Słownik metodologiczny · Publikowanie

Licencja CC BY dla danych badawczych – co pozwala, czego wymaga?

Licencja CC BY pozwala innym używać i przerabiać udostępnione dane, pod warunkiem uznania autorstwa. Opisujemy warunki licencji, CC0 i warianty NC/ND, przykład ponownego użycia danych i opis do pracy – bez porad prawnych.

Strona główna / Słownik / Licencja CC BY dla danych
W skrócie: Licencja CC BY 4.0 pozwala każdemu kopiować, rozpowszechniać i przerabiać dane, także komercyjnie, pod warunkiem uznania autorstwa, podania licencji i zaznaczenia zmian. Dotyczy praw autorskich, więc nie zastępuje anonimizacji ani zgody uczestników.

Co to jest licencja CC BY?

Licencja CC BY (Creative Commons Uznanie autorstwa, obecnie w wersji 4.0) pozwala każdemu kopiować, rozpowszechniać i przerabiać udostępniony materiał, także w celach komercyjnych, pod warunkiem uznania autorstwa. Według opisu licencji na stronie Creative Commons (b.d.) to najbardziej otwarta z sześciu licencji CC. Dobrze nadaje się do otwartych danych, bo jasna licencja jest jednym z warunków ponownego użycia w zasadach FAIR (Wilkinson i in., 2016).

Jakie są warunki

  • Uznanie autorstwa: podaj twórcę, link do licencji i zaznacz, czy wprowadzono zmiany.
  • Bez dodatkowych ograniczeń: nie wolno dokładać warunków ani zabezpieczeń, które odbierają innym swobody z licencji.
  • Trwałość: licencjodawca nie może cofnąć swobód, dopóki odbiorca przestrzega warunków.

CC BY a dane badawcze

Według odpowiedzi na najczęstsze pytania na stronie Creative Commons (b.d.) licencje w wersji 4.0 obejmują także prawa do baz danych, a warianty NC (tylko niekomercyjnie) i ND (bez przeróbek) nie są zalecane dla baz danych przeznaczonych do nauki. Alternatywą jest CC0 – zrzeczenie się praw, przy którym podanie autora jest zalecane, ale nie wymagane. Do kodu analizy CC odradza swoje licencje i poleca licencje dla oprogramowania. Licencja dotyczy praw autorskich, a nie prywatności ani ochrony danych osobowych.

Przykład

Badaczka udostępnia zanonimizowany zbiór na CC BY 4.0. Inny zespół łączy go z własnymi danymi i rekoduje zmienne. Może to zrobić bez pytania o zgodę, ale w artykule cytuje zbiór z DOI, podaje licencję i pisze, że zmienne przekodowano.

Jak opisać w pracy

Dane udostępniono w repozytorium [nazwa] (https://doi.org/[DOI]) na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 (CC BY 4.0).

Na co uważać

  • Licencja nie zastępuje anonimizacji ani zgody uczestników na udostępnienie danych.
  • Nie licencjonuj cudzych danych bez sprawdzenia, czy masz do tego prawo.
  • To nie jest porada prawna. Wymogi grantodawcy, uczelni i repozytorium oraz treść licencji sprawdź na ich aktualnych stronach.

Licencję wpisz do planu zarządzania danymi. Więcej o wyborze licencji piszemy we wpisach Plan zarządzania danymi (DMP) i zasady FAIR oraz Pakiet replikacyjny: dane i kod do artykułu.

Najczęstsze pytania

CC BY czy CC0 dla danych badawczych?

CC BY wymaga uznania autorstwa, a CC0 to zrzeczenie się praw, przy którym podanie autora jest tylko zalecane. Wybór zależy często od wymogów repozytorium i grantodawcy – sprawdź ich aktualne zasady.

Czy CC BY pozwala na komercyjne użycie danych?

Tak. CC BY pozwala używać materiału w dowolnym celu, także komercyjnym. Jeśli chcesz to wykluczyć, potrzebny jest wariant NC, ale Creative Commons nie zaleca go dla baz danych do użytku naukowego.

Czy na CC BY można udostępnić kod analizy?

Creative Commons odradza swoje licencje do oprogramowania i poleca licencje przeznaczone dla kodu. Dane mogą mieć CC BY, a skrypt – osobną licencję dla oprogramowania.

Powiązane hasła

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Creative Commons. (b.d.). About CC licenses. Pobrano 29 października 2026 z https://creativecommons.org/share-your-work/cclicenses/ ● Otwarty dostęp
  2. Creative Commons. (b.d.). Frequently asked questions. Pobrano 29 października 2026 z https://creativecommons.org/faq/ ● Otwarty dostęp
  3. Wilkinson, M. D., Dumontier, M., Aalbersberg, I. J., Appleton, G., Axton, M., Baak, A., Blomberg, N., Boiten, J.-W., da Silva Santos, L. B., Bourne, P. E., Bouwman, J., Brookes, A. J., Clark, T., Crosas, M., Dillo, I., Dumon, O., Edmunds, S., Evelo, C. T., Finkers, R., . . . Mons, B. (2016). The FAIR Guiding Principles for scientific data management and stewardship. Scientific Data, 3(1), Article 160018. https://doi.org/10.1038/sdata.2016.18 ● Otwarty dostęp

Cytowania BibTeX

@misc{ccndlicenses, author={{Creative Commons}}, title={{About CC licenses}}, url={https://creativecommons.org/share-your-work/cclicenses/}}
@misc{creativecommonsndfaq, author={{Creative Commons}}, title={{Frequently asked questions}}, url={https://creativecommons.org/faq/}}
@article{wilkinson2016fair, author={Wilkinson, Mark D. and Dumontier, Michel and Aalbersberg, IJsbrand Jan and Appleton, Gabrielle and Axton, Myles and Baak, Arie and Blomberg, Niklas and Boiten, Jan-Willem and da Silva Santos, Luiz Bonino and Bourne, Philip E. and Bouwman, Jildau and Brookes, Anthony J. and Clark, Tim and Crosas, Mercè and Dillo, Ingrid and Dumon, Olivier and Edmunds, Scott and Evelo, Chris T. and Finkers, Richard and Gonzalez-Beltran, Alejandra and Gray, Alasdair J.G. and Groth, Paul and Goble, Carole and Grethe, Jeffrey S. and Heringa, Jaap and ’t Hoen, Peter A.C and Hooft, Rob and Kuhn, Tobias and Kok, Ruben and Kok, Joost and Lusher, Scott J. and Martone, Maryann E. and Mons, Albert and Packer, Abel L. and Persson, Bengt and Rocca-Serra, Philippe and Roos, Marco and van Schaik, Rene and Sansone, Susanna-Assunta and Schultes, Erik and Sengstag, Thierry and Slater, Ted and Strawn, George and Swertz, Morris A. and Thompson, Mark and van der Lei, Johan and van Mulligen, Erik and Velterop, Jan and Waagmeester, Andra and Wittenburg, Peter and Wolstencroft, Katherine and Zhao, Jun and Mons, Barend}, title={{The FAIR Guiding Principles for scientific data management and stewardship}}, journal={Scientific Data}, year={2016}, volume={3}, number={1}, eid={160018}, doi={10.1038/sdata.2016.18}}
R