Słownik metodologiczny · Publikowanie

Recenzja podwójnie ślepa – jak przygotować zamaskowany manuskrypt

W recenzji podwójnie ślepej ani recenzent nie zna autorów, ani autorzy recenzenta. Wyjaśniamy, czym różni się od innych modeli, po co się ją stosuje i jak zamaskować manuskrypt.

Strona główna / Słownik / Recenzja podwójnie ślepa

Opracowanie merytoryczne: · Opublikowano:

W skrócie: Recenzja podwójnie ślepa to model, w którym recenzenci nie znają autorów, a autorzy recenzentów. Przed wysłaniem pracy usuń z pliku głównego i materiałów uzupełniających nazwiska, afiliacje, podziękowania i ślady w autocytowaniach.

Co to jest recenzja podwójnie ślepa?

Recenzja podwójnie ślepa (ang. double-blind peer review) to model recenzji w czasopiśmie, w którym recenzenci nie znają tożsamości autorów, a autorzy nie wiedzą, kto ocenia ich pracę. W recenzji jednostronnie ślepej recenzent zna autorów, a w recenzji otwartej obie strony znają swoje nazwiska. Wytyczne COPE używają określenia „anonymised review” i radzą recenzentom, by przed przyjęciem zaproszenia sprawdzili, jaki model stosuje czasopismo (COPE Council, 2017). Nie myl tego pojęcia z podwójnie ślepą próbą, która dotyczy uczestników i badaczy w badaniu.

Po co ukrywać autorów?

Żeby ocena dotyczyła pracy, a nie nazwiska czy uczelni. Tomkins i in. (2017) przydzielili każdą pracę zgłoszoną na konferencję informatyczną dwóm recenzentom, którzy znali autorów, i dwóm, którzy ich nie znali. Recenzenci znający autorów częściej rekomendowali prace znanych autorów, czołowych uczelni i czołowych firm. Szacowane mnożniki szans wyniosły 1.63, 1.58 i 2.10.

Jak przygotować zamaskowany manuskrypt

  • Nazwiska, afiliacje, ORCID i adres do korespondencji umieść na osobnej stronie tytułowej.
  • Podziękowania, finansowanie i konflikt interesów przenieś tam, gdzie wskazuje instrukcja czasopisma.
  • Autocytowania zapisz w trzeciej osobie. Nazwę komisji etycznej i uczelni zastąp dopiskiem „[usunięto na czas recenzji]”.
  • Usuń nazwisko z właściwości pliku i ze ścieżek w kodzie.
  • Zamaskuj też materiały uzupełniające – w czasopismach APA trafiają one do recenzentów (American Psychological Association, b.d.).

Przykład: źle i dobrze

  • Źle: „W naszym wcześniejszym badaniu pokazałyśmy, że…”.
    Dobrze: „Kowalska i Nowak (2023) pokazały, że…”.
  • Źle: „Badanie zatwierdziła Komisja Etyki Instytutu Psychologii Uniwersytetu X”.
    Dobrze: „Badanie zatwierdziła komisja etyczna [usunięto na czas recenzji]”.

Jak opisać to w liście do redakcji

Zgodnie z zasadami recenzji podwójnie ślepej plik główny i materiały uzupełniające nie zawierają danych autorów, afiliacji, podziękowań ani informacji o finansowaniu. Te informacje przesyłamy na osobnej stronie tytułowej.

Na co uważać

  • Anonimowość bywa nieszczelna. Recenzent może rozpoznać autorów po temacie albo po preprincie dostępnym w sieci.
  • Linki do repozytorium też zdradzają nazwiska. Na czas recenzji podaj link, który ich nie pokazuje.
  • Recenzent nadal zgłasza konflikt interesów. COPE oczekuje tego od każdego recenzenta, także gdy nie zna nazwisk autorów.

Jak odpowiadać na uwagi recenzentów, pokazujemy we wpisie Odpowiedź recenzentom, a najczęstsze uwagi do statystyki zebraliśmy w tekście Zarzuty recenzentów do statystyki.

Najczęstsze pytania

Czym różni się recenzja podwójnie ślepa od jednostronnie ślepej?

W jednostronnie ślepej recenzent zna nazwiska autorów, a autorzy nie znają recenzenta. W podwójnie ślepej obie strony pozostają anonimowe.

Czy w zamaskowanym manuskrypcie mogę cytować swoje prace?

Tak, ale w trzeciej osobie, tak jak cudze prace. Unikaj zwrotów „nasze wcześniejsze badanie”, które od razu wskazują autorów.

Czy mogę wysłać preprint pracy do czasopisma z recenzją podwójnie ślepą?

Zależy to od zasad czasopisma, więc sprawdź jego instrukcję. Pamiętaj, że publiczny preprint ułatwia recenzentowi odgadnięcie autorów.

Powiązane hasła

Podwójnie ślepa próbaKonflikt interesówMateriały uzupełniającePreprintCzasopismo drapieżne

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Poradnik

Odpowiedź recenzentom – wzory PL i EN

Zasady i struktura odpowiedzi oraz wzory PL/EN na 12 sytuacji: moc post hoc, korekta porównań, model mieszany, braki danych, CMV i przyznanie się do błędu.

Czytaj →Poradnik

Jak wybrać czasopismo i rozpoznać drapieżne

Kryteria dopasowania, kolejność zgłoszeń w symulacji, sygnały ostrzegawcze, Think. Check. Submit., DOAJ i COPE oraz wzory e-maili do redakcji.

Czytaj →

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. American Psychological Association. (b.d.). Supplemental material. APA Journals. Pobrano 26 października 2026 z https://www.apa.org/pubs/journals/resources/supplemental-material ● Otwarty dostęp
  2. COPE Council. (2017). Ethical guidelines for peer reviewers (Version 2). Committee on Publication Ethics. https://publicationethics.org/guidance/guideline/ethical-guidelines-peer-reviewers ● Otwarty dostęp
  3. Tomkins, A., Zhang, M., & Heavlin, W. D. (2017). Reviewer bias in single- versus double-blind peer review. Proceedings of the National Academy of Sciences, 114(48), 12708–12713. https://doi.org/10.1073/pnas.1707323114 ● Otwarty dostęp

Cytowania BibTeX

@misc{apandsupplemental, author={{American Psychological Association}}, title={{Supplemental material}}, howpublished={APA Journals}, url={https://www.apa.org/pubs/journals/resources/supplemental-material}}
@misc{cope2017ethical, author={{COPE Council}}, title={{Ethical guidelines for peer reviewers (Version 2)}}, year={2017}, publisher={Committee on Publication Ethics}, url={https://publicationethics.org/guidance/guideline/ethical-guidelines-peer-reviewers}}
@article{tomkins2017reviewer, author={Tomkins, Andrew and Zhang, Min and Heavlin, William D.}, title={{Reviewer bias in single- versus double-blind peer review}}, journal={Proceedings of the National Academy of Sciences}, year={2017}, volume={114}, number={48}, pages={12708--12713}, doi={10.1073/pnas.1707323114}}
R