Słownik metodologiczny · Pomiar i skale

Skala Thurstone’a – jak sędziowie nadają stwierdzeniom wartości skalowe?

Skala Thurstone’a mierzy postawę na podstawie stwierdzeń, którym sędziowie nadali wartości skalowe. Pokazujemy kolejne kroki konstrukcji, różnicę wobec skal Likerta i Guttmana, przykład w R i opis do pracy.

Strona główna / Słownik / Skala Thurstone’a
W skrócie: Skala Thurstone’a (metoda przedziałów pozornie równych) to skala postaw, w której sędziowie umieszczają stwierdzenia na kontinuum od nieprzychylnych do przychylnych. Mediana ich ocen jest wartością skalową stwierdzenia, a wynik badanego to mediana wartości skalowych stwierdzeń, które zaakceptował.

Co to jest skala Thurstone’a?

Skala Thurstone’a (metoda przedziałów pozornie równych, ang. Thurstone scale, equal-appearing intervals) to skala postaw, w której każde stwierdzenie ma przypisaną wartość skalową – miejsce na kontinuum od skrajnie przychylnej do skrajnie nieprzychylnej postawy. Thurstone (1928) chciał, by dwa stwierdzenia oddalone o jedną jednostkę różniły się postawą tak samo jak każde inne dwa stwierdzenia oddalone o jednostkę. Badany zaznacza tylko te stwierdzenia, które akceptuje, a jego wynik wyznaczają wartości skalowe zaakceptowanych stwierdzeń.

Jak buduje się skalę

  1. Zbiór stwierdzeń. Gromadzi się wiele krótkich opinii o danym obiekcie postawy, od skrajnie przychylnych po skrajnie nieprzychylne.
  2. Ocena sędziów. Grupa sędziów przypisuje każde stwierdzenie do jednej z kategorii kontinuum (klasycznie 11), oceniając, jaką postawę wyraża, a nie, czy się z nim zgadza.
  3. Wartość skalowa i niejednoznaczność. Wartością skalową jest mediana ocen sędziów, a miarą niejednoznaczności – rozstęp ćwiartkowy (Q). Stwierdzenia o dużym Q się odrzuca.
  4. Wybór pozycji. Do skali trafiają stwierdzenia jednoznaczne, rozłożone możliwie równo wzdłuż kontinuum.
  5. Wynik badanego. Mediana (lub średnia) wartości skalowych stwierdzeń, które zaakceptował.

W odróżnieniu od skali Likerta badany nie ocenia stopnia zgody z każdą pozycją, a w odróżnieniu od skali Guttmana akceptuje głównie stwierdzenia bliskie własnej postawie, a nie wszystkie „łatwiejsze”. Wcześniejsze prawo porównawczych sądów (Thurstone, 1927) opisuje porównywanie bodźców parami i jest podstawą modeli Thurstone’a używanych dziś m.in. w skalach ipsatywnych.

Przykład

W symulacji w R 50 sędziów oceniło 20 stwierdzeń. Po odrzuceniu stwierdzeń z Q > 2 zostało 11 (mediana Q = 1 wobec 3 w odrzuconych). U 200 symulowanych badanych wynik skali korelował z prawdziwą postawą na poziomie r = .97; 4 osoby nie zaakceptowały żadnego stwierdzenia.

Jak opisać w pracy

Skalę zbudowano metodą przedziałów pozornie równych Thurstone’a. Pięćdziesięciu sędziów oceniło 20 stwierdzeń na kontinuum 1–11; wartością skalową była mediana ocen, a stwierdzenia o rozstępie ćwiartkowym Q > 2 odrzucono. Wynikiem badanego była mediana wartości skalowych zaakceptowanych stwierdzeń.

Na co uważać

  • Postawy sędziów. Sędziowie powinni pochodzić z populacji podobnej do badanej; inna grupa może inaczej umieścić stwierdzenia.
  • Brak akceptacji. Zaplanuj z góry, co zrobić z osobami, które nie zaakceptowały żadnego stwierdzenia.
  • Interwałowość. Równe przedziały są założeniem konstrukcji, nie faktem – sprawdzaj rzetelność i trafność jak przy każdej skali.
Przykład reprodukowalny

Skala Thurstone’a w R

Kod symuluje oceny sędziów, liczy wartości skalowe i niejednoznaczność stwierdzeń, odrzuca stwierdzenia wieloznaczne i wyznacza wyniki symulowanych badanych.

Wartości skalowe, Q i wynik badanego

Dane wejściowe: 50 symulowanych sędziów, 20 stwierdzeń na kontinuum 1–11 (co drugie wieloznaczne), 200 symulowanych badanych; set.seed(4641).

Co odczytać: liczbę stwierdzeń jednoznacznych, medianę Q w obu grupach i korelację wyniku z prawdziwą postawą.

R
set.seed(4641)
s <- 20; sedziowie <- 50
pozycja <- seq(1.5, 10.5, length.out = s)       # miejsce stwierdzeń na kontinuum 1–11
niejasnosc <- rep(c(0.6, 2.5), length.out = s)  # co drugie stwierdzenie jest wieloznaczne
oceny <- sapply(1:s, function(j)
  pmin(pmax(round(pozycja[j] + rnorm(sedziowie, sd = niejasnosc[j])), 1), 11))
wartosc <- apply(oceny, 2, median)               # wartość skalowa = mediana ocen sędziów
Q <- apply(oceny, 2, IQR)                        # Q = rozstęp ćwiartkowy (niejasność)
wybrane <- which(Q <= 2)                         # zostają stwierdzenia jednoznaczne
c(zostaje = length(wybrane), Q_jednoznaczne = median(Q[wybrane]),
  Q_odrzucone = median(Q[-wybrane]))
# 200 respondentów: akceptacja tym bardziej prawdopodobna, im stwierdzenie bliższe postawie
postawa <- runif(200, 2, 10)
akcept <- sapply(wybrane, function(j) rbinom(200, 1, exp(-(wartosc[j] - postawa)^2 / 2)))
wynik <- apply(akcept, 1, function(a) if (any(a == 1)) median(wartosc[wybrane][a == 1]) else NA)
cat("Brak akceptacji:", sum(is.na(wynik)), "\nr(wynik, postawa) =",
    round(cor(wynik, postawa, use = "complete.obs"), 2), "\n")
Wynik w R
       zostaje Q_jednoznaczne    Q_odrzucone 
            11              1              3 
Brak akceptacji: 4 
r(wynik, postawa) = 0.97 

Bibliografia oprogramowania

Wyniki pochodzą z uruchomienia pokazanego kodu w R 4.5.3 (bez dodatkowych pakietów). W pracy podaj wersje faktycznie użytych pakietów (sessionInfo()).

  1. R: R Core Team. (2026). R: A language and environment for statistical computing (Version 4.5.3) [Computer software]. R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/

Najczęstsze pytania

Czym skala Thurstone’a różni się od skali Likerta?

Na skali Likerta badany ocenia stopień zgody z każdą pozycją, a wynik to suma ocen. W skali Thurstone’a tylko zaznacza akceptowane stwierdzenia, a wynik wynika z ich wartości skalowych nadanych wcześniej przez sędziów.

Ilu sędziów potrzeba do skali Thurstone’a?

Nie ma jednej liczby. Sędziów musi być tylu, by mediana i rozstęp ćwiartkowy ocen były stabilne, i powinni pochodzić z populacji podobnej do badanej.

Co oznacza duży rozstęp ćwiartkowy Q stwierdzenia?

Że sędziowie nie zgadzają się, jaką postawę wyraża stwierdzenie, czyli jest ono wieloznaczne. Takie stwierdzenia odrzuca się przed złożeniem skali.

Powiązane hasła

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Thurstone, L. L. (1927). A law of comparative judgment. Psychological Review, 34(4), 273–286. https://doi.org/10.1037/h0070288
  2. Thurstone, L. L. (1928). Attitudes can be measured. American Journal of Sociology, 33(4), 529–554. https://doi.org/10.1086/214483

Cytowania BibTeX

@article{thurstone1927law, author={Thurstone, Louis Leon}, title={{A law of comparative judgment}}, journal={Psychological Review}, year={1927}, volume={34}, number={4}, pages={273--286}, doi={10.1037/h0070288}}
@article{thurstone1928attitudes, author={Thurstone, Louis Leon}, title={{Attitudes can be measured}}, journal={American Journal of Sociology}, year={1928}, volume={33}, number={4}, pages={529--554}, doi={10.1086/214483}}
R