie; autorzy w 1885 r. liczyli inaczej.
Na rysunku
Co widać. Prace psychologiczne Peirce’a mieszczą się w dekadzie 1875–1885: od dotacji na badania wrażeń po publikację eksperymentu z Jastrowem.
Na co uważać. Oś pokazuje tylko lata podane w cytowanych źródłach; brak na niej np. lat pracy w Coast Survey i na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa.
Podpis do pracy:
set.seed(1885)).Co widać. Na panelu A odsetek trafnych odpowiedzi rośnie z deklarowaną pewnością u obu badanych, ale nawet przy pewności 0 leży wyraźnie powyżej 50%. Panel B pokazuje, jak wyglądałyby wyniki, gdyby Peirce naprawdę zgadywał: liczba trafień kręci się wokół połowy z 706 prób, a jego 436 trafień leży poza całym rozkładem.
Na co uważać. Badanymi były tylko dwie osoby – sami autorzy – więc wniosek dotyczy ich, a nie ludzi w ogóle. Odpowiedzi pochodzą z wielu sesji i różnych wielkości zmian ciężaru; łącząc je, zakładamy, że próby są niezależne. Przedziały przy pewności 3 są szerokie, bo takich odpowiedzi było mało (35 i 62).
Podpis do pracy:
Gdzie spotkasz Peirce’a w swojej pracy
Bezpośrednio – rzadko, bo jego nazwiska nie nosi żaden test. Pośrednio – w każdym eksperymencie, w którym los decyduje o warunku, a uczestnik nie wie, co go spotka. W praktyce:
- gdy kolejność warunków w eksperymencie wewnątrzosobowym ustalasz losowo, robisz to samo co Peirce z talią kart; jak opisać taki plan, pokazuje wpis Eksperyment z losowym przydziałem – jak opisać metodę;
- gdy liczysz p z przetasowań danych zamiast z rozkładu teoretycznego, korzystasz z testu permutacyjnego – krok po kroku pokazuje go wpis Bootstrap i test permutacyjny krok po kroku;
- gdy ukrywasz przydział przed uczestnikami lub osobami oceniającymi wyniki, stosujesz zaślepienie, w pełniejszej wersji – podwójnie ślepą próbę.
Spory, mity i trudne strony
- Czy to pierwszy eksperyment z randomizacją? Hacking (1988, za: Cristalli, 2017) uznał go za pierwszy, w którym randomizację i zaślepienie wprowadzono w pełni. Ostrożniej: Stigler (1978) zalicza randomizowany plan do nowości lat 1850–1885, a Dehue (1997) pokazuje, że losowy podział na grupy dojrzewał w psychologii stopniowo, zanim R. A. Fisher wprowadził go do doświadczeń rolniczych.
- Randomizacja czegoś innego. Peirce losował kolejność bodźców u jednej osoby, żeby nie dało się ich przewidzieć. Losowy przydział osób do grup, który dziś chroni porównanie grupy kontrolnej z eksperymentalną, to pomysł pokrewny, ale nie ten sam.
- Badacze jako badani. Obaj autorzy byli zarazem eksperymentatorami i osobami badanymi, a próba liczyła dwie osoby. Zaślepienie dotyczyło pojedynczej próby, nie całego badania.
Eksperyment Peirce’a i Jastrowa w R
Kod wpisuje liczby prób i błędów z pracy Peirce’a i Jastrowa (1885), liczy odsetek trafnych odpowiedzi z przedziałem Wilsona i dokładnym testem dwumianowym, a dla odpowiedzi Peirce’a z pewnością 0 symuluje 10 000 ponownych losowań kart (set.seed(1885); liczbę przetasowań i ziarno ustaliliśmy z góry). Drugi przepis rysuje oś czasu (rysunek 1). Rysunki na stronie powstały z tych samych obiektów p1 i p2, którym podmieniono tylko motyw na motyw serwisu; dane, geometrie i skale są identyczne.
1. Trafność odpowiedzi i test randomizacyjny: rysunek 2
Kod R rysunku 2
# Charles S. Peirce i Joseph Jastrow (1885): trafność odpowiedzi a pewność w eksperymencie z losowaniem kart
suppressPackageStartupMessages({library(ggplot2); library(patchwork)})
kol <- c(Peirce = "#0072B2", Jastrow = "#D55E00", h0 = "grey55") # Okabe–Ito
motyw <- theme_minimal(base_size = 13) +
theme(panel.grid.minor = element_blank(), plot.title = element_text(face = "bold"), legend.position = "bottom")
# Liczby z przypisu 4 w pracy Peirce'a i Jastrowa (1885): obciążenia 15, 30 i 60 g;
# pewnosc – deklarowana pewność odpowiedzi (0 = brak, 3 = największa); proby – liczba prób; bledy – błędne odpowiedzi
pj <- data.frame(
osoba = rep(c("Peirce", "Jastrow"), each = 4),
pewnosc = rep(0:3, times = 2),
proby = c(706, 282, 102, 35, 1123, 594, 196, 62),
bledy = c(270, 51, 10, 1, 340, 97, 12, 2))
pj$trafne <- pj$proby - pj$bledy
stopifnot(sum(pj$proby[pj$osoba == "Peirce"]) == 1125, sum(pj$bledy[pj$osoba == "Peirce"]) == 332,
sum(pj$proby[pj$osoba == "Jastrow"]) == 1975, sum(pj$bledy[pj$osoba == "Jastrow"]) == 451)
# Odsetek trafnych odpowiedzi z 95% przedziałem Wilsona i dokładny test dwumianowy (H0: trafienie z prawdopodobieństwem 1/2)
# (przy H0 kolor tasowanej karty decyduje o kierunku zmiany niezależnie od odpowiedzi, więc trafienie ma p = 1/2)
wyn <- do.call(rbind, lapply(seq_len(nrow(pj)), function(i) {
pt <- prop.test(pj$trafne[i], pj$proby[i], correct = FALSE)
data.frame(pj[i, ], odsetek = pj$trafne[i] / pj$proby[i], CI_dolna = pt$conf.int[1], CI_gorna = pt$conf.int[2],
p_dwumian = binom.test(pj$trafne[i], pj$proby[i], p = 1/2)$p.value)
}))
print(transform(wyn, odsetek = round(odsetek, 3), CI_dolna = round(CI_dolna, 3), CI_gorna = round(CI_gorna, 3),
p_dwumian = signif(p_dwumian, 3)), row.names = FALSE)
# Łącznie dla każdej osoby
round(tapply(pj$trafne, pj$osoba, sum) / tapply(pj$proby, pj$osoba, sum), 3)
# Test randomizacyjny dla odpowiedzi Peirce'a z pewnością 0: ponowne tasowanie kart przy H0
n0 <- pj$proby[pj$osoba == "Peirce" & pj$pewnosc == 0]
t0 <- pj$trafne[pj$osoba == "Peirce" & pj$pewnosc == 0]
B <- 10000
set.seed(1885)
trafienia_H0 <- rbinom(B, size = n0, prob = 0.5) # każde przetasowanie: losowy kolor karty w każdej z n0 prób
b <- sum(abs(trafienia_H0 - n0 / 2) >= abs(t0 - n0 / 2))
c(n = n0, trafne = t0, odsetek = round(t0 / n0, 3), srednia_H0 = mean(trafienia_H0),
min_H0 = min(trafienia_H0), max_H0 = max(trafienia_H0), b = b, p_randomizacyjne = signif((b + 1) / (B + 1), 3))
signif(binom.test(t0, n0, p = 1/2)$p.value, 3)
# Rysunek 2A: odsetek trafnych odpowiedzi według pewności
wyn$osoba <- factor(wyn$osoba, levels = c("Peirce", "Jastrow"))
wyn$x <- wyn$pewnosc + ifelse(wyn$osoba == "Peirce", -0.1, 0.1) # rozsunięcie punktów obu osób
pA <- ggplot(wyn, aes(x, odsetek, colour = osoba, shape = osoba)) +
geom_hline(yintercept = 0.5, linetype = "dashed", colour = kol[["h0"]]) +
annotate("text", x = 3.3, y = 0.52, label = "zgadywanie (50%)", hjust = 1, size = 3.3, colour = "grey35") +
geom_errorbar(aes(ymin = CI_dolna, ymax = CI_gorna), width = 0.12) +
geom_point(size = 3, fill = "white", stroke = 1.1) +
scale_x_continuous(breaks = 0:3, limits = c(-0.3, 3.35)) +
scale_colour_manual(values = kol[c("Peirce", "Jastrow")], name = NULL) +
scale_shape_manual(values = c(Peirce = 21, Jastrow = 24), name = NULL) +
scale_y_continuous(labels = function(x) paste0(round(100 * x), "%"), limits = c(0.45, 1)) +
labs(title = "A. Trafne odpowiedzi a deklarowana pewność", x = "Pewność odpowiedzi (0 = żadna, 3 = największa)",
y = "Odsetek trafnych odpowiedzi (95% CI)") +
motyw
# Rysunek 2B: rozkład liczby trafień przy ponownym tasowaniu kart (H0) i wynik Peirce'a
rozklad <- as.data.frame(table(trafienia_H0)); rozklad$trafienia_H0 <- as.numeric(as.character(rozklad$trafienia_H0))
pB <- ggplot(rozklad, aes(trafienia_H0, Freq)) +
geom_col(width = 1, fill = kol[["h0"]], colour = NA) +
annotate("segment", x = t0, xend = t0, y = 0, yend = max(rozklad$Freq) * 0.75, colour = kol[["Peirce"]], linewidth = 1.2) +
annotate("text", x = t0, y = max(rozklad$Freq) * 0.82, label = sprintf("Peirce: %d z %d trafnych", t0, n0),
colour = kol[["Peirce"]], size = 3.5, hjust = 0.9) +
annotate("text", x = n0 / 2, y = max(rozklad$Freq) * 1.06, label = sprintf("%d przetasowań kart przy H0", B),
size = 3.4, colour = "grey30") +
scale_x_continuous(limits = c(300, 450)) +
labs(title = "B. Pewność 0: trafienia przy zgadywaniu", x = sprintf("Liczba trafnych odpowiedzi na %d prób", n0),
y = "Liczba przetasowań") +
motyw
p2 <- pA + pB + plot_layout(widths = c(1.1, 1))
p2Wynik w R
osoba pewnosc proby bledy trafne odsetek CI_dolna CI_gorna p_dwumian
Peirce 0 706 270 436 0.618 0.581 0.653 4.43e-10
Peirce 1 282 51 231 0.819 0.770 0.860 1.57e-28
Peirce 2 102 10 92 0.902 0.829 0.946 9.40e-18
Peirce 3 35 1 34 0.971 0.855 0.995 2.10e-09
Jastrow 0 1123 340 783 0.697 0.670 0.723 9.16e-41
Jastrow 1 594 97 497 0.837 0.805 0.864 1.13e-65
Jastrow 2 196 12 184 0.939 0.896 0.965 1.01e-40
Jastrow 3 62 2 60 0.968 0.890 0.991 8.47e-16
Jastrow Peirce
0.772 0.705
n trafne odsetek srednia_H0
706.0000 436.0000 0.6180 352.7627
min_H0 max_H0 b p_randomizacyjne
304.0000 403.0000 0.0000 0.0001
[1] 4.43e-102. Oś czasu: rysunek 1
Kod R rysunku 1
# Oś czasu: Charles Sanders Peirce, 1839–1914 – lata według cytowanych źródeł
library(ggplot2)
zdarzenia <- data.frame(
rok = c(1839, 1875, 1877, 1878, 1883, 1884, 1885, 1914),
opis = c("urodził się", "dotacje na badania\nbarw i wrażeń", "„The fixation\nof belief”", "„Photometric\nresearches”",
"eksperyment z Jastrowem\n(karty, parawan)", "referat w National\nAcademy of Sciences", "„On small differences\nof sensation”",
"zmarł"),
rodzaj = c("życie", "praca", "publikacja", "publikacja", "praca", "praca", "publikacja", "życie"))
zdarzenia$wysokosc <- c(0.5, -0.35, 0.35, -0.85, 0.85, -0.35, 0.35, -0.5) # nad (+) i pod (−) osią; dwa poziomy dla bliskich lat
zdarzenia$wyrownanie <- c(0.5, 1, 1, 0.5, 0.5, 0, 0, 0.5) # etykiety lat 1875–1885 rozsunięte na boki
ksztalty <- c("życie" = 21, "praca" = 22, "publikacja" = 23)
kolory <- c("życie" = "grey40", "praca" = "#0072B2", "publikacja" = "#D55E00") # Okabe–Ito
p1 <- ggplot(zdarzenia, aes(rok, 0)) +
geom_hline(yintercept = 0, colour = "grey60", linewidth = 0.8) +
geom_segment(aes(xend = rok, y = 0, yend = wysokosc), colour = "grey70") +
geom_point(aes(shape = rodzaj, fill = rodzaj), size = 4, colour = "black") +
geom_text(aes(y = wysokosc + 0.05 * sign(wysokosc), label = paste0(rok, "\n", opis), vjust = ifelse(wysokosc > 0, 0, 1),
hjust = wyrownanie),
size = 3.4, lineheight = 0.9) +
scale_shape_manual(values = ksztalty, name = NULL) +
scale_fill_manual(values = kolory, name = NULL) +
scale_x_continuous(limits = c(1832, 1921), breaks = seq(1840, 1910, by = 10)) +
scale_y_continuous(limits = c(-1.35, 1.35)) +
labs(x = NULL, y = NULL) +
theme_minimal(base_size = 13) +
theme(axis.text.y = element_blank(), panel.grid = element_blank(), axis.text.x = element_text(colour = "grey30"),
legend.position = "bottom")
p1Bibliografia oprogramowania
Wyniki pochodzą z uruchomienia pokazanego kodu w R 4.5.3 (testy – funkcje prop.test() i binom.test() z pakietu stats; rysunki – pakiety ggplot2 i patchwork). W pracy podaj wersje faktycznie użytych pakietów (sessionInfo()).
- R: R Core Team. (2026). R: A language and environment for statistical computing (Version 4.5.3) [Computer software]. R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/
- ggplot2 (wersja 4.0.2): Wickham, H. (2016). ggplot2: Elegant graphics for data analysis. Springer. https://ggplot2.tidyverse.org
- patchwork (wersja 1.3.2): Pedersen, T. L. (2025). patchwork: The composer of plots [R package]. https://doi.org/10.32614/CRAN.package.patchwork
Najczęstsze pytania
Kim był Charles Sanders Peirce?
Amerykańskim uczonym i filozofem (1839–1914), którego William James wskazywał jako twórcę pragmatyzmu. Pracował dla amerykańskiej służby pomiarów wybrzeża przy pomiarach grawitacji, uczył na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa i bywa nazywany pierwszym amerykańskim psychologiem eksperymentalnym.
Dlaczego Peirce’a uważa się za prekursora randomizacji?
Bo w eksperymencie opublikowanym z Josephem Jastrowem w 1885 r. o kierunku zmiany bodźca decydował kolor kolejnej karty z tasowanej talii, a parawan zasłaniał badanemu eksperymentatora. Ian Hacking (1988; za: Cristalli, 2017) uznał to za pierwsze pełne zastosowanie randomizacji i zaślepienia.
Jak Peirce i Jastrow losowali kolejność bodźców?
Talią 25 kart do gry: 12 czerwonych i 13 czarnych albo odwrotnie, dobrze tasowaną przed każdą serią. Kolor kolejnej karty mówił eksperymentatorowi, czy zwiększyć, czy zmniejszyć nacisk na palec badanego, a na tej samej karcie zapisywano trafność i pewność odpowiedzi.
Co eksperyment Peirce’a i Jastrowa mówi o progu wrażeń?
Że ludzie rozróżniają bodźce nawet wtedy, gdy sądzą, że zgadują. Peirce przy deklarowanej zerowej pewności trafił w 436 z 706 prób (61.8%), czyli wyraźnie częściej niż w połowie. Autorzy uznali, że to odbiera podstawy przekonaniu o progu różnicy, poniżej którego różnicy nie da się odczuć.
Powiązane hasła
Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia
Eksperyment z losowym przydziałem – jak opisać metodę
Warunki, jednostka randomizacji, lista blokowa, ukrycie przydziału, zaślepienie i gotowy podrozdział Metoda z kodem R.
Czytaj →PoradnikBootstrap i test permutacyjny krok po kroku
Bootstrap różnicy median i korelacji z BCa, test permutacyjny zamiast testu t, liczba permutacji i kiedy bootstrap zawodzi – na jednym przykładzie w R.
Czytaj →Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?
Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.
Wyceń analizęOferta dla studentówBibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)
- Cristalli, C. (2017). Experimental psychology and the practice of logic: Charles S. Peirce and the charge of psychologism, 1869–1885. European Journal of Pragmatism and American Philosophy, IX(1). https://doi.org/10.4000/ejpap.1006 ● Otwarty dostęp
- Cristalli, C., & Jackson, R. L. (2023). From postal scale to psychological apparatus: A history of experimental psychology through the reconstruction of Peirce and Jastrow’s “On small differences of sensation” (1885). Nuncius, 38(3), 553–582. https://doi.org/10.1163/18253911-bja10066 ● Otwarty dostęp
- Croce, P. J. (2000). Peirce, Charles Sanders. In American National Biography. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/anb/9780198606697.article.2000774
- Dehue, T. (1997). Deception, efficiency, and random groups: Psychology and the gradual origination of the random group design. Isis, 88(4), 653–673. https://doi.org/10.1086/383850 ● Otwarty dostęp: pełny tekst
- Peirce, C. S., & Jastrow, J. (1885). On small differences of sensation. Memoirs of the National Academy of Sciences, 3, 73–83. https://psychclassics.yorku.ca/Peirce/small-diffs.htm ● Otwarty dostęp
- Stigler, S. M. (1978). Mathematical statistics in the early States. The Annals of Statistics, 6(2), 239–265. https://doi.org/10.1214/aos/1176344123 ● Otwarty dostęp
Cytowania BibTeX
@article{cristalli2017experimental, author={Cristalli, Claudia}, title={{Experimental psychology and the practice of logic: Charles S. Peirce and the charge of psychologism, 1869–1885}}, journal={European Journal of Pragmatism and American Philosophy}, year={2017}, volume={IX}, number={1}, doi={10.4000/ejpap.1006}}@article{cristalli2023postal, author={Cristalli, Claudia and Jackson, Rebecca L.}, title={{From postal scale to psychological apparatus: A history of experimental psychology through the reconstruction of Peirce and Jastrow’s “On small differences of sensation” (1885)}}, journal={Nuncius}, year={2023}, volume={38}, number={3}, pages={553--582}, doi={10.1163/18253911-bja10066}}@incollection{croce2000peirce, author={Croce, Paul Jerome}, title={{Peirce, Charles Sanders}}, booktitle={American National Biography}, year={2000}, publisher={Oxford University Press}, doi={10.1093/anb/9780198606697.article.2000774}}@article{dehue1997deception, author={Dehue, Trudy}, title={{Deception, efficiency, and random groups: Psychology and the gradual origination of the random group design}}, journal={Isis}, year={1997}, volume={88}, number={4}, pages={653--673}, doi={10.1086/383850}}@article{peirce1885small, author={Peirce, Charles Sanders and Jastrow, Joseph}, title={{On small differences of sensation}}, journal={Memoirs of the National Academy of Sciences}, year={1885}, volume={3}, pages={73--83}, url={https://psychclassics.yorku.ca/Peirce/small-diffs.htm}}@article{stigler1978mathematical, author={Stigler, Stephen M.}, title={{Mathematical statistics in the early States}}, journal={The Annals of Statistics}, year={1978}, volume={6}, number={2}, pages={239--265}, doi={10.1214/aos/1176344123}}