Słownik metodologiczny · Badania jakościowe

Autoetnografia – na czym polega, przykład i opis w pracy

Autoetnografia łączy autobiografię z etnografią: badacz analizuje własne doświadczenie, by zrozumieć szerszy kontekst kulturowy. Pokazujemy, jak ją prowadzić, opisać i o czym pamiętać etycznie.

Strona główna / Słownik / Autoetnografia
W skrócie: Autoetnografia (autoethnography) to podejście, w którym badacz opisuje i systematycznie analizuje własne doświadczenie, aby zrozumieć doświadczenie kulturowe. Łączy autobiografię z etnografią i jest zarazem procesem badawczym i tekstem, który z niego powstaje.

Co to jest autoetnografia?

Autoetnografia (ang. autoethnography) to podejście badawcze i sposób pisania, w którym badacz opisuje i systematycznie analizuje własne doświadczenie, aby zrozumieć doświadczenie kulturowe. Ellis, Adams i Bochner (2011) podkreślają, że łączy ona zasady autobiografii i etnografii, a jako metoda jest jednocześnie procesem i produktem. Autorzy traktują ją też jako wyzwanie dla tradycyjnych sposobów prowadzenia badań i przedstawiania innych.

Jak prowadzi się autoetnografię

  • Materiał: dziennik badawczy, notatki z pamięci, zdjęcia, korespondencja, dokumenty, czasem rozmowy z osobami, które uczestniczyły w opisywanych zdarzeniach.
  • Analiza: materiał koduje się i porządkuje jak inne dane jakościowe, np. metodą analizy tematycznej, ale zawsze z pytaniem, co osobista historia mówi o szerszym kontekście – zawodzie, instytucji, kulturze.
  • Tekst: łączy opowieść z odwołaniami do literatury; część autorów pisze bardziej analitycznie, część – bardziej literacko.

Autoetnografia to skrajny przypadek refleksyjności badacza: badacz nie tylko opisuje swój wpływ na badanie, ale sam jest jego przedmiotem.

Przykład

Pielęgniarka pisze pracę o pierwszym roku zawodu. Przez dwanaście miesięcy prowadzi dziennik po dyżurach, a potem analizuje wpisy i zestawia je z badaniami nad wypaleniem zawodowym. Wnioski dotyczą nie jej osobiście, lecz tego, jak organizacja oddziału kształtuje doświadczenie młodych pracowników.

Jak opisać w pracy

Zastosowano autoetnografię. Materiał stanowiły 84 wpisy z dziennika prowadzonego przez autorkę po dyżurach w latach 2025–2026 oraz notatki z rozmów z dwiema współpracowniczkami, które wyraziły zgodę na udział. Wpisy zakodowano tematycznie i odniesiono do literatury o adaptacji zawodowej.

Na co uważać

  • Inni ludzie w twojej historii. Ellis (2007) zwraca uwagę na etykę relacyjną: pisząc o sobie, piszesz też o bliskich i współpracownikach, których łatwo rozpoznać. Rozważ ich zgodę i anonimizację.
  • Pamiętnik to jeszcze nie analiza. Bez odniesienia do kontekstu i literatury tekst pozostaje autobiografią. Wall (2008) opisuje, jak trudno wyważyć opowieść i analizę oraz przekonać recenzentów do takiej formy.
  • Uzasadnij wybór. Opisz, dlaczego twoje doświadczenie daje dostęp do zjawiska i jak zadbano o wiarygodność interpretacji.

Najczęstsze pytania

Czy autoetnografia to badanie naukowe, czy pamiętnik?

Badanie, o ile osobiste doświadczenie jest systematycznie analizowane i odniesione do kontekstu oraz literatury. Sam opis przeżyć bez analizy to autobiografia, a nie autoetnografia.

Czy w autoetnografii potrzebna jest zgoda innych osób?

Często tak. Opowieść o sobie obejmuje zwykle bliskich, współpracowników lub pacjentów, których można rozpoznać. Rozważ ich zgodę, zmianę szczegółów i to, jak tekst może na nich wpłynąć.

Czym autoetnografia różni się od etnografii?

W etnografii badacz obserwuje i opisuje grupę, do której wchodzi. W autoetnografii głównym źródłem danych jest jego własne doświadczenie jako członka danej kultury, zawodu lub społeczności.

Powiązane hasła

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Ellis, C. (2007). Telling secrets, revealing lives: Relational ethics in research with intimate others. Qualitative Inquiry, 13(1), 3–29. https://doi.org/10.1177/1077800406294947
  2. Ellis, C., Adams, T. E., & Bochner, A. P. (2011). Autoethnography: An overview. Historical Social Research, 36(4), 273–290. https://doi.org/10.12759/hsr.36.2011.4.273-290 ● Otwarty dostęp
  3. Wall, S. (2008). Easier said than done: Writing an autoethnography. International Journal of Qualitative Methods, 7(1), 38–53. https://doi.org/10.1177/160940690800700103 ● Otwarty dostęp

Cytowania BibTeX

@article{ellis2007telling, author={Ellis, Carolyn}, title={{Telling secrets, revealing lives: Relational ethics in research with intimate others}}, journal={Qualitative Inquiry}, year={2007}, volume={13}, number={1}, pages={3--29}, doi={10.1177/1077800406294947}}
@article{ellis2011autoethnography, author={Ellis, Carolyn and Adams, Tony E. and Bochner, Arthur P.}, title={{Autoethnography: An overview}}, journal={Historical Social Research}, year={2011}, volume={36}, number={4}, pages={273--290}, doi={10.12759/hsr.36.2011.4.273-290}}
@article{wall2008easier, author={Wall, Sarah}, title={{Easier said than done: Writing an autoethnography}}, journal={International Journal of Qualitative Methods}, year={2008}, volume={7}, number={1}, pages={38--53}, doi={10.1177/160940690800700103}}
R