Słownik metodologiczny · Publikowanie

Czasopismo drapieżne – jak je rozpoznać przed wysłaniem artykułu?

Czasopismo drapieżne pobiera opłatę, ale nie zapewnia prawdziwej recenzji. Pokazujemy sygnały ostrzegawcze potwierdzone w badaniu porównawczym i listę pytań, które warto zadać przed wysłaniem tekstu.

Strona główna / Słownik / Czasopismo drapieżne

Opracowanie merytoryczne: · Opublikowano:

W skrócie: Czasopismo drapieżne zabiega o teksty i pobiera opłaty, ale nie zapewnia rzetelnej recenzji ani redakcji. Sygnały ostrzegawcze to m.in. masowe zaproszenia, obietnica szybkiej akceptacji, fałszywe wskaźniki i niezweryfikowana redakcja. Przed wysłaniem tekstu przejdź listę Think. Check. Submit.

Co to jest czasopismo drapieżne?

Czasopismo drapieżne (ang. predatory journal) to tytuł, który aktywnie zabiega o teksty i pobiera opłaty za publikację, ale nie zapewnia rzetelnej recenzji ani usług redakcyjnych (Shamseer i in., 2017). Artykuł w takim miejscu nie przeszedł prawdziwej oceny, bywa trudny do znalezienia i może obniżyć wiarygodność autora. Długo brakowało wspólnej definicji. W 2019 r. naukowcy i wydawcy z dziesięciu krajów uzgodnili ją w trzech rundach konsensusu (Grudniewicz i in., 2019).

Sygnały ostrzegawcze

Shamseer i in. (2017) porównali po około 100 czasopism biomedycznych: potencjalnie drapieżnych, legalnych w otwartym dostępie i legalnych subskrypcyjnych. Czasopisma drapieżne znacznie częściej miały:

  • błędy językowe na stronie głównej (66% wobec 6% w legalnych czasopismach otwartego dostępu);
  • fałszywe wskaźniki „wpływu”, np. Index Copernicus Value (33% wobec 3%);
  • redaktorów, których związku z czasopismem nie dało się potwierdzić (73% wobec 2%);
  • niskie opłaty: mediana 100 USD.

Do tego dochodzą masowe zaproszenia e-mailowe i obietnica bardzo szybkiej recenzji albo pewnej akceptacji.

Jak sprawdzić czasopismo

Lista Think. Check. Submit. (Think. Check. Submit., b.d.; odczyt 25 października 2026) prowadzi przez kilka pytań:

  • Czy znasz czasopismo i jego artykuły? Czy jego numer ISSN da się potwierdzić w portalu ISSN?
  • Czy wydawca podaje nazwę i dane kontaktowe?
  • Czy strona opisuje proces recenzji i nie gwarantuje akceptacji?
  • Czy artykuły są indeksowane, archiwizowane i mają trwałe identyfikatory, np. DOI?
  • Czy opłaty i licencje są jasno opisane?
  • Czy wydawca należy do COPE, a czasopismo otwartego dostępu jest w DOAJ?

Wysyłaj tekst tylko wtedy, gdy na większość pytań odpowiedź brzmi „tak”.

Na co uważać

  • Otwarty dostęp to nie drapieżność. W badaniu Shamseer i in. (2017) legalne czasopisma otwartego dostępu pod względem tych sygnałów przypominały subskrypcyjne, a nie drapieżne. Więcej o otwartym dostępie we wpisie preprint, open access i ORCID.
  • Uważaj także przy cytowaniu. Sprawdzaj źródła, zanim trafią do bibliografii, zob. jak sprawdzić bibliografię.
  • Nie decyduj sam przy wątpliwościach. Zapytaj promotora albo bibliotekę uczelni.

Pełną procedurę wyboru czasopisma opisuje wpis jak wybrać czasopismo i rozpoznać czasopismo drapieżne, a o udostępnianiu tekstu przed recenzją piszemy w haśle preprint.

Najczęstsze pytania

Czy każde czasopismo, które pobiera opłatę za publikację, jest drapieżne?

Nie. Wiele rzetelnych czasopism otwartego dostępu pobiera opłaty. O drapieżności decyduje brak prawdziwej recenzji i redakcji oraz wprowadzające w błąd informacje, a nie sama opłata.

Co zrobić z zaproszeniem e-mailowym do publikacji w nieznanym czasopiśmie?

Nie odpowiadaj od razu. Sprawdź czasopismo według listy Think. Check. Submit., poszukaj go w DOAJ i portalu ISSN, a w razie wątpliwości zapytaj promotora lub bibliotekę.

Czy wysoki wskaźnik na stronie czasopisma gwarantuje jego jakość?

Nie. Czasopisma drapieżne często podają fałszywe lub mało znaczące wskaźniki, np. Index Copernicus Value. Sprawdź wskaźnik w bazie, która go wylicza, a nie na stronie czasopisma.

Powiązane hasła

Recenzja podwójnie ślepaDOIPreprintOpen scienceKonflikt interesów

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Poradnik

Jak wybrać czasopismo i rozpoznać drapieżne

Kryteria dopasowania, kolejność zgłoszeń w symulacji, sygnały ostrzegawcze, Think. Check. Submit., DOAJ i COPE oraz wzory e-maili do redakcji.

Czytaj →Poradnik

Preprint, open access i ORCID

Kiedy i gdzie udostępnić preprint, jak sprawdzić politykę czasopisma, którą licencję CC wybrać, zielony OA, zasady NCN i ORCID na start doktoratu.

Czytaj →

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Grudniewicz, A., Moher, D., Cobey, K. D., Bryson, G. L., Cukier, S., Allen, K., Ardern, C., Balcom, L., Barros, T., Berger, M., Ciro, J. B., Cugusi, L., Donaldson, M. R., Egger, M., Graham, I. D., Hodgkinson, M., Khan, K. M., Mabizela, M., Manca, A., . . . Lalu, M. M. (2019). Predatory journals: No definition, no defence. Nature, 576(7786), 210–212. https://doi.org/10.1038/d41586-019-03759-y ● Otwarty dostęp
  2. Shamseer, L., Moher, D., Maduekwe, O., Turner, L., Barbour, V., Burch, R., Clark, J., Galipeau, J., Roberts, J., & Shea, B. J. (2017). Potential predatory and legitimate biomedical journals: Can you tell the difference? A cross-sectional comparison. BMC Medicine, 15(1), Article 28. https://doi.org/10.1186/s12916-017-0785-9 ● Otwarty dostęp
  3. Think. Check. Submit. (b.d.). Journals: Choose the right journal for your research. Pobrano 26 października 2026 z https://thinkchecksubmit.org/journals/ ● Otwarty dostęp

Cytowania BibTeX

@article{grudniewicz2019predatory, author={Grudniewicz, Agnes and Moher, David and Cobey, Kelly D. and Bryson, Gregory L. and Cukier, Samantha and Allen, Kristiann and Ardern, Clare and Balcom, Lesley and Barros, Tiago and Berger, Monica and Ciro, Jairo Buitrago and Cugusi, Lucia and Donaldson, Michael R. and Egger, Matthias and Graham, Ian D. and Hodgkinson, Matt and Khan, Karim M. and Mabizela, Mahlubi and Manca, Andrea and Milzow, Katrin and Mouton, Johann and Muchenje, Marvelous and Olijhoek, Tom and Ommaya, Alexander and Patwardhan, Bhushan and Poff, Deborah and Proulx, Laurie and Rodger, Marc and Severin, Anna and Strinzel, Michaela and Sylos-Labini, Mauro and Tamblyn, Robyn and van Niekerk, Marthie and Wicherts, Jelte M. and Lalu, Manoj M.}, title={{Predatory journals: No definition, no defence}}, journal={Nature}, year={2019}, volume={576}, number={7786}, pages={210--212}, doi={10.1038/d41586-019-03759-y}}
@article{shamseer2017potential, author={Shamseer, Larissa and Moher, David and Maduekwe, Onyi and Turner, Lucy and Barbour, Virginia and Burch, Rebecca and Clark, Jocalyn and Galipeau, James and Roberts, Jason and Shea, Beverley J.}, title={{Potential predatory and legitimate biomedical journals: Can you tell the difference? A cross-sectional comparison}}, journal={BMC Medicine}, year={2017}, volume={15}, number={1}, eid={28}, doi={10.1186/s12916-017-0785-9}}
@misc{thinkchecksubmitjournals, author={{Think. Check. Submit.}}, title={{Journals: Choose the right journal for your research}}, howpublished={Think. Check. Submit.}, publisher={Think. Check. Submit.}, url={https://thinkchecksubmit.org/journals/}}
R