Co to jest etnografia?
Etnografia (ang. ethnography) to podejście badawcze, w którym badacz przez dłuższy czas przebywa w badanym środowisku – szkole, oddziale szpitalnym, firmie, społeczności lokalnej lub internetowej – i dokumentuje, jak ludzie działają, rozmawiają i nadają sens temu, co robią. Reeves i in. (2008) opisują ją jako badanie interakcji, zachowań i postrzegania w grupach, zespołach, organizacjach i społecznościach. Jej celem jest bogaty, całościowy obraz uzyskany z obserwacji i wywiadów. Korzenie etnografii sięgają antropologii początku XX wieku (Bronisław Malinowski) i socjologii szkoły chicagowskiej.
Jak zbiera się dane
- Obserwacja uczestnicząca – podstawowe narzędzie; badacz uczestniczy w codziennym życiu grupy (zob. obserwacja jako metoda badawcza).
- Notatki terenowe prowadzone na bieżąco: opis zdarzeń oddzielony od własnych interpretacji.
- Wywiady nieformalne i pogłębione.
- Dokumenty i artefakty: regulaminy, zdjęcia, wpisy w mediach społecznościowych.
Hammersley i Atkinson (2019) traktują etnografię jako proces refleksyjny: badacz jest częścią świata, który bada, więc musi analizować, jak sam wpływa na dane i ich interpretację. Dlatego w opisie badania tak ważna jest refleksyjność badacza.
Przykład
Studentka pedagogiki przez cztery miesiące spędza dwa dni w tygodniu w świetlicy szkolnej. Prowadzi notatki terenowe, rozmawia z wychowawcami i dziećmi, zbiera plany zajęć. Analizuje materiał kodowaniem jak w teorii ugruntowanej i opisuje nieformalne reguły, którymi dzieci dzielą się przestrzenią.
Jak opisać w pracy
Na co uważać
- Kilka wizyt to nie etnografia. Krótka obserwacja bez długiego zanurzenia w terenie to raczej studium przypadku lub obserwacja.
- Etyka i dostęp. Zaplanuj świadomą zgodę, anonimizację miejsca i osób oraz sposób wycofania się z terenu.
- Jakość wniosków. Opisz, jak dbano o wiarygodność: długość pobytu, triangulację źródeł, konsultacje interpretacji z uczestnikami.
Najczęstsze pytania
Czym etnografia różni się od obserwacji uczestniczącej?
Obserwacja uczestnicząca to technika zbierania danych, a etnografia – całe podejście badawcze. Łączy obserwację z wywiadami, dokumentami i długim pobytem w terenie, a jej celem jest opis kultury i znaczeń w badanej grupie.
Ile czasu trzeba spędzić w terenie w badaniu etnograficznym?
Nie ma jednej normy. Klasyczne etnografie trwały miesiące lub lata, a w pracy dyplomowej realny jest pobyt rzędu kilku miesięcy z regularnymi wizytami. Podaj liczbę dni i godzin obserwacji oraz uzasadnij, dlaczego wystarczyły.
Czy etnografię można prowadzić w internecie?
Tak. Etnografia cyfrowa bada społeczności internetowe, fora czy grupy w mediach społecznościowych. Obowiązują te same zasady długiego zanurzenia i refleksyjności, a dodatkowo trzeba przemyśleć zgodę uczestników i anonimizację cytowanych wpisów.
Powiązane hasła
Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia
Obserwacja jako metoda badawcza
System kategorii, arkusz do skopiowania, próbkowanie zdarzeniowe i czasowe, szkolenie obserwatorów, kappa i reaktywność – z symulacją w R i wzorem opisu.
Czytaj →PoradnikBadanie jakościowe w rozdziale metodologicznym
Paradygmat, dobór, refleksyjność, procedura i analiza, kryteria Lincolna i Guby zamiast trafności i rzetelności, COREQ i SRQR – z wzorem opisu do skopiowania.
Czytaj →PoradnikWywiad pogłębiony w pracy dyplomowej
Scenariusz z dopytaniami, pilotaż, zgoda na nagranie, transkrypcja dosłowna a wygładzona, anonimizacja, przechowywanie danych i wzór opisu procedury.
Czytaj →Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?
Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.
Wyceń analizęOferta dla studentówBibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)
- Hammersley, M., & Atkinson, P. (2019). Ethnography: Principles in practice (4th ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315146027
- Reeves, S., Kuper, A., & Hodges, B. D. (2008). Qualitative research methodologies: Ethnography. BMJ, 337, Article a1020. https://doi.org/10.1136/bmj.a1020
Cytowania BibTeX
@book{hammersley2019ethnography, author={Hammersley, Martyn and Atkinson, Paul}, title={{Ethnography: Principles in practice (4th ed.)}}, year={2019}, publisher={Routledge}, doi={10.4324/9781315146027}}@article{reeves2008qualitative, author={Reeves, S. and Kuper, A. and Hodges, B. D.}, title={{Qualitative research methodologies: Ethnography}}, journal={BMJ}, year={2008}, volume={337}, eid={a1020}, doi={10.1136/bmj.a1020}}