Słownik metodologiczny · Tabele APA

Tabela analizy czynnikowej w stylu APA – ładunki, komunalności i wariancja

Analiza czynnikowa pojawia się przy adaptacji i walidacji kwestionariuszy. Zobacz wzór tabeli ładunków w APA na danych z 12 pozycji oraz mapę ładunków jako rysunek.

Strona główna / Słownik / Tabela analizy czynnikowej w APA

Opracowanie merytoryczne: · Opublikowano:

W skrócie: tabela EFA ma wiersze z pozycjami i kolumny z czynnikami: ładunki czynnikowe po rotacji (pogrubione powyżej przyjętego progu, np. .30), komunalności h², a pod spodem sumy kwadratów ładunków i % wariancji. W nocie: metoda ekstrakcji, rotacja, KMO, test Bartletta i korelacje czynników.

Kiedy używać tabeli analizy czynnikowej?

Gdy sprawdzasz strukturę nowego lub adaptowanego narzędzia. Liczbę czynników ustala się wcześniej — np. za pomocą wykresu osypiska i analizy równoległej. Gdy struktura jest zakładana z góry, wyniki przedstawia się raczej jako tabelę dopasowania modeli CFA.

Wzór tabeli analizy czynnikowej w APA

Trzyczynnikowe rozwiązanie dla 12 pozycji (ML, oblimin).

Tabela 1

Ładunki czynnikowe pozycji kwestionariusza w eksploracyjnej analizie czynnikowej

PozycjaCzynnik 1:
łatwość		Czynnik 2:
użyteczność		Czynnik 3:
intencja		h2
ŁK1.83−.02.01.68
ŁK2.89.00.00.80
ŁK3.68.02.07.52
ŁK4.88.01−.03.77
UŻ1.03.83.04.75
UŻ2.04.90−.08.75
UŻ3−.06.52.32.55
UŻ4.10.46.29.56
IZ1.03.40.37.51
IZ2.02−.07.89.72
IZ3.03.01.82.70
IZ4−.02.16.70.65
Suma kwadratów ładunków2.832.522.61
% wyjaśnianej wariancji23.521.021.8

Uwaga. N = 303. Metoda największej wiarygodności, rotacja oblimin. Pogrubiono ładunki ≥ .30. h2 = komunalność. ŁK = łatwość korzystania, UŻ = użyteczność, IZ = intencja zakupu. KMO = .90; test Bartletta χ2(66) = 2327.33, p < .001. Korelacje czynników: 1–2 r = .52, 1–3 r = .32, 2–3 r = .68.

Pobierz wzór .docx

Co jest w tabeli i jak ją czytać

  • Pogrubione ładunki — wyróżniają pozycje przypisane do czynnika; próg (np. .30 lub .40) podaj w nocie.
  • Ładunki krzyżowe — pozycje UŻ3 i IZ1 ładują dwa czynniki; omów je w tekście (Costello i Osborne, 2005).
  • Bez zera wiodącego — ładunki standaryzowane i komunalności zapisuje się jako .83.
  • Korelacje czynników — przy rotacji ukośnej obowiązkowo w nocie lub osobnej tabeli (Watkins, 2018).

Jak opisać tabelę w tekście pracy

W tekście nie powtarzaj wszystkich liczb z tabeli — przywołaj ją i opisz najważniejsze wyniki. Przykład dla danych z tej strony:

Eksploracyjną analizę czynnikową przeprowadzono metodą największej wiarygodności z rotacją oblimin (KMO = .90; test Bartletta χ2(66) = 2327.33, p < .001). Wyodrębniono trzy czynniki odpowiadające łatwości korzystania, użyteczności i intencji zakupu, które łącznie wyjaśniały 66.3% wariancji (Tabela 1). Pozycje łatwości korzystania i trzy pozycje intencji zakupu miały wysokie ładunki tylko na swoich czynnikach. Pozycja UŻ3 ładowała także czynnik intencji (.32), a pozycja IZ1 ładowała niemal po równo intencję (.37) i użyteczność (.40), co wymaga omówienia w dyskusji.

Mapa ładunków czynnikowych

W naukach o danych i w genetyce ładunki często pokazuje się jako mapę ciepła — od razu widać „bloki” pozycji przypisanych do czynników i ładunki krzyżowe. To dobry rysunek do prezentacji lub aneksu.

Rysunek 1

Mapa ładunków czynnikowych 12 pozycji kwestionariusza

Mapa ciepła ładunków dwunastu pozycji na trzech czynnikach z wartościami liczbowymi

Uwaga. N = 303. Kolor odpowiada wartości ładunku (zielony — dodatni, czerwony — ujemny); pogrubiono ładunki ≥ .30.

Jak przygotować tabelę: SPSS, JASP, R i Word

SPSS: Analiza → Redukcja wymiarów → Czynnikowa; ekstrakcja: największa wiarygodność lub osie główne, rotacja: oblimin lub promax, w Opcjach sortowanie według wielkości. Przepisz macierz wzorców (nie struktury). JASP: Factor → Exploratory Factor Analysis.

Jak sformatować tabelę w Wordzie

  1. Wstaw tabelę, a następnie w Projekt tabeli → Obramowania wybierz Bez obramowania.
  2. Dodaj tylko trzy linie poziome: nad wierszem nagłówka, pod nagłówkiem i pod ostatnim wierszem (oraz krótkie linie pod nagłówkami grupującymi).
  3. Nazwy wierszy wyrównaj do lewej, liczby do środka (lub do kropki dziesiętnej); w całej kolumnie zachowaj tę samą liczbę miejsc po kropce.
  4. Nad tabelą wpisz numer (pogrubiony) i w nowym wierszu tytuł kursywą; pod tabelą notę zaczynającą się od Uwaga.
  5. Przy długiej tabeli zaznacz wiersz nagłówka i włącz Powtórz jako wiersz nagłówka, aby pojawiał się na każdej stronie.

Pobierz wzór tabeli (.docx)

Przykład reprodukowalny

Przykład w R

Kod liczy KMO, test Bartletta i trzyczynnikowe rozwiązanie EFA.

Eksploracyjna analiza czynnikowa (ML, oblimin)

Dane wejściowe: plik Excela z odpowiedziami (N = 303) — ten sam zbiór we wszystkich tabelach serii.

Co odczytać: macierz ładunków, wiersze SS loadings i Proportion Var, komunalności i macierz Phi.

R
library(readxl); library(psych)
dane <- as.data.frame(read_excel("dane_ankieta_tam.xlsx"))
dane$LAT <- rowMeans(dane[, paste0("Łatwość_korzystania", 1:4)])   # łatwość korzystania
dane$UZY <- rowMeans(dane[, paste0("Użyteczność", 1:4)])           # użyteczność
dane$INT <- rowMeans(dane[, paste0("Intencja_kupna", 1:4)])        # intencja zakupu
library(GPArotation)
pozycje <- dane[, c(paste0("Łatwość_korzystania", 1:4), paste0("Użyteczność", 1:4), paste0("Intencja_kupna", 1:4))]
KMO(pozycje)$MSA
cortest.bartlett(cor(pozycje), n = nrow(pozycje))
efa <- fa(pozycje, nfactors = 3, rotate = "oblimin", fm = "ml")
print(efa$loadings, cutoff = 0, digits = 2)   # ładunki, sumy kwadratów, % wariancji
round(efa$communality, 2)                     # h²
round(efa$Phi, 2)                             # korelacje czynników

Bibliografia oprogramowania

Wyniki na tej stronie pochodzą z uruchomienia pokazanego kodu w R 4.5.3. W pracy podaj wersje faktycznie użytych pakietów (sessionInfo()).

  1. R: R Core Team. (2026). R: A language and environment for statistical computing (Version 4.5.3) [Computer software]. R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/
  2. psych (wersja 2.6.5): Revelle, W. (2026). psych: Procedures for psychological, psychometric, and personality research [R package]. Northwestern University. https://CRAN.R-project.org/package=psych
  3. readxl (wersja 1.4.5): Wickham, H., & Bryan, J. (2025). readxl: Read Excel files [R package]. https://CRAN.R-project.org/package=readxl
  4. GPArotation (wersja 2025.3-1): Bernaards, C. A., & Jennrich, R. I. (2005). Gradient projection algorithms and software for arbitrary rotation criteria in factor analysis. Educational and Psychological Measurement, 65(5), 676–696. https://doi.org/10.1177/0013164404272507

Najczęstsze błędy

  • Zrzut ekranu z SPSS zamiast tabeli przepisanej w formacie APA.
  • Linie pionowe i kolorowe tło — tabela APA ma wyłącznie linie poziome.
  • Macierz struktury zamiast macierzy wzorców przy rotacji ukośnej (lub brak informacji, którą podano).
  • Ukrycie małych ładunków bez informacji w nocie.
  • Brak metody ekstrakcji i rotacji.
  • Brak korelacji czynników przy rotacji ukośnej.

Najczęstsze pytania

Jak przedstawić analizę czynnikową w tabeli APA?

Podaj ładunki wszystkich pozycji na wszystkich czynnikach (wyróżniając ładunki powyżej progu), komunalności, sumy kwadratów ładunków i % wariancji. W nocie: metoda, rotacja, KMO, test Bartletta i korelacje czynników.

Czy pokazywać małe ładunki?

APA zaleca pokazywanie wszystkich ładunków, a wyróżnianie (pogrubienie) tych powyżej progu. Ukrywanie małych wartości utrudnia ocenę ładunków krzyżowych.

Macierz wzorców czy struktury?

Przy rotacji ukośnej zwykle macierz wzorców; jeśli podajesz macierz struktury, zaznacz to w tytule lub nocie.

Jaki próg ładunku przyjąć?

Najczęściej .30 lub .40. Ważniejsze od progu jest uzasadnienie i konsekwencja.

Powiązane hasła

Ładunek czynnikowyWykres osypiskaRotacja ukośnaEksploracyjna analiza czynnikowaTabela dopasowania CFA APATabela rzetelności APA

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Poradnik

Tabele APA w pracy z psychologii

Wzory 16 tabel APA z notą — od statystyk opisowych i korelacji po regresję, mediację i CFA — z plikami .docx, rysunkami i opisem wyników w tekście.

Czytaj →Poradnik

Analiza czynnikowa EFA i CFA: jak dobrać metodę i uniknąć błędów

EFA i CFA w praktyce: liczba czynników, metoda ekstrakcji, rotacja, ładunki, walidacja oraz najczęstsze błędy w analizie czynnikowej.

Czytaj →

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.). https://doi.org/10.1037/0000165-000
  2. American Psychological Association. (b.d.). Table setup. APA Style. Pobrano 8 października 2026 z https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/tables-figures/tables https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/tables-figures/tables ● Otwarty dostęp
  3. American Psychological Association. (b.d.). Sample tables. APA Style. Pobrano 9 października 2026 z https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/tables-figures/sample-tables https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/tables-figures/sample-tables ● Otwarty dostęp
  4. Appelbaum, M., Cooper, H., Kline, R. B., Mayo-Wilson, E., Nezu, A. M., & Rao, S. M. (2018). Journal article reporting standards for quantitative research in psychology: The APA Publications and Communications Board task force report. American Psychologist, 73(1), 3–25. https://doi.org/10.1037/amp0000191
  5. Costello, A. B., & Osborne, J. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research, and Evaluation, 10, Article 7. https://doi.org/10.7275/jyj1-4868 ● Otwarty dostęp
  6. Watkins, M. W. (2018). Exploratory factor analysis: A guide to best practice. Journal of Black Psychology, 44(3), 219–246. https://doi.org/10.1177/0095798418771807 ● Otwarty dostęp
  7. Fabrigar, L. R., Wegener, D. T., MacCallum, R. C., & Strahan, E. J. (1999). Evaluating the use of exploratory factor analysis in psychological research. Psychological Methods, 4(3), 272–299. https://doi.org/10.1037/1082-989X.4.3.272

Cytowania BibTeX

@book{apa2020manual, author={{American Psychological Association}}, title={Publication Manual of the American Psychological Association}, edition={7}, publisher={American Psychological Association}, address={Washington, DC}, year={2020}, doi={10.1037/0000165-000}}
@misc{apa_table_setup, author={{American Psychological Association}}, title={Table setup}, howpublished={APA Style}, url={https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/tables-figures/tables}, note={Pobrano 8 października 2026}}
@misc{apa_sample_tables, author={{American Psychological Association}}, title={Sample tables}, howpublished={APA Style}, url={https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/tables-figures/sample-tables}, note={Pobrano 9 października 2026}}
@article{appelbaum2018journal, author={Appelbaum, Mark and Cooper, Harris and Kline, Rex B. and Mayo-Wilson, Evan and Nezu, Arthur M. and Rao, Stephen M.}, title={Journal article reporting standards for quantitative research in psychology: The APA Publications and Communications Board task force report}, journal={American Psychologist}, year={2018}, volume={73}, number={1}, pages={3--25}, doi={10.1037/amp0000191}}
@article{costello2005best, author={Costello, Anna B. and Osborne, Jason}, title={Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis}, journal={Practical Assessment, Research, and Evaluation}, year={2005}, volume={10}, eid={7}, doi={10.7275/jyj1-4868}}
@article{watkins2018exploratory, author={Watkins, Marley W.}, title={Exploratory factor analysis: A guide to best practice}, journal={Journal of Black Psychology}, year={2018}, volume={44}, number={3}, pages={219--246}, doi={10.1177/0095798418771807}}
@article{fabrigar1999evaluating, author={Fabrigar, Leandre R. and Wegener, Duane T. and MacCallum, Robert C. and Strahan, Erin J.}, title={Evaluating the use of exploratory factor analysis in psychological research}, journal={Psychological Methods}, year={1999}, volume={4}, number={3}, pages={272--299}, doi={10.1037/1082-989X.4.3.272}}
R