Registered report – co to jest i czym różni się od prerejestracji?

Opracowanie merytoryczne: Konrad Hryniewicz · Opublikowano: 18 października 2026

Co to jest registered report?

Registered report (RR; po polsku czasem: raport rejestrowany) to format artykułu empirycznego, w którym plan badania przechodzi recenzję i wstępną akceptację, zanim powstaną dane. O publikacji decydują pytanie badawcze, teoria i metoda, a nie wyniki, dlatego format przeciwdziała stronniczości publikacyjnej i raportowania (Chambers i Tzavella, 2022), w tym efektowi szuflady. W psychologii to jedna z odpowiedzi na kryzys replikacyjny.

Dwa etapy recenzji

1. Etap 1 (Stage 1), przed danymi. Wysyłasz wstęp, metodę z planem analizy i wyniki ewentualnego pilotażu. Po ocenie protokołu czasopismo może przyznać wstępną akceptację (ang. in-principle acceptance, IPA). Center for Open Science (b.d.) podaje, że protokół z testami istotności musi mieć moc a priori co najmniej .90 dla wszystkich hipotez, a badanie – zgodę komisji etycznej.
2. Zbieranie i analiza danych według zaakceptowanego protokołu.
3. Etap 2 (Stage 2), po danych. Dopisujesz wyniki i dyskusję. Pracy nie odrzuca się dlatego, że wynik jest zaskakujący lub niewygodny; IPA traci się z powodu problemów z jakością, odejścia od protokołu albo nieusuwalnych niejasności raportu. Analizy spoza planu opisujesz w osobnej części jako eksploracyjne.

Registered report a prerejestracja

Prerejestracja to plan zapisany przez autora w publicznym rejestrze przed zebraniem danych. Nikt go nie recenzuje i nie gwarantuje publikacji, ale pozwala odróżnić analizy zaplanowane od nieplanowanych. Registered report zawiera taki plan i dodaje do niego recenzję przed badaniem oraz zobowiązanie czasopisma. W badaniu, w którym 353 badaczy oceniało pary artykułów, registered reports przewyższały artykuły porównawcze rygorem metody i analizy oraz ogólną jakością, a nowatorstwem różniły się niewiele (Soderberg i in., 2021).

Przykład

Doktorantka planuje eksperyment: czy czterotygodniowy trening planowania nauki zmniejsza prokrastynację akademicką (skala 1–5; dane symulowane). W etapie 1 uzasadnia liczebność: dla najmniejszego interesującego efektu d = 0.30, α = .05 i mocy .90 potrzeba 235 osób w grupie (analiza mocy a priori). Po wstępnej akceptacji bada 470 osób i liczy zaplanowany test t. Różnica okazuje się nieistotna, ale artykuł i tak może się ukazać, bo o publikacji zdecydowano przed poznaniem wyniku.

Jak zapisać w pracy

# Etap 1: liczebność dla SESOI d = 0.30, α = .05 (test dwustronny), moc .90
power.t.test(delta = 0.30, sd = 1, sig.level = 0.05, power = 0.90)
# Etap 2: dane zebrane według protokołu (symulacja, prawdziwy efekt = 0)
set.seed(9602)
n_gr <- 235                                                    # n z etapu 1 zaokrąglone w górę
kontrola <- pmin(pmax(rnorm(n_gr, 3.10, 0.80), 1), 5)
trening  <- pmin(pmax(rnorm(n_gr, 3.10, 0.80), 1), 5)
round(c(M_trening = mean(trening), SD_trening = sd(trening),
        M_kontrola = mean(kontrola), SD_kontrola = sd(kontrola)), 2)
t.test(trening, kontrola, var.equal = TRUE)                    # test zapisany w protokole
effectsize::cohens_d(trening, kontrola)                        # d z 95% CI

     Two-sample t test power calculation 

              n = 234.4628
          delta = 0.3
             sd = 1
      sig.level = 0.05
          power = 0.9
    alternative = two.sided

NOTE: n is number in *each* group

  M_trening  SD_trening  M_kontrola SD_kontrola 
       3.12        0.79        3.06        0.83 

	Two Sample t-test

data:  trening and kontrola
t = 0.84915, df = 468, p-value = 0.3962
alternative hypothesis: true difference in means is not equal to 0
95 percent confidence interval:
 -0.08345824  0.21047355
sample estimates:
mean of x mean of y 
 3.120198  3.056690 

Cohen's d |        95% CI
-------------------------
0.08      | [-0.10, 0.26]

- Estimated using pooled SD.

Na co uważać

• Nazywanie prerejestracji registered reportem. Plan złożony samodzielnie na OSF to prerejestracja – w pracy nazywaj rzeczy precyzyjnie.
• Zmiany po wstępnej akceptacji. Odejście od protokołu może kosztować utratę IPA, więc każdą konieczną zmianę uzgadniaj z redakcją, zanim ją wprowadzisz.
• Format jako gwarancja rzetelności. Chambers i Tzavella (2022) przypominają, że registered reports nie są uniwersalnym rozwiązaniem problemu nieodtwarzalności wyników.

Jak przygotować plan analizy i prerejestrację, pokazujemy we wpisie Plan analizy statystycznej i prerejestracja.

Najczęstsze pytania

Co oznacza in-principle acceptance w registered report?

To wstępna akceptacja artykułu po recenzji etapu 1, jeszcze przed zebraniem danych. Czasopismo zobowiązuje się go opublikować, jeśli zrealizujesz zatwierdzony protokół, a raport będzie jasny – niezależnie od wyniku.

Czy registered report z wynikiem nieistotnym zostanie opublikowany?

Tak, jeśli badanie przeprowadzono zgodnie z protokołem. Etapu 2 nie odrzuca się dlatego, że wynik jest nieistotny, zaskakujący albo niewygodny; podstawą odrzucenia są problemy z jakością lub odejście od planu.

Czy w registered report można dodać analizy spoza planu?

Tak, w osobnej części jako analizy eksploracyjne. Format nie ogranicza ich raportowania – wymaga tylko, by czytelnik odróżnił je od analiz zatwierdzonych w etapie 1.

Powiązane hasła

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

@misc{cosndregisteredreports, author={{Center for Open Science}}, title={{Registered Reports: Peer review before results are known to align scientific values and practices}}, publisher={Center for Open Science}, url={https://www.cos.io/initiatives/registered-reports}}

@article{chambers2022past, author={Chambers, Christopher D. and Tzavella, Loukia}, title={{The past, present and future of Registered Reports}}, journal={Nature Human Behaviour}, year={2022}, volume={6}, number={1}, pages={29--42}, doi={10.1038/s41562-021-01193-7}}

@article{soderberg2021initial, author={Soderberg, Courtney K. and Errington, Timothy M. and Schiavone, Sarah R. and Bottesini, Julia and Thorn, Felix Singleton and Vazire, Simine and Esterling, Kevin M. and Nosek, Brian A.}, title={{Initial evidence of research quality of registered reports compared with the standard publishing model}}, journal={Nature Human Behaviour}, year={2021}, volume={5}, number={8}, pages={990--997}, doi={10.1038/s41562-021-01142-4}}