Słownik metodologiczny · Projekt badania

Kryteria Bradforda Hilla – kiedy związek może być przyczynowy

Dziewięć kryteriów Bradforda Hilla pomaga ocenić, czy związek z badania obserwacyjnego może być przyczynowy. Omawiamy każde z nich, wyjaśniamy, dlaczego nie są listą kontrolną, i podajemy gotowy opis do pracy.

Strona główna / Słownik / Kryteria Bradforda Hilla
W skrócie: Kryteria Bradforda Hilla to dziewięć punktów widzenia (m.in. siła związku, spójność, kolejność w czasie, gradient dawka–odpowiedź), które pomagają ocenić, czy związek z badania obserwacyjnego może być przyczynowy. Nie są listą kontrolną do zliczania punktów (Höfler, 2005), a za warunek konieczny uznaje się powszechnie tylko kolejność w czasie.

Czym są kryteria Bradforda Hilla?

Kryteria Bradforda Hilla (ang. Bradford Hill criteria, Hill’s viewpoints) to dziewięć punktów widzenia, które pomagają ocenić, czy związek zaobserwowany w badaniu obserwacyjnym może być przyczynowy. Austin Bradford Hill opublikował je w 1965 roku, a dziś są najczęściej cytowaną ramą wnioskowania przyczynowego w epidemiologii (Fedak i in., 2015). Punktem wyjścia jest zawsze związek, który przetrwał sprawdzenie przypadku i błędów – dopiero wtedy pytamy, jak dalece pomaga odróżnić korelację od przyczynowości.

Dziewięć kryteriów

  1. Siła związku – duże ryzyko względne trudniej wyjaśnić samym zakłóceniem.
  2. Spójność – podobny wynik w różnych populacjach i schematach, np. w badaniach kohortowych i kliniczno-kontrolnych.
  3. Swoistość – ekspozycja wiąże się z określonym skutkiem.
  4. Kolejność w czasie – przyczyna poprzedza skutek; to jedyny punkt powszechnie uznawany za konieczny.
  5. Gradient biologiczny – zależność dawka–odpowiedź.
  6. Wiarygodność biologiczna – istnieje prawdopodobny mechanizm.
  7. Zgodność z dotychczasową wiedzą o chorobie.
  8. Eksperyment – usunięcie ekspozycji zmniejsza ryzyko.
  9. Analogia do podobnych, poznanych zależności.

Jak ich używać, a jak nie

Kryteria nie są listą kontrolną, w której zliczenie punktów rozstrzyga o przyczynowości. Höfler (2005) zwraca uwagę, że tak je często stosowano, choć sam Hill tego nie zamierzał, i że Hill nie zdefiniował wprost, czym jest efekt przyczynowy. Z perspektywy kontrfaktycznej część kryteriów wymaga założeń o całym systemie przyczyn, więc ich wartość heurystyczna maleje, gdy system jest złożony. Höfler zaleca uzupełniać je modelowaniem obciążeń i analizą wrażliwości. Prostym narzędziem tego typu jest E-wartość, która mówi, jak silna musiałaby być niezmierzona zmienna zakłócająca, aby wyjaśnić związek.

Fedak i in. (2015) pokazują, że nowe typy danych – epigenetyka, biomarkery, toksykologia mechanistyczna – zmieniają sposób odczytywania poszczególnych kryteriów, np. wiarygodności biologicznej czy swoistości. Jawne założenia przyczynowe warto też zapisać w grafie przyczynowym (DAG).

Jak opisać w pracy

Związek ekspozycji z wynikiem oceniono w świetle kryteriów Bradforda Hilla, traktując je jako wskazówki, a nie listę kontrolną. Związek był umiarkowanie silny, poprzedzał w czasie wystąpienie choroby i wykazywał gradient dawka–odpowiedź, ale wyniki innych badań były niespójne, a wpływu niezmierzonego zakłócenia nie można wykluczyć.

Najczęstsze pytania

Ile kryteriów Bradforda Hilla trzeba spełnić, aby uznać związek za przyczynowy?

Nie ma takiego progu. Kryteria są wskazówkami, a nie listą do zliczania (Höfler, 2005). Za konieczną uznaje się powszechnie tylko kolejność w czasie: przyczyna musi poprzedzać skutek.

Czy słaby związek wyklucza przyczynowość według Hilla?

Nie. Słaby związek łatwiej wyjaśnić zakłóceniem, ale wiele prawdziwych przyczyn ma niewielkie ryzyko względne. Siła związku zwiększa przekonanie, a jej brak go nie przekreśla.

Czy kryteria Hilla stosuje się poza epidemiologią?

Tak, w psychologii, naukach o zdrowiu czy toksykologii jako uporządkowaną dyskusję wniosków z badań obserwacyjnych. Fedak i in. (2015) pokazują, jak odczytywać je przy danych molekularnych.

Powiązane hasła

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Fedak, K. M., Bernal, A., Capshaw, Z. A., & Gross, S. (2015). Applying the Bradford Hill criteria in the 21st century: How data integration has changed causal inference in molecular epidemiology. Emerging Themes in Epidemiology, 12(1), Article 14. https://doi.org/10.1186/s12982-015-0037-4 ● Otwarty dostęp
  2. Höfler, M. (2005). The Bradford Hill considerations on causality: A counterfactual perspective. Emerging Themes in Epidemiology, 2(1), Article 11. https://doi.org/10.1186/1742-7622-2-11 ● Otwarty dostęp

Cytowania BibTeX

@article{fedak2015applying, author={Fedak, Kristen M. and Bernal, Autumn and Capshaw, Zachary A. and Gross, Sherilyn}, title={{Applying the Bradford Hill criteria in the 21st century: How data integration has changed causal inference in molecular epidemiology}}, journal={Emerging Themes in Epidemiology}, year={2015}, volume={12}, number={1}, eid={14}, doi={10.1186/s12982-015-0037-4}}
@article{hofler2005bradford, author={Höfler, Michael}, title={{The Bradford Hill considerations on causality: A counterfactual perspective}}, journal={Emerging Themes in Epidemiology}, year={2005}, volume={2}, number={1}, eid={11}, doi={10.1186/1742-7622-2-11}}
R