Słownik metodologiczny · Modele SEM

Formatywna zmienna latentna

Pełne wyjaśnienie, zastosowanie naukowe i praktyczne, przykład, dobre praktyki oraz gotowy zapis wyniku w APA 7.

Strona główna / Słownik / Formatywna zmienna latentna

Co oznacza Formatywna zmienna latentna?

W modelu formatywnym wskaźniki wspólnie tworzą lub wyznaczają wartość konstruktu, dlatego kierunek konceptualny biegnie od wskaźników do konstruktu; w praktyce często właściwsza jest nazwa kompozyt lub indeks niż wspólny czynnik latentny.

Zastosowanie, warunki i dobre praktyki

W modelu formatywnym składniki definiują kompozyt, więc usunięcie jednego może zmienić jego znaczenie, nawet gdy waga jest nieistotna. Wskaźniki nie muszą silnie korelować i nie ocenia się ich przede wszystkim alfą ani AVE. Potrzebne są pokrycie domeny, kontrola współliniowości, wagi z bootstrapem oraz zewnętrzny dowód trafności.

Najważniejsze zastosowanie: Stosuj dla zdefiniowanych indeksów i emergentnych konstruktów, których składniki nie muszą współzmieniać się i nie są zamienne; oceniaj trafność treściową, współliniowość, wagi z CI oraz trafność nomologiczną lub redundancyjną.

Jak to się oblicza i co oznaczają symbole?

η = w₁x₁ + w₂x₂ + … + wₚxₚ + ζ

x₁,…,xₚ są wskaźnikami składowymi, w₁,…,wₚ ich wagami, a ζ składnikiem obejmującym część konstruktu niewyjaśnioną przez wskaźniki. Wskaźniki nie muszą być wzajemnie skorelowane ani wymienne. Znak i wielkość wag zależą od pozostałych wskaźników, dlatego ocena wymaga kontroli współliniowości, istotności wag i kompletności domeny treściowej.

Jak poprawnie stosować i interpretować hasło „Formatywna zmienna latentna”?

Przy ocenie pojęcia „Formatywna zmienna latentna” trzeba najpierw zdefiniować konstrukt, populację, przeznaczenie wyniku i model łączący konstrukt ze wskaźnikami. W analizie dotyczącej hasła „Formatywna zmienna latentna” dopiero potem dobiera się współczynnik lub kryterium. Dla interpretacji hasła „Formatywna zmienna latentna” w modelu refleksyjnym wskaźniki są przejawami wspólnej zmiennej, natomiast w formatywnym tworzą kompozyt; zamiana tych logik zmienia znaczenie ładunków, korelacji i oceny jakości.

Ocena pojęcia „Formatywna zmienna latentna” powinna łączyć treść pozycji, strukturę wewnętrzną, rzetelność oraz relacje z innymi zmiennymi. W odniesieniu do hasła „Formatywna zmienna latentna” żaden pojedynczy współczynnik nie dowodzi trafności całego zastosowania. Przy ocenie hasła „Formatywna zmienna latentna” należy sprawdzić niepewność estymat, stabilność w istotnych grupach, jakość kodowania pozycji odwróconych i to, czy wynik jest wystarczająco precyzyjny dla decyzji grupowej albo indywidualnej.

Co trzeba opisać w raporcie?

W raporcie dotyczącym „Formatywna zmienna latentna” trzeba nazwać model pomiarowy, wskaźniki, sposób skalowania i użyty estymator. W analizie dotyczącej hasła „Formatywna zmienna latentna” wyniki powinny obejmować właściwe estymaty z przedziałami ufności oraz dowody odpowiadające konkretnemu pytaniu o rzetelność lub trafność. Dla interpretacji hasła „Formatywna zmienna latentna” wszelkie progi należy uzasadnić, a decyzje o usunięciu pozycji powiązać z ich treścią.

Zakres raportowania dla hasła „Formatywna zmienna latentna”: Podaj treściowe uzasadnienie wszystkich składników, sposób skalowania, VIF, wagi i ich bootstrap CI oraz zewnętrzne dowody trafności.

Przykład praktyczny i gotowa interpretacja

Sytuacja: Dostępność opieki może być tworzona przez odległość, koszt, czas oczekiwania i godziny przyjęć. Usunięcie kosztu zmienia znaczenie całego indeksu.

Jak ją zinterpretować: Składniki współtworzą kompozyt, więc nie muszą być zamienne ani silnie skorelowane. Wagi i VIF trzeba czytać wraz z pokryciem domeny; nieistotna waga nie uzasadnia automatycznego usunięcia ważnego składnika.

Najczęstsza pułapka i granica interpretacji

Nieistotna waga nie jest automatycznym powodem usunięcia składnika; jego usunięcie może zawęzić definicję. Alfa i AVE nie są głównymi kryteriami jakości kompozytu.

Wysoka wartość wskaźnika związanego z „Formatywna zmienna latentna” nie naprawia błędnej operacjonalizacji. W odniesieniu do hasła „Formatywna zmienna latentna” jakość pomiaru dotyczy określonej interpretacji wyniku w danej populacji i nie przenosi się automatycznie na inne zastosowanie.

Definicje, zalecenia interpretacyjne i sposób raportowania oparto na literaturze metodologicznej wskazanej w bibliografii (Hu i Bentler, 1999).

Powiązane hasła

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Oferta dla badaczyOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Hu, L., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
  2. Bentler, P. M. (1990). Comparative fit indexes in structural models. Psychological Bulletin, 107(2), 238–246. https://doi.org/10.1037/0033-2909.107.2.238
  3. Appelbaum, M., Cooper, H., Kline, R. B., Mayo-Wilson, E., Nezu, A. M., & Rao, S. M. (2018). Journal article reporting standards for quantitative research in psychology: The APA Publications and Communications Board task force report. American Psychologist, 73(1), 3–25. https://doi.org/10.1037/amp0000191
  4. Lang, T. A., & Altman, D. G. (2015). Basic statistical reporting for articles published in biomedical journals: The SAMPL guidelines. International Journal of Nursing Studies, 52(1), 5–9. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2014.09.006
  5. Jarvis, C. B., MacKenzie, S. B., & Podsakoff, P. M. (2003). A critical review of construct indicators and measurement model misspecification in marketing and consumer research. Journal of Consumer Research, 30(2), 199–218. https://doi.org/10.1086/376806
  6. Dijkstra, T. K., & Henseler, J. (2015). Consistent partial least squares path modeling. MIS Quarterly, 39(2), 297–316. https://doi.org/10.25300/MISQ/2015/39.2.02

Cytowania BibTeX

@article{hu1999sem, author={Hu, Li-tze and Bentler, Peter M.}, title={Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis}, journal={Structural Equation Modeling}, year={1999}, volume={6}, number={1}, pages={1--55}, doi={10.1080/10705519909540118}}
@article{bentler1990cfi, author={Bentler, Peter M.}, title={Comparative fit indexes in structural models}, journal={Psychological Bulletin}, year={1990}, volume={107}, number={2}, pages={238--246}, doi={10.1037/0033-2909.107.2.238}}
@article{appelbaum2018jars, author={Appelbaum, Mark and Cooper, Harris and Kline, Rex B. and Mayo-Wilson, Evan and Nezu, Arthur M. and Rao, Stephen M.}, title={Journal article reporting standards for quantitative research in psychology}, journal={American Psychologist}, year={2018}, volume={73}, number={1}, pages={3--25}, doi={10.1037/amp0000191}}
@article{lang2015sampl, author={Lang, Thomas A. and Altman, Douglas G.}, title={Basic statistical reporting for articles published in biomedical journals: the SAMPL guidelines}, journal={International Journal of Nursing Studies}, year={2015}, volume={52}, number={1}, pages={5--9}, doi={10.1016/j.ijnurstu.2014.09.006}}
@article{jarvis2003measurement, author={Jarvis, Cheryl Burke and MacKenzie, Scott B. and Podsakoff, Philip M.}, title={A Critical Review of Construct Indicators and Measurement Model Misspecification in Marketing and Consumer Research}, journal={Journal of Consumer Research}, year={2003}, volume={30}, number={2}, pages={199--218}, doi={10.1086/376806}}
@article{dijkstra2015plsc, author={Dijkstra, Theo K. and Henseler, Jörg}, title={Consistent Partial Least Squares Path Modeling}, journal={MIS Quarterly}, year={2015}, volume={39}, number={2}, pages={297--316}, doi={10.25300/MISQ/2015/39.2.02}}
R