Co oznacza Założenie sferyczności?
Zastosowanie, warunki i dobre praktyki
Sferyczność oznacza równość wariancji wszystkich różnic między parami poziomów czynnika wewnątrzobiektowego. Dotyczy modelu wielowymiarowej struktury błędu, a nie zwykłej równości wariancji w osobnych momentach. Naruszenie koryguje się m.in. przez Greenhouse’a–Geissera lub Huynha–Feldta albo stosuje model mieszany; raport zawiera epsilon i skorygowane df.
Najważniejsze zastosowanie: Oceń dla czynnika z co najmniej trzema poziomami; przy naruszeniu użyj korekty Greenhouse’a–Geissera/Huynha–Feldta lub modelu mieszanego.
Jak poprawnie stosować i interpretować hasło „Założenie sferyczności”?
Dla interpretacji hasła „Założenie sferyczności” w analizie wariancji z pomiarem powtarzanym sferyczność oznacza równość wariancji różnic między każdą parą poziomów czynnika wewnątrzosobniczego. W odniesieniu do hasła „Założenie sferyczności” założenie dotyczy składnika z co najmniej trzema poziomami; dla dwóch poziomów jest spełnione z definicji. Przy ocenie hasła „Założenie sferyczności” nie należy mylić go z testem Bartletta używanym przed analizą czynnikową.
Przy ocenie hasła „Założenie sferyczności” test Mauchly’ego może mieć małą moc w niewielkiej próbie i nadmierną czułość w dużej, dlatego wynik trzeba łączyć z estymatą epsilon Greenhouse’a–Geissera lub Huynha–Feldta. W analizie dotyczącej hasła „Założenie sferyczności” przy naruszeniu można skorygować stopnie swobody albo zastosować model mieszany z odpowiednią strukturą kowariancji. Dla interpretacji hasła „Założenie sferyczności” wybór korekty powinien być jawny i konsekwentny.
Co trzeba opisać w raporcie?
Dla interpretacji hasła „Założenie sferyczności” raport powinien wskazać, którego efektu dotyczyła ocena, podać wynik testu Mauchly’ego i epsilon oraz wyjaśnić zastosowaną korektę. W odniesieniu do hasła „Założenie sferyczności” statystykę F prezentuje się ze skorygowanymi stopniami swobody i wartością p, a obok pokazuje miarę efektu i opis średnich w kolejnych pomiarach.
Zakres raportowania dla hasła „Założenie sferyczności”: Podaj test Mauchly’ego, ε i skorygowane df/p albo model alternatywny.
Przykład praktyczny i gotowa interpretacja
Sytuacja: Wariancja różnicy przed–po jest podobna do przed–follow-up i po–follow-up.
Jak ją zinterpretować: Sferyczność dotyczy równości wariancji różnic między parami poziomów powtarzanego czynnika. Naruszenie zmienia mianownik testu F, dlatego raportuje się epsilon i skorygowane df albo stosuje model mieszany.
Najczęstsza pułapka i granica interpretacji
Istotność testu Mauchly’ego zależy od N; ważna jest skala naruszenia i metoda korekty.
Przy ocenie hasła „Założenie sferyczności” naruszenie sferyczności wpływa przede wszystkim na błędy standardowe i test F w klasycznej ANOVA z pomiarem powtarzanym. W analizie dotyczącej hasła „Założenie sferyczności” nie oznacza automatycznie, że dane są „nienormalne”, ani nie uzasadnia usuwania pomiarów bez powodu merytorycznego.
Definicje, zalecenia interpretacyjne i sposób raportowania oparto na literaturze metodologicznej wskazanej w bibliografii (Wasserstein i Lazar, 2016).
Powiązane hasła
Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia
Wartość p: co naprawdę oznacza i jak ją poprawnie interpretować
Wartość p bez mitów: definicja, interpretacja, typowe błędy oraz sposób raportowania wraz z wielkością efektu i przedziałem ufności.
Czytaj →PoradnikWielkość efektu: jak ocenić znaczenie wyniku poza wartością p
Wielkość efektu wyjaśniona praktycznie: Cohen d, Hedges g, r, R², iloraz szans, eta², przedziały ufności i znaczenie praktyczne.
Czytaj →PoradnikPytania badawcze i hipotezy: jak przejść od teorii do analizy
Jak formułować pytania badawcze i hipotezy? Od teorii i operacjonalizacji przez kierunek efektu po plan analizy i prerejestrację.
Czytaj →Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?
Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.
Oferta dla badaczyOferta dla studentówBibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)
- Wasserstein, R. L., & Lazar, N. A. (2016). The ASA statement on p-values: Context, process, and purpose. The American Statistician, 70(2), 129–133. https://doi.org/10.1080/00031305.2016.1154108
- Greenland, S., Senn, S. J., Rothman, K. J., Carlin, J. B., Poole, C., Goodman, S. N., & Altman, D. G. (2016). Statistical tests, P values, confidence intervals, and power: A guide to misinterpretations. European Journal of Epidemiology, 31(4), 337–350. https://doi.org/10.1007/s10654-016-0149-3
- Wilkinson, L., & Task Force on Statistical Inference. (1999). Statistical methods in psychology journals: Guidelines and explanations. American Psychologist, 54(8), 594–604. https://doi.org/10.1037/0003-066X.54.8.594
- Sullivan, G. M., & Feinn, R. (2012). Using effect size—or why the P value is not enough. Journal of Graduate Medical Education, 4(3), 279–282. https://doi.org/10.4300/JGME-D-12-00156.1
- Lakens, D. (2013). Calculating and reporting effect sizes to facilitate cumulative science: A practical primer for t-tests and ANOVAs. Frontiers in Psychology, 4, 863. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2013.00863
- Appelbaum, M., Cooper, H., Kline, R. B., Mayo-Wilson, E., Nezu, A. M., & Rao, S. M. (2018). Journal article reporting standards for quantitative research in psychology: The APA Publications and Communications Board task force report. American Psychologist, 73(1), 3–25. https://doi.org/10.1037/amp0000191
Cytowania BibTeX
@article{wasserstein2016pvalues, author={Wasserstein, Ronald L. and Lazar, Nicole A.}, title={The ASA Statement on p-Values: Context, Process, and Purpose}, journal={The American Statistician}, year={2016}, volume={70}, number={2}, pages={129--133}, doi={10.1080/00031305.2016.1154108}}@article{greenland2016misinterpretations, author={Greenland, Sander and Senn, Stephen J. and Rothman, Kenneth J. and Carlin, John B. and Poole, Charles and Goodman, Steven N. and Altman, Douglas G.}, title={Statistical tests, P values, confidence intervals, and power: a guide to misinterpretations}, journal={European Journal of Epidemiology}, year={2016}, volume={31}, number={4}, pages={337--350}, doi={10.1007/s10654-016-0149-3}}@article{wilkinson1999statistical, author={Wilkinson, Leland and {Task Force on Statistical Inference}}, title={Statistical methods in psychology journals: Guidelines and explanations}, journal={American Psychologist}, year={1999}, volume={54}, number={8}, pages={594--604}, doi={10.1037/0003-066X.54.8.594}}@article{sullivan2012effectsize, author={Sullivan, Gail M. and Feinn, Richard}, title={Using effect size—or why the P value is not enough}, journal={Journal of Graduate Medical Education}, year={2012}, volume={4}, number={3}, pages={279--282}, doi={10.4300/JGME-D-12-00156.1}}@article{lakens2013effect, author={Lakens, Daniël}, title={Calculating and reporting effect sizes to facilitate cumulative science}, journal={Frontiers in Psychology}, year={2013}, volume={4}, pages={863}, doi={10.3389/fpsyg.2013.00863}}@article{appelbaum2018jars, author={Appelbaum, Mark and Cooper, Harris and Kline, Rex B. and Mayo-Wilson, Evan and Nezu, Arthur M. and Rao, Stephen M.}, title={Journal article reporting standards for quantitative research in psychology}, journal={American Psychologist}, year={2018}, volume={73}, number={1}, pages={3--25}, doi={10.1037/amp0000191}}