Słownik metodologiczny · Badania jakościowe

Analiza ramowa (framework analysis) – etapy, matryca i opis w pracy

Analiza ramowa porządkuje dane jakościowe w matrycy uczestnik × kod. Pokazujemy jej etapy, różnicę wobec analizy tematycznej i teorii ugruntowanej oraz gotowy opis do pracy.

Strona główna / Słownik / Analiza ramowa
W skrócie: Analiza ramowa (framework analysis) to sposób analizy danych jakościowych, w którym dane streszcza się w matrycy: wiersze to uczestnicy, kolumny to kody i kategorie. Matryca ułatwia porównania w obrębie przypadku i między przypadkami; potem trzeba ją jeszcze zinterpretować.

Co to jest analiza ramowa?

Analiza ramowa (ang. framework analysis, Framework Method) to sposób porządkowania i analizy danych jakościowych, w którym dane streszcza się w matrycy: wiersze to uczestnicy lub przypadki, kolumny to kody i kategorie. Gale i in. (2013) opisują ją jako podejście systematyczne i elastyczne, coraz popularniejsze w badaniach nad zdrowiem. Nadaje się dla zespołów, w których nie wszyscy mają doświadczenie w badaniach jakościowych, o ile prowadzi je doświadczony badacz.

Etapy analizy

  1. transkrypcja i wielokrotne czytanie materiału;
  2. kodowanie kilku pierwszych wywiadów;
  3. opracowanie ramy analitycznej, czyli uzgodnionej listy kodów w kategoriach;
  4. zastosowanie ramy do pozostałych wywiadów (indeksowanie);
  5. naniesienie danych do matrycy: krótkie streszczenia z odwołaniem do cytatów;
  6. interpretacja – porównania w obrębie przypadku i między przypadkami.

Ramę można budować z pytań badawczych i teorii, z danych albo łącząc oba źródła.

Analiza ramowa a inne podejścia

Od analizy tematycznej różni ją przede wszystkim matryca przypadek × kod. Widać w niej, co mówi jedna osoba w różnych kategoriach i jak w danej kategorii różnią się osoby. Analiza ramowa nie ma celu budowania teorii, jak teoria ugruntowana, choć może korzystać z kodowania otwartego. Parkinson i in. (2016) na przykładzie badania doświadczeń depresji u nastolatków pokazują ją jako podejście pragmatyczne, elastyczne i rygorystyczne, przydatne w psychologii, zwłaszcza w pracy zespołowej.

Jak opisać w pracy

Dane analizowano metodą ramową. Po zapoznaniu się z transkrypcjami dwie badaczki niezależnie zakodowały trzy wywiady i uzgodniły ramę analityczną (5 kategorii, 21 kodów). Ramę zastosowano do pozostałych 15 wywiadów, a dane streszczono w matrycy uczestnik × kod z odwołaniami do cytatów. Interpretacja objęła porównania między uczestnikami i w obrębie każdego wywiadu.

Na co uważać

  • Matryca to nie wynik. Same streszczenia w komórkach trzeba jeszcze zinterpretować i opisać wzorce.
  • Zapisuj zmiany ramy. Kolejne wersje ramy i uzasadnienia w memo tworzą ścieżkę audytu, która wspiera wiarygodność badania.
  • Nie licz komórek jak częstości. Liczba osób w kategorii może być informacją pomocniczą, ale nie zastępuje interpretacji.

Najczęstsze pytania

Czym analiza ramowa różni się od analizy tematycznej?

Obie szukają wzorców w danych, ale analiza ramowa streszcza dane w matrycy uczestnik × kod. Dzięki temu łatwo porównać, co mówi jedna osoba w różnych kategoriach i jak różnią się osoby w jednej kategorii.

Czy rama analityczna musi pochodzić z teorii?

Nie. Ramę można zbudować z pytań badawczych i teorii, z kodów wyprowadzonych z pierwszych wywiadów albo łącząc oba źródła. W pracy opisz, skąd pochodzą kategorie.

W jakim programie zrobić matrycę analizy ramowej?

Wystarczy arkusz kalkulacyjny lub tabela w edytorze tekstu; matryce oferuje też część programów do analizy jakościowej. Ważne, by komórki zawierały streszczenia z odwołaniem do cytatów, a nie same cytaty.

Powiązane hasła

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Gale, N. K., Heath, G., Cameron, E., Rashid, S., & Redwood, S. (2013). Using the framework method for the analysis of qualitative data in multi-disciplinary health research. BMC Medical Research Methodology, 13(1), Article 117. https://doi.org/10.1186/1471-2288-13-117 ● Otwarty dostęp
  2. Parkinson, S., Eatough, V., Holmes, J., Stapley, E., & Midgley, N. (2016). Framework analysis: A worked example of a study exploring young people’s experiences of depression. Qualitative Research in Psychology, 13(2), 109–129. https://doi.org/10.1080/14780887.2015.1119228

Cytowania BibTeX

@article{gale2013using, author={Gale, Nicola K. and Heath, Gemma and Cameron, Elaine and Rashid, Sabina and Redwood, Sabi}, title={{Using the framework method for the analysis of qualitative data in multi-disciplinary health research}}, journal={BMC Medical Research Methodology}, year={2013}, volume={13}, number={1}, eid={117}, doi={10.1186/1471-2288-13-117}}
@article{parkinson2016framework, author={Parkinson, Sally and Eatough, Virginia and Holmes, Joshua and Stapley, Emily and Midgley, Nick}, title={{Framework analysis: A worked example of a study exploring young people’s experiences of depression}}, journal={Qualitative Research in Psychology}, year={2016}, volume={13}, number={2}, pages={109--129}, doi={10.1080/14780887.2015.1119228}}
R