Słownik metodologiczny · Pomiar i skale

Metoda van Westendorpa (PSM) – jak odczytać akceptowalny przedział cen?

Metoda van Westendorpa (Price Sensitivity Meter) bada wrażliwość na cenę czterema pytaniami o progi cenowe. Pokazujemy treść pytań, interpretację czterech przecięć krzywych, akceptowalny przedział cen i ograniczenia metody.

Strona główna / Słownik / Metoda van Westendorpa (PSM)
W skrócie: Metoda van Westendorpa (PSM) to ankietowa technika badania wrażliwości na cenę. Respondent podaje cztery progi: za tanio, tanio, drogo i za drogo. Przecięcia skumulowanych krzywych odpowiedzi wyznaczają akceptowalny przedział cen, cenę optymalną i punkt obojętności.

Co to jest metoda van Westendorpa?

Metoda van Westendorpa (ang. Price Sensitivity Meter, PSM) to ankietowa technika badania wrażliwości na cenę. Nie pokazuje respondentom gotowych cen, tylko prosi ich o podanie własnych progów. Lipovetsky i in. (2011) zaliczają ją do pośrednich metod ustalania ceny i podkreślają, że uwzględnia obie obawy klienta: cenę zbyt wysoką oraz cenę tak niską, że budzi podejrzenia co do jakości.

Cztery pytania

Po opisie produktu respondent odpowiada na cztery pytania otwarte o kwotę:

  1. Za tanio: przy jakiej cenie produkt jest tak tani, że wątpisz w jego jakość i go nie kupisz?
  2. Tanio: przy jakiej cenie zaczyna się wydawać okazją?
  3. Drogo: przy jakiej cenie zaczyna się wydawać drogi, choć wciąż byś go rozważył?
  4. Za drogo: przy jakiej cenie jest tak drogi, że nie rozważysz zakupu?

Interpretacja przecięć

Dla każdego pytania rysuje się skumulowany odsetek odpowiedzi względem ceny – podobnie jak przy percentylach. Krzywe „tanio” i „za tanio” odwraca się, by malały wraz z ceną. Przecięcia wyznaczają cztery punkty:

  • punkt marginalnej taniości (krzywe „za tanio” i „tanio”) – dolna granica akceptowalnych cen;
  • punkt marginalnej drogości (krzywe „drogo” i „za drogo”) – górna granica;
  • punkt ceny optymalnej (krzywe „za tanio” i „za drogo”);
  • punkt obojętności (krzywe „tanio” i „drogo”) – tyle samo osób uważa cenę za tanią co za drogą.

Między dwoma pierwszymi punktami leży przedział cen akceptowalny dla większości badanych. Źródła różnią się szczegółami, które krzywe odwracać, więc w pracy opisz przyjętą wersję.

Na co uważać

  • Odpowiedzi hipotetyczne. Kloss i Kunter (2016) stwierdzili, że PSM daje obciążone wyniki, bo nikt nie płaci naprawdę, choć jego trafność predykcyjna była porównywalna z metodą Beckera–DeGroota–Marschaka, w której deklaracja wiąże się z prawdziwym zakupem.
  • Mała próba. Lipovetsky i in. (2011) zauważają, że krzywe bywają niestabilne, a przedział akceptowalny – bardzo szeroki; zadbaj o dobór próby z grupy docelowej.
  • Brak konkurencji. PSM nie pokazuje wyboru między ofertami – do tego służą analiza conjoint albo test A/B z prawdziwymi cenami.

Inne metody ilościowe przydatne w pracy z marketingu omawia wpis Statystyka w pracy z marketingu.

Najczęstsze pytania

Czy metoda van Westendorpa nadaje się do pracy dyplomowej z marketingu?

Tak, jako opis postrzegania cen przez grupę docelową. Pamiętaj, że to deklaracje, a nie zakupy, więc wyniki traktuj jako orientacyjne i opisz ograniczenia próby.

Jak policzyć wyniki metody van Westendorpa?

Dla każdej ceny policz odsetek osób, których próg jest niższy lub wyższy od tej ceny, narysuj cztery krzywe skumulowane i odczytaj ceny w punktach przecięć. Wystarczy arkusz albo funkcja ecdf() w R.

Czym PSM różni się od analizy conjoint?

PSM pyta wprost o progi ceny jednego produktu. Analiza conjoint każe wybierać między wariantami różniącymi się ceną i cechami, więc pozwala oszacować znaczenie ceny na tle innych atrybutów.

Powiązane hasła

Poradniki, w których użyjesz tego pojęcia

Potrzebujesz wsparcia w analizie danych?

Wybierz ofertę dopasowaną do pracy dyplomowej albo profesjonalnego projektu naukowego.

Wyceń analizęOferta dla studentów

Bibliografia i dalsza literatura naukowa (APA 7)

  1. Kloss, D., & Kunter, M. (2016). The van Westendorp price-sensitivity meter as a direct measure of willingness-to-pay. European Journal of Management, 16(2), 45–54. https://doi.org/10.18374/ejm-16-2.4
  2. Lipovetsky, S., Magnan, S., & Zanetti-Polzi, A. (2011). Pricing models in marketing research. Intelligent Information Management, 03(05), 167–174. https://doi.org/10.4236/iim.2011.35020 ● Otwarty dostęp

Cytowania BibTeX

@article{kloss2016van, author={Kloss, Dennis and Kunter, Marcus}, title={{The van Westendorp price-sensitivity meter as a direct measure of willingness-to-pay}}, journal={European Journal of Management}, year={2016}, volume={16}, number={2}, pages={45--54}, doi={10.18374/ejm-16-2.4}}
@article{lipovetsky2011pricing, author={Lipovetsky, Stan and Magnan, Shon and Zanetti-Polzi, Andrea}, title={{Pricing models in marketing research}}, journal={Intelligent Information Management}, year={2011}, volume={03}, number={05}, pages={167--174}, doi={10.4236/iim.2011.35020}}
R