Słownik metodologiczny · Badania jakościowe

Analiza narracyjna – jak analizować opowieści w badaniach jakościowych?

Analiza narracyjna traktuje opowieść jako całość: bada, co ktoś opowiada, jak buduje historię i po co ją opowiada. Pokazujemy dwa typy badań narracyjnych, cztery podejścia, przykład i opis do pracy.

Strona główna / Słownik / Analiza narracyjna

Opracowanie merytoryczne: · Opublikowano: · Aktualizacja:

W skrócie: Analiza narracyjna to grupa metod jakościowych, w których jednostką analizy jest cała opowieść. Bada się, co jest opowiadane, jak historia jest zbudowana, komu i po co się ją opowiada (Riessman, 2008).

Co to jest analiza narracyjna?

Analiza narracyjna (ang. narrative analysis) to rodzina metod jakościowych, w których jednostką analizy jest opowieść, a nie pojedynczy fragment wypowiedzi. Polkinghorne (1995) definiuje narrację jako formę wypowiedzi, w której zdarzenia układają się dzięki fabule w całość rozciągniętą w czasie. Badacza interesuje więc nie tylko to, co się wydarzyło, ale też jak rozmówca łączy zdarzenia, co uznaje za punkt zwrotny i jaki sens nadaje swojej historii.

Analiza narracji a analiza narracyjna

Polkinghorne (1995) odróżnia dwa typy badań narracyjnych. W pierwszym zbiera się opowieści i szuka w nich wspólnych kategorii – wynikiem jest typologia, podobnie jak w analizie tematycznej. W drugim zbiera się zdarzenia i z nich badacz buduje opowieść wyjaśniającą, jak do czegoś doszło – to analiza narracyjna w węższym sensie, bliska studium przypadku.

Cztery podejścia według Riessman

Riessman (2008) omawia cztery sposoby analizy:

  • tematyczny – co jest opowiadane;
  • strukturalny – jak opowieść jest zbudowana; wymaga dokładnej transkrypcji;
  • dialogiczny (performatywny) – komu, w jakim kontekście i po co się ją opowiada;
  • wizualny – zdjęcia, rysunki i inne obrazy jako opowieść albo jej część.

Przykład

Przykład ilustracyjny (wypowiedź fikcyjna): „Wszystko zmieniło się na drugim roku, kiedy oblałam statystykę – wtedy pierwszy raz pomyślałam, że to nie dla mnie”. W ujęciu tematycznym kodujesz „wątpliwość co do wyboru studiów”. W ujęciu strukturalnym zauważasz, że porażka jest punktem zwrotnym, od którego rozmówczyni układa całą dalszą historię.

Jak opisać w pracy

Wywiady narracyjne przeanalizowano w ujęciu tematycznym i strukturalnym (Riessman, 2008). Każdą opowieść analizowano jako całość, zwracając uwagę na kolejność zdarzeń i punkty zwrotne wskazane przez rozmówców.

Na co uważać

  • Nie tnij opowieści na kody. Rozbicie historii na fragmenty bez kontekstu gubi jej strukturę.
  • Odróżnij ją od IPA. IPA pyta o przeżycie, analiza narracyjna – o to, jak ktoś je opowiada.
  • Historia życia łatwo zdradza tożsamość. Zadbaj o anonimizację szczegółów biografii.
  • Badacz współtworzy opowieść. Opisz swoją rolę w rozmowie (refleksyjność badacza).

Najczęstsze pytania

Czym analiza narracyjna różni się od analizy tematycznej?

Analiza tematyczna dzieli dane na fragmenty i szuka wspólnych tematów. Analiza narracyjna zachowuje opowieść w całości i bada też jej kolejność, punkty zwrotne i kontekst.

Jakie dane nadają się do analizy narracyjnej?

Przede wszystkim wywiady narracyjne i biograficzne, ale też pamiętniki, listy i dokumenty osobiste, a w ujęciu wizualnym także zdjęcia i rysunki.

Jakie podejścia do analizy narracyjnej wyróżnia Riessman?

Cztery: tematyczne, strukturalne, dialogiczne (performatywne) i wizualne (Riessman, 2008). W jednej pracy można połączyć dwa z nich, jeśli to opiszesz.

Powiązane hasła

Interpretacyjna analiza fenomenologiczna (IPA)Transkrypcja wywiaduRefleksyjność badaczaAnonimizacja i pseudonimizacja danychTeoria ugruntowana

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Poradnik

Analiza tematyczna krok po kroku

Sześć faz według Braun i Clarke, podejście refleksyjne a książka kodowa, przykład kodowania „fragment → kod → temat”, typowe błędy i wzór opisu.

Czytaj →Poradnik

Wywiad pogłębiony w pracy dyplomowej

Scenariusz z dopytaniami, pilotaż, zgoda na nagranie, transkrypcja dosłowna a wygładzona, anonimizacja, przechowywanie danych i wzór opisu procedury.

Czytaj →Poradnik

Studium przypadku w pracy magisterskiej

Typy według Yina i Stake’a, wybór i granice przypadku, macierz źródeł danych, uogólnianie analityczne i układ pracy – z fikcyjnym przykładem i wzorem opisu.

Czytaj →

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Polkinghorne, D. E. (1995). Narrative configuration in qualitative analysis. International Journal of Qualitative Studies in Education, 8(1), 5–23. https://doi.org/10.1080/0951839950080103
  2. Riessman, C. K. (2008). Narrative methods for the human sciences. Sage Publications.

Cytowania BibTeX

@article{polkinghorne1995narrative, author={Polkinghorne, Donald E.}, title={{Narrative configuration in qualitative analysis}}, journal={International Journal of Qualitative Studies in Education}, year={1995}, volume={8}, number={1}, pages={5--23}, doi={10.1080/0951839950080103}}
@book{riessman2008narrative, author={Riessman, Catherine Kohler}, title={{Narrative methods for the human sciences}}, year={2008}, publisher={Sage Publications}}
R