Słownik metodologiczny · Projekt badania

Pytanie kierunkowe

Pełne wyjaśnienie, zastosowanie naukowe i praktyczne, przykład, dobre praktyki oraz gotowy zapis wyniku w APA 7.

Strona główna / Słownik / Pytanie kierunkowe

Opracowanie merytoryczne: · Opublikowano: · Aktualizacja:

Co oznacza Pytanie kierunkowe?

Pytanie kierunkowe z góry wskazuje oczekiwany znak różnicy lub zależności, o ile kierunek ma uzasadnienie teoretyczne.
Co odróżnia to pojęcie? Pytanie kierunkowe zawiera uzasadnione przewidywanie znaku, na przykład czy interwencja obniża, a nie tylko zmienia wynik. Kierunek powinien wynikać z teorii lub mocnych danych wcześniejszych i zostać zapisany przed obejrzeniem wyników. Nie oznacza automatycznie, że należy użyć testu jednostronnego; ta decyzja wymaga także zaakceptowania, że efekt przeciwny nie będzie podstawą odrzucenia H₀.

Zastosowanie, warunki i dobre praktyki

Najważniejsze zastosowanie: Stosuj pytanie kierunkowe tylko przy wcześniejszym uzasadnieniu znaku konkretnego parametru i konsekwencji wyniku przeciwnego.

Pytanie kierunkowe wskazuje oczekiwany znak różnicy lub zależności i wymaga uzasadnienia sformułowanego przed analizą. Kierunek powinien dotyczyć konkretnego parametru i skali, a wybór testu jednostronnego musi uwzględniać fakt, że efekt przeciwny nie prowadzi do odrzucenia H₀.

Jak poprawnie stosować i interpretować hasło „Pytanie kierunkowe”?

Dobre użycie „Pytanie kierunkowe” wymaga wskazania populacji, zmiennych, ich roli oraz relacji lub parametru, którego dotyczy badanie. Dla interpretacji hasła „Pytanie kierunkowe” pytanie powinno dać się przełożyć na plan pomiaru i analizy, ale nie może być wyłącznie nazwą testu. W odniesieniu do hasła „Pytanie kierunkowe” język wpływu jest uzasadniony dopiero wtedy, gdy projekt wspiera kolejność czasową i kontrolę alternatywnych wyjaśnień.

Ocena pojęcia „Pytanie kierunkowe” polega na sprawdzeniu zgodności między teorią, operacjonalizacją, projektem i końcowym modelem. Przy ocenie hasła „Pytanie kierunkowe” trzeba ustalić kierunek przed obejrzeniem wyników, rozróżnić cele główne od wtórnych i zaplanować postępowanie z wieloma zmiennymi wynikowymi. W analizie dotyczącej hasła „Pytanie kierunkowe” pytanie zbyt szerokie zwykle prowadzi do wielu niejawnych decyzji i selektywnego raportowania.

Co trzeba opisać w raporcie?

Opis pojęcia „Pytanie kierunkowe” powinien używać tych samych nazw konstruktów i populacji w części teoretycznej, metodzie i wynikach. Dla interpretacji hasła „Pytanie kierunkowe” warto jawnie wskazać analizę odpowiadającą każdemu pytaniu, oczekiwany kierunek, główny parametr oraz kryterium wniosku. W odniesieniu do hasła „Pytanie kierunkowe” analizy powstałe po obejrzeniu danych należy oznaczyć jako eksploracyjne.

Zakres raportowania dla hasła „Pytanie kierunkowe”: Połącz pytanie z hipotezą, głównym wynikiem i modelem analitycznym.

Przykład praktyczny i gotowa interpretacja

Sytuacja: Na podstawie teorii zapytano, czy większa liczba godzin snu wiąże się z niższym, a nie dowolnie innym poziomem stresu.

Jak ją zinterpretować: Oczekiwany znak musi wynikać z teorii lub wcześniejszych dowodów i zostać zapisany przed analizą. Samo pytanie kierunkowe nie uzasadnia jednostronnego testu, jeśli przeciwny wynik byłby równie ważny.

Najczęstsza pułapka i granica interpretacji

Kierunku nie wolno wybierać po obejrzeniu danych ani wyłącznie po to, by uzyskać mniejsze p.

Poprawnie sformułowane „Pytanie kierunkowe” porządkuje badanie, lecz nie naprawia słabego pomiaru ani niereprezentatywnej próby. Przy ocenie hasła „Pytanie kierunkowe” wniosek musi pozostać w granicach operacjonalizacji i projektu.

Definicje, zalecenia interpretacyjne i sposób raportowania oparto na literaturze metodologicznej wskazanej w bibliografii (Appelbaum et al., 2018).

Powiązane hasła

Pytanie badawczePytanie niekierunkoweCzynnik międzyobiektowyCzynnik wewnątrzobiektowyManipulacja eksperymentalnaOperacjonalizacja

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Poradnik

Wartość p: co naprawdę oznacza i jak ją poprawnie interpretować

Wartość p bez mitów: definicja, interpretacja, typowe błędy oraz sposób raportowania wraz z wielkością efektu i przedziałem ufności.

Czytaj →Poradnik

Regresja logistyczna: założenia, interpretacja i raportowanie modelu

Regresja logistyczna w praktyce: założenia, iloraz szans, diagnostyka, kalibracja, AUC oraz zasady rzetelnego raportowania modelu.

Czytaj →Poradnik

Modelowanie równań strukturalnych (SEM): od teorii do raportu

SEM bez skrótów myślowych: model pomiarowy i strukturalny, CB-SEM a PLS-SEM, dopasowanie, założenia oraz raportowanie wyników.

Czytaj →

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Oferta dla badaczyOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Appelbaum, M., Cooper, H., Kline, R. B., Mayo-Wilson, E., Nezu, A. M., & Rao, S. M. (2018). Journal article reporting standards for quantitative research in psychology: The APA Publications and Communications Board task force report. American Psychologist, 73(1), 3–25. https://doi.org/10.1037/amp0000191
  2. Wilkinson, L., & Task Force on Statistical Inference. (1999). Statistical methods in psychology journals: Guidelines and explanations. American Psychologist, 54(8), 594–604. https://doi.org/10.1037/0003-066X.54.8.594
  3. Lang, T. A., & Altman, D. G. (2015). Basic statistical reporting for articles published in biomedical journals: The SAMPL guidelines. International Journal of Nursing Studies, 52(1), 5–9. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2014.09.006
  4. Altman, D. G. (2015). Making research articles fit for purpose: Structured reporting of key methods and findings. Trials, 16, 53. https://doi.org/10.1186/s13063-015-0575-7
  5. von Elm, E., Altman, D. G., Egger, M., Pocock, S. J., Gøtzsche, P. C., & Vandenbroucke, J. P. (2007). The Strengthening the Reporting of Observational Studies in Epidemiology (STROBE) statement. PLoS Medicine, 4(10), e296. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.0040296
  6. Kelley, K., Clark, B., Brown, V., & Sitzia, J. (2003). Good practice in the conduct and reporting of survey research. International Journal for Quality in Health Care, 15(3), 261–266. https://doi.org/10.1093/intqhc/mzg031

Cytowania BibTeX

@article{appelbaum2018jars, author={Appelbaum, Mark and Cooper, Harris and Kline, Rex B. and Mayo-Wilson, Evan and Nezu, Arthur M. and Rao, Stephen M.}, title={Journal article reporting standards for quantitative research in psychology}, journal={American Psychologist}, year={2018}, volume={73}, number={1}, pages={3--25}, doi={10.1037/amp0000191}}
@article{wilkinson1999statistical, author={Wilkinson, Leland and {Task Force on Statistical Inference}}, title={Statistical methods in psychology journals: Guidelines and explanations}, journal={American Psychologist}, year={1999}, volume={54}, number={8}, pages={594--604}, doi={10.1037/0003-066X.54.8.594}}
@article{lang2015sampl, author={Lang, Thomas A. and Altman, Douglas G.}, title={Basic statistical reporting for articles published in biomedical journals: the SAMPL guidelines}, journal={International Journal of Nursing Studies}, year={2015}, volume={52}, number={1}, pages={5--9}, doi={10.1016/j.ijnurstu.2014.09.006}}
@article{altman2015reporting, author={Altman, Douglas G.}, title={Making research articles fit for purpose: structured reporting of key methods and findings}, journal={Trials}, year={2015}, volume={16}, pages={53}, doi={10.1186/s13063-015-0575-7}}
@article{vonelm2007strobe, author={von Elm, Erik and others}, title={The STROBE statement}, journal={PLoS Medicine}, year={2007}, volume={4}, number={10}, pages={e296}, doi={10.1371/journal.pmed.0040296}}
@article{kelley2003survey, author={Kelley, Kate and Clark, Belinda and Brown, Vivienne and Sitzia, John}, title={Good practice in the conduct and reporting of survey research}, journal={International Journal for Quality in Health Care}, year={2003}, volume={15}, number={3}, pages={261--266}, doi={10.1093/intqhc/mzg031}}
R