Słownik metodologiczny · Projekt badania

Wytyczne STARD – jak raportować badanie dokładności diagnostycznej?

STARD to lista kontrolna dla prac, w których wynik testu porównuje się ze standardem referencyjnym. Wyjaśniamy, kiedy jej użyć, co musi znaleźć się w raporcie, jak opisać zgodność z listą i czym STARD różni się od TRIPOD i STROBE.

W skrócie: STARD 2015 to lista 30 punktów, które powinien zawierać raport z badania dokładności diagnostycznej, m.in. sposób rekrutacji, definicję punktu odcięcia, diagram przepływu uczestników, tabelę krzyżową testu i standardu oraz oszacowania z 95% CI.

Co to są wytyczne STARD?

STARD (ang. Standards for Reporting of Diagnostic Accuracy Studies) to lista kontrolna elementów, które powinien zawierać raport z badania dokładności diagnostycznej, czyli badania, w którym wynik testu porównuje się ze standardem referencyjnym i liczy np. czułość i swoistość. Pierwszą wersję z 25 punktami i wzorem diagramu przepływu przygotował zespół Bossuyta (Bossuyt i in., 2003). Aktualna wersja, STARD 2015, ma 30 punktów (Bossuyt i in., 2015). Cohen i in. (2016) objaśniają każdy z nich na komentowanych przykładach.

Kiedy ją stosować

STARD dotyczy każdej pracy, w której oceniasz, jak dobrze test rozpoznaje stan: skali przesiewowej porównanej z wywiadem klinicznym, testu laboratoryjnego czy badania obrazowego. Przy modelu predykcyjnym z wieloma predyktorami właściwą listą jest TRIPOD, a przy badaniu obserwacyjnym czynników ryzyka – STROBE; wybór opisuje wpis STROBE, CONSORT i TRIPOD – która lista.

Co musi znaleźć się w raporcie

  • sposób rekrutacji uczestników i miejsce badania, potrzebne do oceny błędu spektrum;
  • definicja punktu odcięcia z informacją, czy ustalono go z góry, czy wybrano na podstawie danych;
  • postępowanie z wynikami nieokreślonymi i brakami danych oraz zamierzona liczebność próby;
  • diagram przepływu uczestników, który pokazuje, ile osób dostało test i standard referencyjny – to podstawa oceny błędu weryfikacji;
  • tabela krzyżowa wyników testu i standardu oraz oszacowania dokładności z 95% przedziałem ufności.

Jak opisać w pracy

Badanie zaplanowano i opisano zgodnie z wytycznymi STARD 2015 (Bossuyt i in., 2015). Wypełnioną listę kontrolną zamieszczono w załączniku, a przepływ uczestników przedstawiono na diagramie (rycina 1).

Na co uważać

  • Lista to nie ocena jakości. STARD mówi, co opisać, a nie, czy badanie jest wolne od obciążeń. Pełny raport ułatwia jednak czytelnikowi ocenę ryzyka obciążenia i możliwości uogólnienia wyników.
  • Wypełnij ją przed analizą. Punkty o próbie, progach i brakach danych łatwiej spełnić, gdy zaplanuje się je w protokole, niż odtwarzać po fakcie.
  • Same miary nie wystarczą. Oprócz czułości i swoistości pokaż pełną tabelę 2 × 2, z której czytelnik policzy ilorazy wiarygodności i wartości predykcyjne, np. w kalkulatorze testu diagnostycznego.

Najczęstsze pytania

Czy STARD obowiązuje w pracy magisterskiej o skali przesiewowej?

Nie jest obowiązkowy, ale jeśli porównujesz wynik skali z wywiadem klinicznym i liczysz czułość oraz swoistość, STARD jest właściwą listą. Pomaga niczego nie pominąć i ułatwia późniejszą publikację.

Czym STARD 2015 różni się od pierwszej wersji z 2003 roku?

Wersja z 2003 roku miała 25 punktów i wzór diagramu przepływu. STARD 2015 ma 30 punktów, a do każdego z nich istnieje dokument z wyjaśnieniami i przykładami dobrego raportowania.

Gdzie znaleźć aktualną listę kontrolną STARD?

Listę, diagram przepływu i dokument objaśniający udostępnia sieć EQUATOR (equator-network.org). Pobierz wersję z tej strony i dołącz wypełnioną listę do pracy albo zgłoszenia artykułu.

Powiązane hasła

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Bossuyt, P. M., Reitsma, J. B., Bruns, D. E., Gatsonis, C. A., Glasziou, P. P., Irwig, L. M., Lijmer, J. G., Moher, D., Rennie, D., & de Vet, H. C. W. (2003). Towards complete and accurate reporting of studies of diagnostic accuracy: The STARD initiative. BMJ, 326(7379), 41.1–44. https://doi.org/10.1136/bmj.326.7379.41 ● Otwarty dostęp: pełny tekst
  2. Bossuyt, P. M., Reitsma, J. B., Bruns, D. E., Gatsonis, C. A., Glasziou, P. P., Irwig, L., Lijmer, J. G., Moher, D., Rennie, D., de Vet, H. C. W., Kressel, H. Y., Rifai, N., Golub, R. M., Altman, D. G., Hooft, L., Korevaar, D. A., & Cohen, J. F. (2015). STARD 2015: An updated list of essential items for reporting diagnostic accuracy studies. BMJ, 351, Article h5527. https://doi.org/10.1136/bmj.h5527 ● Otwarty dostęp
  3. Cohen, J. F., Korevaar, D. A., Altman, D. G., Bruns, D. E., Gatsonis, C. A., Hooft, L., Irwig, L., Levine, D., Reitsma, J. B., de Vet, H. C. W., & Bossuyt, P. M. M. (2016). STARD 2015 guidelines for reporting diagnostic accuracy studies: Explanation and elaboration. BMJ Open, 6(11), Article e012799. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2016-012799 ● Otwarty dostęp

Cytowania BibTeX

@article{bossuyt2003towards, author={Bossuyt, Patrick M. and Reitsma, Johannes B. and Bruns, David E. and Gatsonis, Constantine A. and Glasziou, Paul P. and Irwig, Les M. and Lijmer, Jeroen G. and Moher, David and Rennie, Drummond and de Vet, Henrica C. W.}, title={{Towards complete and accurate reporting of studies of diagnostic accuracy: The STARD initiative}}, journal={BMJ}, year={2003}, volume={326}, number={7379}, pages={41.1--44}, doi={10.1136/bmj.326.7379.41}}
@article{bossuyt2015stard, author={Bossuyt, Patrick M. and Reitsma, Johannes B. and Bruns, David E. and Gatsonis, Constantine A. and Glasziou, Paul P. and Irwig, Les and Lijmer, Jeroen G. and Moher, David and Rennie, Drummond and de Vet, Henrica C. W. and Kressel, Herbert Y. and Rifai, Nader and Golub, Robert M. and Altman, Douglas G. and Hooft, Lotty and Korevaar, Daniël A. and Cohen, Jérémie F.}, title={{STARD 2015: An updated list of essential items for reporting diagnostic accuracy studies}}, journal={BMJ}, year={2015}, volume={351}, eid={h5527}, doi={10.1136/bmj.h5527}}
@article{cohen2016stard, author={Cohen, Jérémie F. and Korevaar, Daniël A. and Altman, Douglas G. and Bruns, David E. and Gatsonis, Constantine A. and Hooft, Lotty and Irwig, Les and Levine, Deborah and Reitsma, Johannes B. and de Vet, Henrica C. W. and Bossuyt, Patrick M. M.}, title={{STARD 2015 guidelines for reporting diagnostic accuracy studies: Explanation and elaboration}}, journal={BMJ Open}, year={2016}, volume={6}, number={11}, eid={e012799}, doi={10.1136/bmjopen-2016-012799}}
R