Co to jest netnografia?
Netnografia (ang. netnography) to etnografia dostosowana do badania społeczności internetowych: forów, grup dyskusyjnych, grup w mediach społecznościowych, komentarzy pod filmami. Kozinets (2002) zaproponował ją jako technikę badań marketingowych. Według niego jest szybsza, prostsza i tańsza od tradycyjnej etnografii, a bardziej naturalistyczna i mniej inwazyjna niż wywiady grupowe czy indywidualne. Pozwala poznać symbole, znaczenia i wzorce zachowań grupy, która spotyka się w sieci; Kozinets zilustrował to netnografią internetowej grupy dyskusyjnej miłośników kawy.
Jak prowadzi się netnografię
- Wybór społeczności dopasowanej do pytania badawczego: aktywnej, z wieloma uczestnikami i wątkami.
- Wejście w teren: czytanie archiwum, poznanie języka i zasad grupy, decyzja, czy badacz się ujawnia i uczestniczy.
- Zbieranie danych: zarchiwizowane wpisy, własne notatki terenowe, czasem wywiady online z członkami.
- Analiza, np. kodowaniem jak w analizie tematycznej, i sprawdzenie interpretacji z członkami społeczności.
Netnografia to nie to samo co rekrutowanie respondentów przez internet (panel internetowy): tu przedmiotem badania jest sama kultura społeczności online.
Etyka danych z internetu
Sugiura i in. (2017) zwracają uwagę, że choć dane z sieci są łatwo dostępne, wytyczne etyczne są niespójne. Badania online wymagają ponownego przemyślenia zgody, prywatności i anonimowości – także tego, co sami użytkownicy uważają za publiczne, a co za prywatne. Dosłowny cytat z forum łatwo wyszukać, więc w pracy lepiej parafrazować wpisy i nie podawać nicków.
Jak opisać w pracy
Na co uważać
- Publiczne nie znaczy bez zgody. Zaplanuj świadomą zgodę tam, gdzie to możliwe, i sprawdź, czy potrzebna jest opinia komisji etycznej.
- Kopiowanie wpisów to nie netnografia. Bez dłuższej obecności w grupie i interpretacji kontekstu powstaje zwykła analiza treści.
- Kto pisze, a kto milczy. Aktywni użytkownicy nie reprezentują wszystkich czytających.
Najczęstsze pytania
Czy wpisy z publicznego forum można cytować w pracy bez zgody?
To sporne. Dostępność wpisu nie przesądza, że autor uważa go za publiczny. Bezpieczniej uzyskać zgodę administratorów, parafrazować wpisy, usuwać nicki i skonsultować projekt z komisją etyczną.
Czym netnografia różni się od etnografii?
Teren jest w sieci, a większość danych to pisane wpisy, które już istnieją w archiwum społeczności. Zasady długiego zanurzenia w terenie, refleksyjności i interpretacji kontekstu pozostają te same.
Czy w netnografii trzeba ujawnić się jako badacz?
Zwykle tak, zwłaszcza gdy badacz uczestniczy w dyskusjach lub prosi o wywiady. Ukryta obserwacja wymaga mocnego uzasadnienia i zgody komisji etycznej.
Powiązane hasła
Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia
Obserwacja jako metoda badawcza
System kategorii, arkusz do skopiowania, próbkowanie zdarzeniowe i czasowe, szkolenie obserwatorów, kappa i reaktywność – z symulacją w R i wzorem opisu.
Czytaj →PoradnikBadanie jakościowe w rozdziale metodologicznym
Paradygmat, dobór, refleksyjność, procedura i analiza, kryteria Lincolna i Guby zamiast trafności i rzetelności, COREQ i SRQR – z wzorem opisu do skopiowania.
Czytaj →Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?
Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.
Wyceń analizęOferta dla studentówBibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)
- Kozinets, R. V. (2002). The field behind the screen: Using netnography for marketing research in online communities. Journal of Marketing Research, 39(1), 61–72. https://doi.org/10.1509/jmkr.39.1.61.18935
- Sugiura, L., Wiles, R., & Pope, C. (2017). Ethical challenges in online research: Public/private perceptions. Research Ethics, 13(3–4), 184–199. https://doi.org/10.1177/1747016116650720 ● Otwarty dostęp
Cytowania BibTeX
@article{kozinets2002field, author={Kozinets, Robert V.}, title={{The field behind the screen: Using netnography for marketing research in online communities}}, journal={Journal of Marketing Research}, year={2002}, volume={39}, number={1}, pages={61--72}, doi={10.1509/jmkr.39.1.61.18935}}@article{sugiura2017ethical, author={Sugiura, Lisa and Wiles, Rosemary and Pope, Catherine}, title={{Ethical challenges in online research: Public/private perceptions}}, journal={Research Ethics}, year={2017}, volume={13}, number={3–4}, pages={184--199}, doi={10.1177/1747016116650720}}