Co to jest PROSPERO?
PROSPERO to międzynarodowy rejestr prospektywny protokołów przeglądów systematycznych, prowadzony przez Centre for Reviews and Dissemination (CRD) Uniwersytetu w Yorku. Booth i in. (2012) opisują jego cele: ograniczyć niezaplanowane powielanie przeglądów, zwiększyć przejrzystość procesu i zmniejszyć ryzyko stronniczego raportowania wyników. Rejestracja i dostęp do rejestru są bezpłatne. Stewart i in. (2012) podkreślają, że rejestracja wymaga od autorów niewielkiego dodatkowego wysiłku, a przynosi korzyści wielu stronom: czytelnikom, recenzentom i innym zespołom planującym przeglądy.
Kiedy i co rejestrować
Według Booth i in. (2012) najlepiej zarejestrować przegląd, zanim rozpocznie się formalna selekcja badań według kryteriów włączenia; przegląd był dopuszczany najpóźniej do zakończenia ekstrakcji danych. W 2012 roku rejestr obejmował przeglądy z wynikiem zdrowotnym – aktualny zakres i formularz sprawdź na stronie PROSPERO przed złożeniem wniosku. Formularz obejmuje m.in.:
- pytanie przeglądu (np. w schemacie PICO) i kryteria włączenia;
- źródła i strategię wyszukiwania;
- wynik główny i wyniki dodatkowe;
- ocenę ryzyka błędu i plan syntezy, w tym ewentualnej metaanalizy.
Booth i in. (2012) opisują też procedurę: zgłoszenie jest sprawdzane pod kątem zakresu i jasności, a potem publikowane, odrzucane albo zwracane do poprawy. Publiczny rekord zachowuje historię istotnych zmian w planowanych metodach.
PROSPERO a inne rejestracje
Rejestracja przeglądu to odmiana prerejestracji badań, ale dotyczy syntezy cudzych wyników, a nie zbierania nowych danych. Różni się od rejestracji badania klinicznego, której wymagają przepisy i czasopisma przed włączeniem pierwszego uczestnika. Przegląd spoza zakresu PROSPERO, np. przegląd zakresu albo przegląd bez wyniku zdrowotnego, można zarejestrować w innym publicznym repozytorium, np. OSF, albo opublikować jego protokół.
Jak opisać w pracy
Na co uważać
- Przeszukaj rejestr przed startem. Podobny przegląd może już trwać.
- Nie rejestruj po fakcie. Rejestracja po ekstrakcji danych nie chroni przed HARKingiem ani selektywnym raportowaniem.
- Każdą zmianę zgłoś i opisz. Niezgodność publikacji z rekordem bez wyjaśnienia recenzenci uznają za sygnał stronniczości.
Najczęstsze pytania
Czy przegląd w pracy magisterskiej trzeba rejestrować w PROSPERO?
Nie jest to obowiązek, ale rejestracja (w PROSPERO albo innym publicznym repozytorium) pokazuje, że kryteria i plan analizy ustalono przed zobaczeniem wyników. Ułatwia też późniejszą publikację przeglądu w czasopiśmie.
Czy można zarejestrować przegląd po rozpoczęciu wyszukiwania?
Najlepiej przed formalną selekcją badań. Booth i in. (2012) podawali, że przegląd był dopuszczany najpóźniej do zakończenia ekstrakcji danych; aktualne zasady sprawdź w rejestrze.
Gdzie podać numer rejestracji PROSPERO?
W streszczeniu i w sekcji Metody, razem z informacją o odstępstwach od protokołu. Numer ma postać CRD z ciągiem cyfr.
Powiązane hasła
Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia
Metaanaliza krok po kroku
Od pytania do PRISMA 2020: g Hedgesa, model efektów losowych, heterogeniczność i przedział predykcji, moderatory, wykres lejkowy – z kodem metafor.
Czytaj →PoradnikJak napisać przegląd literatury – z AI i bez
Rodzaje przeglądów, zapytania z operatorami Boole’a, selekcja, tabela ekstrakcji i macierz pojęć – oraz to, w czym AI pomaga, a w czym szkodzi.
Czytaj →Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?
Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.
Wyceń analizęOferta dla studentówBibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)
- Booth, A., Clarke, M., Dooley, G., Ghersi, D., Moher, D., Petticrew, M., & Stewart, L. (2012). The nuts and bolts of PROSPERO: An international prospective register of systematic reviews. Systematic Reviews, 1(1), Article 2. https://doi.org/10.1186/2046-4053-1-2 ● Otwarty dostęp
- Stewart, L., Moher, D., & Shekelle, P. (2012). Why prospective registration of systematic reviews makes sense. Systematic Reviews, 1(1), Article 7. https://doi.org/10.1186/2046-4053-1-7 ● Otwarty dostęp
Cytowania BibTeX
@article{booth2012nuts, author={Booth, Alison and Clarke, Mike and Dooley, Gordon and Ghersi, Davina and Moher, David and Petticrew, Mark and Stewart, Lesley}, title={{The nuts and bolts of PROSPERO: An international prospective register of systematic reviews}}, journal={Systematic Reviews}, year={2012}, volume={1}, number={1}, eid={2}, doi={10.1186/2046-4053-1-2}}@article{stewart2012why, author={Stewart, Lesley and Moher, David and Shekelle, Paul}, title={{Why prospective registration of systematic reviews makes sense}}, journal={Systematic Reviews}, year={2012}, volume={1}, number={1}, eid={7}, doi={10.1186/2046-4053-1-7}}