Słownik metodologiczny · Open science i wnioskowanie

Taksonomia CRediT: role autorów i współtwórców publikacji

CRediT to standardowa lista 14 ról, którymi opisuje się wkład każdej osoby w artykuł naukowy. Pokazujemy role, stopnie wkładu, różnicę między wkładem a autorstwem i gotowy opis do artykułu.

Strona główna / Słownik / Taksonomia CRediT
W skrócie: Taksonomia CRediT (Contributor Roles Taxonomy) to standard 14 ról – od koncepcji i analizy formalnej po redakcję tekstu – którymi opisuje się wkład każdej osoby w publikację. Role mówią, kto co zrobił, ale nie rozstrzygają, kto jest autorem.

Co to jest taksonomia CRediT?

Taksonomia CRediT (ang. Contributor Roles Taxonomy) to standardowy słownik 14 ról, którymi opisuje się wkład każdej osoby w publikację naukową. Brand i in. (2015) wyszli od tego, że sama uporządkowana lista nazwisk nie mówi, kto co zrobił. Wskazanie konkretnego wkładu ma ułatwiać uznanie zasług, zmniejszać spory o autorstwo i sprzyjać dzieleniu się danymi oraz kodem. Od 2022 r. taksonomia jest normą ANSI/NISO Z39.104-2022 (NISO CRediT Working Group, 2022) i wiele czasopism prosi o nią przy zgłaszaniu artykułu.

14 ról

Conceptualization (koncepcja), Data curation (opracowanie danych), Formal analysis (analiza formalna, w tym statystyczna), Funding acquisition (pozyskanie finansowania), Investigation (prowadzenie badań, zbieranie danych), Methodology (metodologia), Project administration (zarządzanie projektem), Resources (zasoby), Software (oprogramowanie), Supervision (nadzór), Validation (walidacja), Visualization (wizualizacja), Writing – original draft (pierwsza wersja tekstu) oraz Writing – review & editing (krytyczna rewizja i redakcja). Jedna osoba może pełnić kilka ról, a jedną rolę kilka osób; stopień wkładu określa się jako wiodący (lead), równy (equal) albo wspierający (supporting).

CRediT a autorstwo

Role opisują wkład, ale nie przesądzają, kto jest autorem. O tym decydują zasady czasopisma, w medycynie zwykle cztery kryteria ICMJE: istotny wkład w koncepcję, projekt albo analizę i interpretację danych; przygotowanie lub krytyczna rewizja tekstu; akceptacja wersji do publikacji; zgoda na odpowiedzialność za całość pracy. Osoby, które nie spełniają wszystkich kryteriów, wymienia się w podziękowaniach z opisem wkładu (International Committee of Medical Journal Editors, 2026). Statystyk, który tylko policzył analizy, może więc mieć rolę Formal analysis w podziękowaniach, a nie miejsce na liście autorów.

Jak opisać w pracy

Wkład autorów (CRediT): A. Nowak – Conceptualization (lead), Methodology, Investigation, Writing – original draft; B. Kowalski – Formal analysis (lead), Software, Visualization, Writing – review & editing; C. Wiśniewska – Supervision, Writing – review & editing.

Na co uważać

  • Uzgodnij role na początku. Podział ról i kolejność autorów ustal przed analizami, nie po recenzji.
  • Software i Data curation dokumentuj. Kod i dane z pakietu replikacyjnego albo otwartych danych pokazują, za czym stoi rola.
  • Łącz role z identyfikatorem. Numer ORCID pozwala przypisać wkład konkretnej osobie.

CRediT jest częścią praktyk open science. Jak opisać udział statystyka w rozprawie, pokazuje wpis Analiza statystyczna w doktoracie, a o granicach pomocy w pracy dyplomowej – Czy można zlecić analizę statystyczną?

Najczęstsze pytania

Czy rola w CRediT oznacza współautorstwo?

Nie. CRediT opisuje wkład, a o autorstwie decydują zasady czasopisma, np. cztery kryteria ICMJE. Osobę z rolą, która nie spełnia kryteriów autorstwa, wymienia się w podziękowaniach.

Jaką rolę CRediT ma statystyk?

Najczęściej Formal analysis, często także Methodology, Software, Validation, Visualization lub Data curation. Jeśli współtworzy tekst, dochodzi Writing – review & editing.

Czy w pracy magisterskiej trzeba podawać role CRediT?

Zwykle nie, bo autor jest jeden. Warto jednak opisać w podobny sposób pomoc innych osób, a przy artykule z promotorem uzgodnić role i kolejność autorów przed analizami.

Powiązane hasła

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Brand, A., Allen, L., Altman, M., Hlava, M., & Scott, J. (2015). Beyond authorship: Attribution, contribution, collaboration, and credit. Learned Publishing, 28(2), 151–155. https://doi.org/10.1087/20150211 ● Otwarty dostęp
  2. International Committee of Medical Journal Editors. (2026). Recommendations for the conduct, reporting, editing, and publication of scholarly work in medical journals (updated January 2026). ICMJE. https://www.icmje.org/recommendations/ ● Otwarty dostęp: pełny tekst
  3. NISO CRediT Working Group. (2022). ANSI/NISO Z39.104-2022, CRediT, Contributor Roles Taxonomy. National Information Standards Organization. https://doi.org/10.3789/ansi.niso.z39.104-2022 ● Otwarty dostęp: pełny tekst

Cytowania BibTeX

@article{brand2015beyond, author={Brand, Amy and Allen, Liz and Altman, Micah and Hlava, Marjorie and Scott, Jo}, title={{Beyond authorship: Attribution, contribution, collaboration, and credit}}, journal={Learned Publishing}, year={2015}, volume={28}, number={2}, pages={151--155}, doi={10.1087/20150211}}
@misc{icmje2026recommendations, author={{International Committee of Medical Journal Editors}}, title={{Recommendations for the conduct, reporting, editing, and publication of scholarly work in medical journals (updated January 2026)}}, howpublished={ICMJE}, year={2026}, publisher={International Committee of Medical Journal Editors}, url={https://www.icmje.org/recommendations/}}
@techreport{niso2022credit, author={{NISO CRediT Working Group}}, title={{ANSI/NISO Z39.104-2022, CRediT, Contributor Roles Taxonomy}}, year={2022}, institution={National Information Standards Organization}, doi={10.3789/ansi.niso.z39.104-2022}}
R