Co to jest ROBINS-I?
ROBINS-I (ang. Risk Of Bias In Non-randomised Studies – of Interventions) to narzędzie do oceny ryzyka błędu w wynikach badań, które porównują interwencje bez losowego przydziału do grup, np. badań kohortowych czy quasi-eksperymentów (Sterne i in., 2016). Jest odpowiednikiem RoB 2 dla badań nierandomizowanych. Kluczowy pomysł: każde takie badanie traktuje się jako próbę naśladowania hipotetycznego badania randomizowanego, tzw. badania docelowego (target trial). Błąd to systematyczna różnica między wynikiem badania a wynikiem, jakiego oczekiwalibyśmy z badania docelowego.
Siedem domen i oceny
Sterne i in. (2016) wymieniają siedem domen, pogrupowanych według momentu interwencji:
- przed interwencją: błąd z powodu zakłócania (zmienne zakłócające), błąd doboru uczestników do badania;
- w chwili interwencji: błąd klasyfikacji interwencji;
- po interwencji: odstępstwa od zamierzonych interwencji, brakujące dane, pomiar wyniku, wybór raportowanego wyniku.
Oceny w domenach i ocena ogólna to: niskie, umiarkowane, poważne albo krytyczne ryzyko błędu, a przy braku danych – „brak informacji”. Niskie ryzyko oznacza badanie porównywalne z dobrze przeprowadzonym badaniem randomizowanym, więc w praktyce zdarza się rzadko. Badań z ryzykiem krytycznym autorzy zalecają nie włączać do metaanalizy, a przy ryzyku poważnym zachować ostrożność.
Przykład oceny
Badanie porównuje uczniów, którzy sami zgłosili się na trening uważności, z uczniami, którzy się nie zgłosili; wynik to stres szkolny (przykład opisowy). Autorzy uwzględnili w analizie tylko płeć. Motywacja i wyjściowy poziom stresu mogą wpływać zarówno na zgłoszenie się, jak i na wynik, więc domena zakłócania dostaje ocenę „poważne ryzyko”. Ocena ogólna nie może być lepsza niż najgorsza ocena z domen.
Jak opisać w pracy
Na co uważać
- Zmienne zakłócające wypisz przed oceną. Bez tej listy nie da się rzetelnie ocenić pierwszej domeny.
- Uważaj przy GRADE. Według podręcznika Cochrane dane ocenione ROBINS-I mogą zaczynać od wysokiej pewności, ale zwykle obniża się je o dwa poziomy za zakłócanie i dobór (Higgins i in., 2024). Szczegóły w haśle GRADE.
- To narzędzie do badań interwencji, a nie do każdego badania obserwacyjnego.
Porównanie z innymi narzędziami pokazuje wpis ocena ryzyka błędu: RoB 2, ROBINS-I, Newcastle–Ottawa.
Najczęstsze pytania
Co to jest badanie docelowe (target trial) w ROBINS-I?
To hipotetyczne badanie randomizowane z tą samą populacją, interwencją, porównaniem i wynikiem. Ryzyko błędu ocenia się jako odchylenie badania nierandomizowanego od tego, czego oczekiwalibyśmy po takim badaniu.
Czy badanie nierandomizowane może mieć niskie ryzyko błędu w ROBINS-I?
Tak, ale tylko wtedy, gdy we wszystkich domenach jest porównywalne z dobrze przeprowadzonym badaniem randomizowanym. Dlatego ocena niska zdarza się rzadko.
Kiedy wybrać ROBINS-I, a kiedy RoB 2?
RoB 2 stosuj do badań z losowym przydziałem do grup, a ROBINS-I do badań porównujących interwencje bez randomizacji, np. kohortowych lub quasi-eksperymentalnych.
Powiązane hasła
Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia
Ocena ryzyka błędu: RoB 2, ROBINS-I
Które narzędzie do jakiego badania, domeny i ocena ogólna RoB 2 i ROBINS-I, skala NOS, zgodność oceniających i analiza wrażliwości – z kodem R.
Czytaj →PoradnikQuasi-eksperyment i różnica w różnicach (DiD)
Ocena programu bez losowania: równoległe trendy, regresja z interakcją, błędy klastrowane, model zdarzeń, test placebo, zagrożenia trafności i kod R.
Czytaj →Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?
Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.
Wyceń analizęOferta dla studentówBibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)
- Higgins, J. P. T., Thomas, J., Chandler, J., Cumpston, M., Li, T., Page, M. J., & Welch, V. A. (Eds.). (2024). Cochrane handbook for systematic reviews of interventions (Version 6.5, updated August 2024). Cochrane. https://www.cochrane.org/authors/handbooks-and-manuals/handbook/current ● Otwarty dostęp
- Sterne, J. A. C., Hernán, M. A., Reeves, B. C., Savović, J., Berkman, N. D., Viswanathan, M., Henry, D., Altman, D. G., Ansari, M. T., Boutron, I., Carpenter, J. R., Chan, A.-W., Churchill, R., Deeks, J. J., Hróbjartsson, A., Kirkham, J., Jüni, P., Loke, Y. K., Pigott, T. D., . . . Higgins, J. P. T. (2016). ROBINS-I: A tool for assessing risk of bias in non-randomised studies of interventions. BMJ, 355, Article i4919. https://doi.org/10.1136/bmj.i4919 ● Otwarty dostęp
Cytowania BibTeX
@misc{higgins2024cochrane, author={Higgins, Julian P. T. and Thomas, James and Chandler, Jacqueline and Cumpston, Miranda and Li, Tianjing and Page, Matthew J. and Welch, Vivian A.}, title={{Cochrane handbook for systematic reviews of interventions (Version 6.5, updated August 2024)}}, year={2024}, publisher={Cochrane}, url={https://www.cochrane.org/authors/handbooks-and-manuals/handbook/current}}@article{sterne2016robinsi, author={Sterne, Jonathan A. C. and Hernán, Miguel A and Reeves, Barnaby C and Savović, Jelena and Berkman, Nancy D and Viswanathan, Meera and Henry, David and Altman, Douglas G and Ansari, Mohammed T and Boutron, Isabelle and Carpenter, James R and Chan, An-Wen and Churchill, Rachel and Deeks, Jonathan J and Hróbjartsson, Asbjørn and Kirkham, Jamie and Jüni, Peter and Loke, Yoon K and Pigott, Theresa D and Ramsay, Craig R and Regidor, Deborah and Rothstein, Hannah R and Sandhu, Lakhbir and Santaguida, Pasqualina L and Schünemann, Holger J and Shea, Beverly and Shrier, Ian and Tugwell, Peter and Turner, Lucy and Valentine, Jeffrey C and Waddington, Hugh and Waters, Elizabeth and Wells, George A and Whiting, Penny F and Higgins, Julian PT}, title={{ROBINS-I: A tool for assessing risk of bias in non-randomised studies of interventions}}, journal={BMJ}, year={2016}, volume={355}, eid={i4919}, doi={10.1136/bmj.i4919}}