Co to jest zagnieżdżone badanie kliniczno-kontrolne i case-cohort?
Zagnieżdżone badanie kliniczno-kontrolne (ang. nested case-control study) i badanie case-cohort (ang. case-cohort study) to dwa sposoby pobierania próby z istniejącej kohorty. Pełne dane o ekspozycji – np. kosztowne oznaczenia w zamrożonych próbkach krwi – zbiera się tylko dla części uczestników, a nie dla wszystkich. Ernster (1994) podkreśla, że taki plan często daje duże oszczędności kosztów i pracy przy niewielkiej utracie efektywności statystycznej, zwłaszcza w badaniach biologicznych prekursorów choroby.
Jak dobiera się próbę
- Zagnieżdżone badanie kliniczno-kontrolne: dla każdego przypadku, który wystąpił w kohorcie, losuje się kilka kontroli spośród osób, które do tego momentu nie zachorowały (tzw. zbiór ryzyka). Kontrole są więc dobrane według czasu obserwacji, a analizę prowadzi się warunkową regresją logistyczną.
- Case-cohort: na początku losuje się podkohortę z całej kohorty, a potem dołącza wszystkie przypadki, także spoza podkohorty. Prentice (1986) zaproponował ten plan i metody szacowania ilorazu szans i ryzyka względnego, w których dane o kowariantach są potrzebne tylko dla przypadków i podkohorty. W praktyce używa się ważonego modelu Coxa, w R np.
survival::cch().
Który plan wybrać
Podkohorta w planie case-cohort jest wspólna dla wielu wyników, więc z tej samej próby można badać kilka chorób. Zagnieżdżone badanie kliniczno-kontrolne lepiej kontroluje czas. Langholz i Thomas (1990) pokazali w symulacjach, że przy umiarkowanym losowym cenzurowaniu lub rozłożonym w czasie wejściu do kohorty plan case-cohort może być wyraźnie mniej efektywny niż zagnieżdżony.
Jak opisać w pracy
Na co uważać
- Kontrole tylko spośród zagrożonych. Kontrolą może być osoba, która zachoruje później; wykluczanie przyszłych przypadków zniekształca wynik.
- Zwykły model Coxa na próbie case-cohort daje złe błędy standardowe. Potrzebne są wagi i odporna wariancja.
- Raportuj schemat próbkowania. Opisz liczbę kontroli na przypadek lub wielkość podkohorty zgodnie z listą STROBE; wynik interpretuj jak iloraz hazardów, a nie jak OR z klasycznego badania kliniczno-kontrolnego.
Najczęstsze pytania
Czy kontrola w zagnieżdżonym badaniu kliniczno-kontrolnym może później zachorować?
Tak. Kontrolę losuje się spośród osób wolnych od choroby w chwili wystąpienia przypadku, więc ta sama osoba może później stać się przypadkiem. Usuwanie takich osób z kontroli zniekształca wynik.
Czym case-cohort różni się od zagnieżdżonego badania kliniczno-kontrolnego?
W case-cohort losuje się jedną podkohortę na początku obserwacji i dołącza wszystkie przypadki, więc podkohorta służy do badania wielu chorób. W planie zagnieżdżonym kontrole dobiera się osobno dla każdego przypadku według czasu.
Po co zagnieżdżać badanie kliniczno-kontrolne w kohorcie?
Głównie po to, by kosztowne oznaczenia, np. biomarkerów w zamrożonych próbkach, wykonać tylko u części uczestników. Ekspozycję zmierzono przed zachorowaniem, a kontrole pochodzą z tej samej populacji co przypadki.
Powiązane hasła
Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia
STROBE, CONSORT i TRIPOD – która lista
Jak dobrać listę raportowania do schematu badania, wypełnić ją z numerami stron i obsłużyć punkty „nie dotyczy” – z tabelą i schematem wyboru.
Czytaj →PoradnikKaplan–Meier i model Coxa krok po kroku
Krzywe Kaplana–Meiera, log-rank, RMST, model Coxa, proporcjonalność hazardów i ryzyka konkurujące w R – z tabelą APA i opisem do artykułu.
Czytaj →Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?
Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.
Wyceń analizęOferta dla studentówBibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)
- Ernster, V. L. (1994). Nested case-control studies. Preventive Medicine, 23(5), 587–590. https://doi.org/10.1006/pmed.1994.1093
- Langholz, B., & Thomas, D. C. (1990). Nested case-control and case-cohort methods of sampling from a cohort: A critical comparison. American Journal of Epidemiology, 131(1), 169–176. https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.aje.a115471
- Prentice, R. L. (1986). A case-cohort design for epidemiologic cohort studies and disease prevention trials. Biometrika, 73(1), 1–11. https://doi.org/10.1093/biomet/73.1.1
Cytowania BibTeX
@article{ernster1994nested, author={Ernster, Virginia L.}, title={{Nested case-control studies}}, journal={Preventive Medicine}, year={1994}, volume={23}, number={5}, pages={587--590}, doi={10.1006/pmed.1994.1093}}@article{langholz1990nested, author={Langholz, Bryan and Thomas, Duncan C.}, title={{Nested case-control and case-cohort methods of sampling from a cohort: A critical comparison}}, journal={American Journal of Epidemiology}, year={1990}, volume={131}, number={1}, pages={169--176}, doi={10.1093/oxfordjournals.aje.a115471}}@article{prentice1986case, author={Prentice, Ross L.}, title={{A case-cohort design for epidemiologic cohort studies and disease prevention trials}}, journal={Biometrika}, year={1986}, volume={73}, number={1}, pages={1--11}, doi={10.1093/biomet/73.1.1}}