Słownik metodologiczny · Projekt badania

Rejestracja przeglądu systematycznego w PROSPERO

PROSPERO to bezpłatny rejestr protokołów przeglądów systematycznych. Wyjaśniamy, po co rejestrować przegląd, kiedy to zrobić, co wpisać do formularza i jak opisać rejestrację w pracy.

Strona główna / Słownik / Rejestracja w PROSPERO
W skrócie: PROSPERO to międzynarodowy, bezpłatny rejestr protokołów przeglądów systematycznych prowadzony przez CRD Uniwersytetu w Yorku. Rejestrację najlepiej złożyć przed selekcją badań; ogranicza powielanie przeglądów i stronnicze raportowanie wyników.

Co to jest PROSPERO?

PROSPERO to międzynarodowy rejestr prospektywny protokołów przeglądów systematycznych, prowadzony przez Centre for Reviews and Dissemination (CRD) Uniwersytetu w Yorku. Booth i in. (2012) opisują jego cele: ograniczyć niezaplanowane powielanie przeglądów, zwiększyć przejrzystość procesu i zmniejszyć ryzyko stronniczego raportowania wyników. Rejestracja i dostęp do rejestru są bezpłatne. Stewart i in. (2012) podkreślają, że rejestracja wymaga od autorów niewielkiego dodatkowego wysiłku, a przynosi korzyści wielu stronom: czytelnikom, recenzentom i innym zespołom planującym przeglądy.

Kiedy i co rejestrować

Według Booth i in. (2012) najlepiej zarejestrować przegląd, zanim rozpocznie się formalna selekcja badań według kryteriów włączenia; przegląd był dopuszczany najpóźniej do zakończenia ekstrakcji danych. W 2012 roku rejestr obejmował przeglądy z wynikiem zdrowotnym – aktualny zakres i formularz sprawdź na stronie PROSPERO przed złożeniem wniosku. Formularz obejmuje m.in.:

  • pytanie przeglądu (np. w schemacie PICO) i kryteria włączenia;
  • źródła i strategię wyszukiwania;
  • wynik główny i wyniki dodatkowe;
  • ocenę ryzyka błędu i plan syntezy, w tym ewentualnej metaanalizy.

Booth i in. (2012) opisują też procedurę: zgłoszenie jest sprawdzane pod kątem zakresu i jasności, a potem publikowane, odrzucane albo zwracane do poprawy. Publiczny rekord zachowuje historię istotnych zmian w planowanych metodach.

PROSPERO a inne rejestracje

Rejestracja przeglądu to odmiana prerejestracji badań, ale dotyczy syntezy cudzych wyników, a nie zbierania nowych danych. Różni się od rejestracji badania klinicznego, której wymagają przepisy i czasopisma przed włączeniem pierwszego uczestnika. Przegląd spoza zakresu PROSPERO, np. przegląd zakresu albo przegląd bez wyniku zdrowotnego, można zarejestrować w innym publicznym repozytorium, np. OSF, albo opublikować jego protokół.

Jak opisać w pracy

Protokół przeglądu zarejestrowano prospektywnie w rejestrze PROSPERO (numer CRD[…]) przed rozpoczęciem selekcji badań. Odstępstwa od protokołu (zmiana wyniku dodatkowego i dodanie jednej bazy danych) opisano i uzasadniono w sekcji Metody.

Na co uważać

  • Przeszukaj rejestr przed startem. Podobny przegląd może już trwać.
  • Nie rejestruj po fakcie. Rejestracja po ekstrakcji danych nie chroni przed HARKingiem ani selektywnym raportowaniem.
  • Każdą zmianę zgłoś i opisz. Niezgodność publikacji z rekordem bez wyjaśnienia recenzenci uznają za sygnał stronniczości.

Najczęstsze pytania

Czy przegląd w pracy magisterskiej trzeba rejestrować w PROSPERO?

Nie jest to obowiązek, ale rejestracja (w PROSPERO albo innym publicznym repozytorium) pokazuje, że kryteria i plan analizy ustalono przed zobaczeniem wyników. Ułatwia też późniejszą publikację przeglądu w czasopiśmie.

Czy można zarejestrować przegląd po rozpoczęciu wyszukiwania?

Najlepiej przed formalną selekcją badań. Booth i in. (2012) podawali, że przegląd był dopuszczany najpóźniej do zakończenia ekstrakcji danych; aktualne zasady sprawdź w rejestrze.

Gdzie podać numer rejestracji PROSPERO?

W streszczeniu i w sekcji Metody, razem z informacją o odstępstwach od protokołu. Numer ma postać CRD z ciągiem cyfr.

Powiązane hasła

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Booth, A., Clarke, M., Dooley, G., Ghersi, D., Moher, D., Petticrew, M., & Stewart, L. (2012). The nuts and bolts of PROSPERO: An international prospective register of systematic reviews. Systematic Reviews, 1(1), Article 2. https://doi.org/10.1186/2046-4053-1-2 ● Otwarty dostęp
  2. Stewart, L., Moher, D., & Shekelle, P. (2012). Why prospective registration of systematic reviews makes sense. Systematic Reviews, 1(1), Article 7. https://doi.org/10.1186/2046-4053-1-7 ● Otwarty dostęp

Cytowania BibTeX

@article{booth2012nuts, author={Booth, Alison and Clarke, Mike and Dooley, Gordon and Ghersi, Davina and Moher, David and Petticrew, Mark and Stewart, Lesley}, title={{The nuts and bolts of PROSPERO: An international prospective register of systematic reviews}}, journal={Systematic Reviews}, year={2012}, volume={1}, number={1}, eid={2}, doi={10.1186/2046-4053-1-2}}
@article{stewart2012why, author={Stewart, Lesley and Moher, David and Shekelle, Paul}, title={{Why prospective registration of systematic reviews makes sense}}, journal={Systematic Reviews}, year={2012}, volume={1}, number={1}, eid={7}, doi={10.1186/2046-4053-1-7}}
R