Tabela testu t w stylu APA – porównanie dwóch grup i dwóch pomiarów

Opracowanie merytoryczne: Konrad Hryniewicz · Opublikowano: 9 października 2026

Kiedy używać tabeli testu t?

Gdy porównujesz dwie niezależne grupy na kilku zmiennych (test t dla prób niezależnych) albo dwa pomiary tych samych osób (test t dla prób zależnych). Przy jednej zmiennej wynik wystarczy opisać w tekście. Dla rozkładów wyraźnie odbiegających od normalnego te same tabele stosuje się do testów Manna-Whitneya i Wilcoxona (zamiast M i SD podaje się wtedy medianę).

Wzór tabeli testu t w APA

Porównanie kobiet i mężczyzn w zakresie czterech zmiennych badania.

Wariant dla prób zależnych

Te same osoby oceniły łatwość korzystania i użyteczność, więc porównanie jest wewnątrzosobowe.

Co jest w tabeli i jak ją czytać

• Nagłówki grupujące — „Kobiety” i „Mężczyźni” obejmują po dwie kolumny (M, SD); liczebności grup podaje się w nagłówku.
• Test Welcha — nie zakłada równości wariancji i jest dziś zalecany domyślnie; stąd ułamkowe df. Jeśli stosujesz klasyczny test Studenta, df = n₁ + n₂ − 2.
• d z przedziałem ufności — pokazuje wielkość różnicy niezależnie od p (Lakens, 2013). Znak d wyjaśnij w nocie.
• Próby zależne — podaje się różnicę średnich z CI i d_z, a w nocie korelację między pomiarami.

Jak opisać tabelę w tekście pracy

W tekście nie powtarzaj wszystkich liczb z tabeli — przywołaj ją i opisz najważniejsze wyniki. Przykład dla danych z tej strony:

Rysunki rozkładów: raincloud i wykres linii osób

Wykres słupkowy ze średnimi ukrywa rozkład i liczbę obserwacji. W biologii i medycynie zaleca się wykresy pokazujące dane (Weissgerber i in., 2015) — np. raincloud (rozkład, wykres pudełkowy i punkty) albo, dla pomiarów zależnych, linie łączące wyniki tej samej osoby, jak w procedurach analizy powtarzanych pomiarów aplikacji SZTOS.

Rysunek 1

Obawy wobec samochodów autonomicznych u kobiet i mężczyzn

Uwaga. Kobiety: n = 173, mężczyźni: n = 130. Czerwone punkty z odcinkami to średnie z 95% przedziałem ufności.

Rysunek 2

Ocena łatwości korzystania i użyteczności u tych samych osób

Uwaga. N = 303. Każda cienka linia to jedna osoba (czerwona — niższa ocena użyteczności niż łatwości); niebieska linia łączy średnie z 95% CI.

Jak przygotować tabelę: SPSS, JASP, R i Word

SPSS: Analiza → Porównywanie średnich → Test t dla prób niezależnych; od wersji 27 SPSS podaje wielkość efektu, a wiersz „Nie założono równości wariancji” to test Welcha. Dla pomiarów zależnych — Test t dla prób zależnych. JASP: T-Tests z opcjami Welch, Effect size i Descriptives.

Jak sformatować tabelę w Wordzie

1. Wstaw tabelę, a następnie w Projekt tabeli → Obramowania wybierz Bez obramowania.
2. Dodaj tylko trzy linie poziome: nad wierszem nagłówka, pod nagłówkiem i pod ostatnim wierszem (oraz krótkie linie pod nagłówkami grupującymi).
3. Nazwy wierszy wyrównaj do lewej, liczby do środka (lub do kropki dziesiętnej); w całej kolumnie zachowaj tę samą liczbę miejsc po kropce.
4. Nad tabelą wpisz numer (pogrubiony) i w nowym wierszu tytuł kursywą; pod tabelą notę zaczynającą się od Uwaga.
5. Przy długiej tabeli zaznacz wiersz nagłówka i włącz Powtórz jako wiersz nagłówka, aby pojawiał się na każdej stronie.

Pobierz wzór tabeli (.docx)

library(readxl); library(psych)
dane <- as.data.frame(read_excel("dane_ankieta_tam.xlsx"))
dane$LAT <- rowMeans(dane[, paste0("Łatwość_korzystania", 1:4)])   # łatwość korzystania
dane$UZY <- rowMeans(dane[, paste0("Użyteczność", 1:4)])           # użyteczność
dane$INT <- rowMeans(dane[, paste0("Intencja_kupna", 1:4)])        # intencja zakupu
library(effectsize)
dane$plec <- factor(dane$Płeć, levels = c("Kobieta", "Mężczyzna"))
aggregate(Obawy ~ plec, data = dane, FUN = function(x) c(M = mean(x), SD = sd(x), n = length(x)))
t.test(Obawy ~ plec, data = dane)              # test t Welcha (domyślny w R)
cohens_d(Obawy ~ plec, data = dane)            # d Cohena z 95% CI
# próby zależne: łatwość korzystania vs użyteczność
t.test(dane$LAT, dane$UZY, paired = TRUE)
cohens_d(dane$LAT, dane$UZY, paired = TRUE)    # d_z

Najczęstsze błędy

• Zrzut ekranu z SPSS zamiast tabeli przepisanej w formacie APA.
• Linie pionowe i kolorowe tło — tabela APA ma wyłącznie linie poziome.
• Brak wielkości efektu — sama wartość p nie mówi, jak duża jest różnica.
• „p = .000” przepisane z SPSS — zapisuj p < .001.
• Brak liczebności grup w nagłówkach lub nocie.
• Niewyjaśniony znak t i d — czytelnik nie wie, która grupa ma wyższe wyniki.

Najczęstsze pytania

Jak przedstawić test t w tabeli APA?

Dla każdej zmiennej podaj M i SD w obu grupach, t ze stopniami swobody, p oraz d Cohena z przedziałem ufności. Grupy oznacz nagłówkami grupującymi i podaj ich liczebności.

Test Studenta czy Welcha?

Test Welcha nie wymaga równości wariancji, a przy równych wariancjach daje prawie te same wyniki, dlatego jest zalecany domyślnie. W nocie napisz, którego testu użyto.

Czy podawać wynik testu Levene'a?

Nie jest to konieczne, jeśli stosujesz test Welcha. Przy klasycznym teście Studenta można wspomnieć o nim w tekście.

Jak opisać test t dla prób zależnych?

Podaj średnie i SD obu pomiarów, różnicę średnich z 95% CI, t(df), p i d_z; w nocie dodaj korelację między pomiarami.

Powiązane hasła

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

@book{apa2020manual, author={{American Psychological Association}}, title={Publication Manual of the American Psychological Association}, edition={7}, publisher={American Psychological Association}, address={Washington, DC}, year={2020}, doi={10.1037/0000165-000}}

@misc{apa_table_setup, author={{American Psychological Association}}, title={Table setup}, howpublished={APA Style}, url={https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/tables-figures/tables}, note={Pobrano 8 października 2026}}

@misc{apa_sample_tables, author={{American Psychological Association}}, title={Sample tables}, howpublished={APA Style}, url={https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/tables-figures/sample-tables}, note={Pobrano 9 października 2026}}

@article{appelbaum2018journal, author={Appelbaum, Mark and Cooper, Harris and Kline, Rex B. and Mayo-Wilson, Evan and Nezu, Arthur M. and Rao, Stephen M.}, title={Journal article reporting standards for quantitative research in psychology: The APA Publications and Communications Board task force report}, journal={American Psychologist}, year={2018}, volume={73}, number={1}, pages={3--25}, doi={10.1037/amp0000191}}

@article{lakens2013calculating, author={Lakens, Dani{\"e}l}, title={Calculating and reporting effect sizes to facilitate cumulative science: A practical primer for t-tests and ANOVAs}, journal={Frontiers in Psychology}, year={2013}, volume={4}, eid={863}, doi={10.3389/fpsyg.2013.00863}}

@article{weissgerber2015beyond, author={Weissgerber, Tracey L. and Milic, Natasa M. and Winham, Stacey J. and Garovic, Vesna D.}, title={Beyond bar and line graphs: Time for a new data presentation paradigm}, journal={PLOS Biology}, year={2015}, volume={13}, number={4}, eid={e1002128}, doi={10.1371/journal.pbio.1002128}}