Słownik metodologiczny · Dobór próby

Metoda Dillmana (tailored design) – jak zwiększyć odsetek odpowiedzi w ankiecie

Metoda Dillmana to zasady planowania kontaktów, zachęt i trybów ankiety, które podnoszą odsetek odpowiedzi. Pokazujemy jej główne elementy, wyniki badań nad trybami mieszanymi i opis do pracy.

Strona główna / Słownik / Metoda Dillmana
W skrócie: Metoda Dillmana (tailored design) to zasady projektowania ankiety, w których kontakty z respondentem, zachęty, wygląd kwestionariusza i tryb dopasowuje się do populacji, aby podnieść odsetek odpowiedzi i jakość danych. Jej filarem są zaplanowane, wielokrotne kontakty zamiast jednego zaproszenia.

Co to jest metoda Dillmana?

Metoda Dillmana (ang. tailored design method, TDM) to zbiór zasad projektowania i prowadzenia ankiet, w którym liczbę i treść kontaktów, wygląd kwestionariusza oraz tryb zbierania danych dopasowuje się do konkretnej populacji, tematu i budżetu. Celem jest wyższy wskaźnik odpowiedzi i lepsza jakość danych. Podręcznik Dillmana, Smyth i Christian (2014) obejmuje ankiety internetowe, telefoniczne, pocztowe i mieszane. Metoda rozwija wcześniejszą, opracowaną dla ankiet pocztowych „metodę totalnego projektu” (total design method) Dillmana z końca lat 70.

Najważniejsze zasady

U podstaw leży idea wymiany społecznej: ludzie odpowiadają, gdy ufają badaczowi, widzą sens badania, a koszt udziału jest niski. W praktyce oznacza to:

  • kilka zaplanowanych kontaktów zamiast jednego zaproszenia: zapowiedź, zaproszenie i przypomnienia o różnej treści;
  • drobną zachętę wysłaną z góry, a nie obiecaną po odesłaniu ankiety. W przeglądzie Cochrane (Edwards i in., 2023) zachęta dołączona do kwestionariusza pocztowego zwiększała szanse odpowiedzi bardziej niż warunkowa (OR = 1.53);
  • krótki, ciekawy i spersonalizowany kwestionariusz z jasną informacją o poufności i o tym, kto prowadzi badanie.

Tryby mieszane

Millar i Dillman (2011) w dwóch eksperymentach pokazali, że jednoczesne zaproponowanie wyboru trybu (internet albo papier) nie podnosiło odsetka odpowiedzi. Pomagało podanie trybów po kolei: najpierw internet, a w ostatnim kontakcie wersja papierowa. Skuteczne było też łączenie listów z e-mailami i drobna kwota pieniędzy przekazana z góry. Łączenie trybów wprowadza jednak możliwy efekt trybu badania.

Jak opisać w pracy

Badanie zrealizowano według zasad metody Dillmana (Dillman i in., 2014). Do 420 pracowników szpitala wysłano e-mailową zapowiedź badania, po 3 dniach zaproszenie z indywidualnym linkiem, a następnie dwa przypomnienia w odstępach 7 dni. Osobom, które nie odpowiedziały, w ostatnim kontakcie przekazano wersję papierową. Ankietę wypełniło 231 osób (55.0%).

Na co uważać

  • Metoda wymaga listy osób. Przy rekrutacji online przez media społecznościowe nie wiesz, kogo zaproszono, więc nie zaplanujesz przypomnień ani nie policzysz wskaźnika odpowiedzi.
  • Wysoki odsetek odpowiedzi to nie wszystko. O jakości próby decyduje to, czy osoby, które nie odpowiedziały, różnią się od respondentów (błąd braku odpowiedzi).
  • Zapisz plan kontaktów z góry i podaj go w rozdziale metodologicznym. Praktyczne wskazówki do kwestionariusza znajdziesz w poradniku jak zrobić ankietę do pracy dyplomowej, a porównanie trybów – we wpisie rodzaje badań ankietowych.

Najczęstsze pytania

Czy metoda Dillmana działa w ankietach internetowych?

Tak. Nowsze wydania podręcznika obejmują ankiety internetowe i mieszane. W eksperymentach Millar i Dillman (2011) odpowiedzi przez internet zwiększały łączenie listów z e-mailami, drobna zachęta wysłana z góry i wersja papierowa dopiero w ostatnim kontakcie.

Ile przypomnień wysłać w ankiecie do pracy dyplomowej?

Metoda zakłada kilka zaplanowanych kontaktów o różnej treści zamiast jednego zaproszenia. Liczbę przypomnień i odstępy między nimi ustal przed startem, zapisz w protokole i podaj w rozdziale metodologicznym razem z liczbą osób zaproszonych i odpowiadających.

Czy metodę Dillmana można zastosować przy rekrutacji przez media społecznościowe?

Tylko częściowo. Zasady dotyczące kwestionariusza (krótki, jasny, z informacją o poufności) nadal obowiązują, ale bez listy zaproszonych osób nie da się wysyłać indywidualnych przypomnień ani policzyć wskaźnika odpowiedzi.

Powiązane hasła

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Dillman, D. A., Smyth, J. D., & Christian, L. M. (2014). Internet, phone, mail, and mixed-mode surveys: The tailored design method (4th ed.). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781394260645
  2. Edwards, P. J., Roberts, I., Clarke, M. J., DiGuiseppi, C., Woolf, B., & Perkins, C. (2023). Methods to increase response to postal and electronic questionnaires. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2023(11), Article MR000008. https://doi.org/10.1002/14651858.MR000008.pub5 ● Otwarty dostęp: pełny tekst
  3. Millar, M. M., & Dillman, D. A. (2011). Improving response to web and mixed-mode surveys. Public Opinion Quarterly, 75(2), 249–269. https://doi.org/10.1093/poq/nfr003

Cytowania BibTeX

@book{dillman2014internet, author={Dillman, Don A. and Smyth, Jolene D. and Christian, Leah Melani}, title={{Internet, phone, mail, and mixed-mode surveys: The tailored design method (4th ed.)}}, year={2014}, publisher={Wiley}, doi={10.1002/9781394260645}}
@article{edwards2023methods, author={Edwards, Philip James and Roberts, Ian and Clarke, Mike J. and DiGuiseppi, Carolyn and Woolf, Benjamin and Perkins, Chloe}, title={{Methods to increase response to postal and electronic questionnaires}}, journal={Cochrane Database of Systematic Reviews}, year={2023}, volume={2023}, number={11}, eid={MR000008}, doi={10.1002/14651858.mr000008.pub5}}
@article{millar2011improving, author={Millar, M. M. and Dillman, D. A.}, title={{Improving response to web and mixed-mode surveys}}, journal={Public Opinion Quarterly}, year={2011}, volume={75}, number={2}, pages={249--269}, doi={10.1093/poq/nfr003}}
R