Słownik metodologiczny · Publikowanie

Preprint – czym jest i jak udostępnić artykuł przed recenzją?

Preprint to wersja artykułu udostępniona przed recenzją. Wyjaśniamy, czym różni się od postprintu, po co go publikować, jak wybrać serwer i co napisać na stronie tytułowej.

Strona główna / Słownik / Preprint

Opracowanie merytoryczne: · Opublikowano:

W skrócie: Preprint to wersja artykułu udostępniona publicznie przed recenzją lub w jej trakcie. Daje szybki i otwarty dostęp do wyników, ale nie zastępuje recenzji. Wybierz serwer z DOI i wersjonowaniem, podaj na stronie tytułowej datę i status tekstu, a po publikacji połącz preprint z wersją ostateczną.

Co to jest preprint?

Preprint (ang. preprint) to wersja artykułu udostępniona publicznie, zanim przeszła pełną drogę publikacji w czasopiśmie: zwykle przed recenzją albo w jej trakcie (Bourne i in., 2017). Wersję po recenzji, ale w układzie autora, nazywa się postprintem (Moshontz i in., 2021). Preprinty trafiają na dedykowane serwery, w psychologii np. PsyArXiv, a w fizyce i matematyce na arXiv, działający od 1991 r. Preprint to element otwartej nauki, a nie publikacja zrecenzowana.

Po co publikować preprint

  • Szybkość. Od wysłania do akceptacji mijają często miesiące, a preprint jest dostępny od razu (Bourne i in., 2017).
  • Informacja zwrotna od innych badaczy przed ostateczną wersją.
  • Otwarty dostęp do tekstu, także gdy artykuł ukaże się później w czasopiśmie płatnym (Moshontz i in., 2021).

Jak to zrobić

Moshontz i in. (2021) zalecają:

  • wrzucać tekst kompletny i starannie sprawdzony;
  • wybrać serwer, który nadaje DOI, pozwala edytować metadane, jest indeksowany w Google Scholar i prowadzi wersje;
  • na stronie tytułowej podać datę wersji i status tekstu;
  • udostępniać preprint na licencji CC BY;
  • aktualizować go po większych poprawkach.

Po publikacji w czasopiśmie preprint powinien wskazywać wersję ostateczną. Według dokumentacji Crossref (odczyt 25 października 2026) serwer, który zarejestrował preprint, po otrzymaniu powiadomienia o pasującej publikacji ma siedem dni na powiązanie rekordu preprintu z DOI wersji ostatecznej (Crossref, b.d.).

Przykład noty na stronie tytułowej

Preprint, wersja 2 z 26 października 2026 r. Tekst nie przeszedł jeszcze recenzji i może się zmienić. Wersja 1 z 3 czerwca 2026 r. została wysłana do czasopisma; wersja 2 uwzględnia poprawki po pierwszej rundzie recenzji. Dane i kod: odnośnik do repozytorium projektu.

Na co uważać

  • Sprawdź politykę czasopisma wobec preprintów, zanim go wrzucisz.
  • Cytuj jako preprint. Wyniki z niezrecenzowanego tekstu opisuj ostrożniej niż z artykułu po recenzji.
  • Nie myl preprintu z prerejestracją. Prerejestracja opisuje plan przed zebraniem danych, preprint – gotowe wyniki.
  • Pilnuj wersji. Jeśli recenzja zmieniła analizy lub wnioski, zaktualizuj preprint, żeby nie krążyła nieaktualna wersja. Dodaj go też do swojego profilu ORCID.

Jak połączyć preprint z otwartym dostępem i profilem autora, pokazuje wpis preprint, open access i ORCID w praktyce doktoranta.

Najczęstsze pytania

Czym różni się preprint od postprintu?

Preprint to wersja przed recenzją lub w jej trakcie. Postprint to wersja po recenzji, przyjęta do druku, ale w układzie autora, a nie w składzie czasopisma.

Czy preprint ma własny DOI?

Na większości dedykowanych serwerów tak. Po publikacji artykułu w czasopiśmie preprint powinien być powiązany z DOI wersji ostatecznej, tak by czytelnik trafił do aktualnego tekstu.

Jak zacytować preprint w bibliografii APA?

Podaj autorów, rok, tytuł kursywą, w nawiasie kwadratowym informację „Preprint”, nazwę serwera i DOI lub adres. Gdy ukaże się wersja w czasopiśmie, cytuj ją zamiast preprintu.

Powiązane hasła

Open scienceDOIORCIDCzasopismo drapieżnePrerejestracja badańOtwarte dane

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Poradnik

Preprint, open access i ORCID

Kiedy i gdzie udostępnić preprint, jak sprawdzić politykę czasopisma, którą licencję CC wybrać, zielony OA, zasady NCN i ORCID na start doktoratu.

Czytaj →Poradnik

Pakiet replikacyjny: dane i kod do artykułu

Struktura folderów, README, książka kodowa, skrypty R działające od zera, anonimizacja i RODO, licencje, OSF i deklaracja dostępności danych + szablon ZIP.

Czytaj →

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Bourne, P. E., Polka, J. K., Vale, R. D., & Kiley, R. (2017). Ten simple rules to consider regarding preprint submission. PLOS Computational Biology, 13(5), Article e1005473. https://doi.org/10.1371/journal.pcbi.1005473 ● Otwarty dostęp
  2. Crossref. (b.d.). Posted content (includes preprints). Crossref documentation. Pobrano 26 października 2026 z https://www.crossref.org/documentation/research-nexus/posted-content-includes-preprints/ ● Otwarty dostęp
  3. Moshontz, H., Binion, G., Walton, H., Brown, B. T., & Syed, M. (2021). A guide to posting and managing preprints. Advances in Methods and Practices in Psychological Science, 4(2), Article 25152459211019948. https://doi.org/10.1177/25152459211019948 ● Otwarty dostęp

Cytowania BibTeX

@article{bourne2017ten, author={Bourne, Philip E. and Polka, Jessica K. and Vale, Ronald D. and Kiley, Robert}, title={{Ten simple rules to consider regarding preprint submission}}, journal={PLOS Computational Biology}, year={2017}, volume={13}, number={5}, eid={e1005473}, doi={10.1371/journal.pcbi.1005473}}
@misc{crossrefpostedcontent, author={{Crossref}}, title={{Posted content (includes preprints)}}, howpublished={Crossref documentation}, publisher={Crossref}, url={https://www.crossref.org/documentation/research-nexus/posted-content-includes-preprints/}}
@article{moshontz2021guide, author={Moshontz, Hannah and Binion, Grace and Walton, Haley and Brown, Benjamin T. and Syed, Moin}, title={{A guide to posting and managing preprints}}, journal={Advances in Methods and Practices in Psychological Science}, year={2021}, volume={4}, number={2}, eid={25152459211019948}, doi={10.1177/25152459211019948}}
R